Aleksandr İvanoviç Kuprin'in "Granat Bilezik" ile Halit Ziya Uşaklıgil'in "Mai ve Siyah" eserlerinde "Aşk" kavramı

Hislerin bireyden bireye değişkenlik gösterdiği ve kişilerin özüne tesir ettiği duygular üzerine pek çok araştırma ve inceleme meydana gelmiştir. Bu araştırmalarla ortaya çıkan olgular ise hislerini derinden yaşayan insanların anlaşılabilmeleri adına önemli bilgilerdir. Hislerin oldukça şiddetli yaşandığı ve kişi psikolojisine pek çok çerçeveden tesiri olduğu bilinen bu kelime insana özgü bir duygu olarak tanımlansa da aslında toplumsal ve kültürel olarak da bir olgudur. Aşk kavramının temelindeki psikolojik etmenlerin yanı sıra kültür, ahlak, hoşgörü ve din gibi toplumu oluşturan yapılarda aşkın bir diğer unsurlarıdır. Bu unsurlar aşkın farklı dönemlerde çeşitli tanımlamalarına ve sınıflandırılmasına neden olmuştur. Bilindiği gibi Aşk, gelişen, ilerleyen ve son bulabilen bir duygudur ve bir kişinin içinde ki sevme yeteneğini her zaman var etmiş, kişinin hayatındaki gelişimiyle doğru orantılıdır. Âşık olmak bir insanın sevdiği kişiye ve dünyaya olan bakışını değiştirdiği gibi bir insana coşku ve depresyon gibi uç duygular da yaşatabilir. Aşk zıtlıklarla doludur: belirsizdir- Aşk bazen kişinin partnerine karşı duyduğu bir sevgide nefret barındırırken, bazen de verdiği hazla birlikte kişiye ıstırap çektirebilir. Genel olarak aşkın yaşattığı hissiyatın doruk noktasının zevk olduğuna ve özünün tamamlayıcılıkta yattığına inanılmaktadır. Çalışmamızda Rus ve Türk kültürüne ait iki yazarın eserlerinde aşk kavramı, dil, duygu ve tür bakımından incelenmiş ve kahramanlar üzerinden bu kavramın detayları gösterilmiştir. Aşk, bireylerin iç dünyasını duygusal bağlamda harekete geçiren en önemli bileşeni olmasıyla birlikte tüm evrene yayılmış ve çok yönlülüğüyle sadece araştırmalarda kalmayıp edebi dünyada da izlerini göstermiştir. Çalışmamızda teorik olarak ele aldığımız aşk teması çok yönlülüğüyle geçmişten bugüne birçok türe ayrılmış ve kendi içerisinde gruplar oluşturmuştur. İncelemeye aldığımız eserlerde bu tür karşımıza karşılıksız bir aşk türü olarak çıkmaktadır. Yazarlar engin görüşleriyle bu türü hem gerçekçi hem de edebi bir dille okuyuculara sunmuştur. Aşkın herkese göre değişen tanımı ve açıklamaları Rus ve Türk yazarlar tarafından oldukça net bir şekilde sonuçlarıyla birlikte belirtilmiştir. Edebi yaratıcılıklarıyla ortaya koydukları ve çalışmanın temelini oluşturan bu iki eserde aşk teması yazarlar tarafından hem acı hem de yoğun bir bağlılık duygusu olarak edebi üslup ile ele alınmıştır. A.İ. Kuprin tarafından 1910 yılında yazılmış "Granat Bilezik" ve H.Z. Uşaklıgil tarafından 1889 yılında yazılmış "Mai ve Siyah" eserleri üzerine karşılaştırmalı olarak aşk kavramının ilk defa incelenmesi ise çalışmamızın yeniliğidir. Bu çalışmada; tanımlama, karşılaştırma, gözlem, genelleme ve çeviri yöntemleri kullanılmıştır.