Alp ve kuzey disiplini kayak sporcularında dinamik denge, fonksiyonellik ve antropometrik özelliklerin değerlendirilmesi

GİRİŞ: Sportif faaliyetlerde, sporcu performansını yüksek düzeyde tutabilmek ve aktivite sırasında oluşabilecek yaralanmaların önüne geçebilmek, bireyin dinamik denge yeteneği, fonksiyonellik düzeyi ve antropometrik yapısı ile yakından ilişkilidir. Farklı spor branşlarında bu parametreleri değerlendirmeye yönelik araştırmalar bulunmakla beraber, kayak sporcularında disiplinler arasındaki farka dayanarak aralarındaki ilişkileri ortaya koyan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Biz bu çalışmada Alp ve Kuzey disiplini kayak sporcularının dinamik dengelerini, fonksiyonel performanslarını ve antropometrik özelliklerini değerlendirerek bu değerlerin birbirleri ile olan ilişkilerini araştırmayı amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız 16-29 yaş aralığındaki lisanslı 29 Kuzey disiplini ve 33 Alp disiplini kayak sporcusu üzerinde yürütüldü. Katılımcıların demografik bilgileri ölçüm anketine kaydedilerek dinamik dengenin değerlendirilmesinde Y Denge Testi, fonksiyonelliğin değerlendirilmesinde Tek Bacak Sıçrama Testi kullanıldı. Katılımcılardan, alınan oturma yüksekliği, alt ekstremite uzunluğu, uyluk uzunluğu, bacak uzunluğu, uyluk çevresi ve bacak çevresi ölçümleri için Martin tip antropometre ve esnemeyen mezura kullanıldı. Sayısal değişkenlerin gruplara göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesinde Student t testi ya da Mann-Whitney U testi, ölçüm değişkenleri arasındaki doğrusal ilişkilerin incelenmesinde Pearson ya da Spearman Korelasyon Katsayısı kullanıldı. Alınan tekrarlı ölçümlerin güvenirliği için sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) hesaplandı. BULGULAR: Y Denge Testine ilişkin ölçüm sonuçları Kuzey disiplini kayak sporcularında, Alp disiplini kayak sporcularına göre anlamlı ölçüde fazla bulundu. Her iki grup arasında Tek Bacak Sıçrama Testi sonuçları anlamlı bir farklılık göstermezken (p=0,534), alt ekstremite uzunluğu, uyluk uzunluğu ve bacak uzunluğu ölçümleri Kuzey disiplini kayak sporcularında Alp disiplini kayak sporcularına göre anlamlı düzeyde fazla bulundu (sırasıyla; p=0,044, p=0,005, p=0,005). Dinamik denge ve fonksiyonellik arasındaki ilişki grup içi her iki kayak disiplini sporcularında ve disiplin ayrımı yapılmaksızın bütün kayak sporcularında pozitif yönde anlamlı bulundu. Alınan antropometrik ölçümler ile dinamik denge ilişkisi Alp disiplini kayak sporcularında ve disiplin ayrımı yapılmaksızın bütün kayak sporcularında sadece oturma yüksekliği ile dinamik denge arasında pozitif yönde anlamlılık gösterdi. Fonksiyonellik ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişki Alp disiplini kayak sporcularında sadece bacak uzunluğu ile fonksiyonellik arasında pozitif yönde anlamlı bulunurken, disiplin ayrımı yapılmaksızın bütün kayak sporcularında alt ekstremite uzunluğu ve bacak uzunluğu, fonksiyonellik ile pozitif yönde anlamlı korelasyon gösterdi. SONUÇ: Bu çalışma, kayak sporcularında disiplinler arasında dinamik denge ve antropometrik ölçümlere ilişkin belirli farklılıkları ortaya koymuştur. Aynı zamanda kayak sporcularında dinamik denge, fonksiyonellik ve antropometrik ölçümlerin, disiplinler arası ve disiplin ayrımı olmaksızın birbirleriyle ilişkisini gözlemleyebilmek adına yol gösterici sonuçlar sunmuştur.