Adana ili Yüreğir ilçesinde limon ve portakal bahçelerinde thrips (Thysanoptera) türleri, popülasyon değişimleri ve zararının araştırılması

Bu tez çalışmasında; Adana İli Yüregir İlçesinde limon ve portakal bahçelerinde Thysanoptera türleri, popülasyon değişimleri ve olası zararları 2022 ve 2023 yıllarında araştırılmıştır. Limon bahçesindeki çiçekli sürgünlerde 9, sarı yapışkan tuzaklarda 8 ve portakal bahçesindeki çiçekli sürgünlerde ve sarı yapışkan tuzaklarda 6 tür belirlenmiştir. Limon ve portakal ağaçlarının çiçeklerinde ilk görülen tür genellikle Batı çiçek thripsi, Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) ergin bireyleri olmuştur. Portakal ağaçlarının çiçeklerinde ise avcı thrips, Scolothrips longicornis Priesner (Thysanoptera: Thripidae) yüksek yoğunlukta saptanmıştır. Thripsler esas olarak çiçeklerden örneklenmiş olup, genç meyvelerde thrips ergin veya larvaları bulunamamıştır. Thrips türlerinin gelişmelerinin limon ve portakal ağaçlarındaki çiçeklenme fenolojisine bağlı kaldığı belirlenmiştir. Limon ve portakal bahçelerinde çiçeklere ilk bulaşan tür F. occidentalis olmuştur. Hawaii çiçek thripsi olarak bilinen Thrips hawaiiensis (Morgan) (Thysanoptera: Thripidae) limon bahçesindeki haziran çiçeklerinde nispeten daha yüksek yoğunluklarda kaydedilmiş olup, en yüksek ortalama birey sayısı 20-25 birey/4 çiçekli sürgün olmuştur. Frankliniella occidentalis larvaları, çoğunlukla ilkbahar ayında çiçek petal yapraklarının döküldüğü dönemde saptanmıştır. Thrips hawaiiensis larvaları ise çoğunlukla haziran çiçeklerinde kaydedilmiştir. Limon bahçesinde thrips beslenmesi sonucu oluşan lekeli meyve oranı ortalama %0.08 ile oldukça düşük olmuştur. Bu nedenle özellikle ilkbahar çiçeklerindeki F. occidentalis'in zararlı tür olarak dikkate alınmaması önerilir. Örneklenen yöre için, özellikle Meyer limonlarında ve portakal ağaçlarında T. hawaiiensis dahil, thripslere karşı ilkbahar aylarında ve erken yaz döneminde (haziran ayı) ilaçlı mücadele yapmak anlamlı görülmemektedir. Tuzak ve çiçek örneklemelerinin thrips popülasyon değişimlerinin değerlendirilmesi yönünden her zaman uyumlu olmadığı, farklılıkların olduğu, bu nedenle, tek bir örnekleme yöntemi yerine her iki örnekleme yönteminin birlikte kullanılmasının daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.