Anadolu florasına ait bazı endemik türlerin antimikrobiyal, antioksidan ve antibiyofilm aktivitelerinin incelenmesi

Bitkiler, geçmişten günümüze kadar birçok hastalığın iyileştirilmesinde kullanılmış olup günümüzde de endüstriyel ve tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır. Bitkiler tüm ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de büyük bir önem taşımaktadır. Endemik bitki açısından zengin olan ülkemizde bitkilerden özellikle tıbbi olarak faydalanmak için çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada, ülkemizde endemik olarak yetişen Gypsophila laricina Schreb., Alyssum discolor Dudley & Hub.-Mor., Centaurea aphrodisea Boiss., Centaurea polyclada DC., Limoniopsis davisii Bokhari bitkilerinden elde edilen ekstraktlar, disk difüzyon yöntemiyle on sekiz bakteri (Enterococcus faecium, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Enterococcus durans, Pseudomonas aeruginosa DSMZ 50071, Pseudomonas fluorescens, Salmonella typhimurium, Salmonella infantis, Salmonella kentucky, Salmonella enteritidis ATCC 13075, Staphylococcus aureus ATCC 25923, Staphylococcus epidermidis DSMZ 20044, Listeria monocytogenes, Listeria innocua, Bacillus subtilis, Enterobacter aerogenes ATCC 13048, Escherichia coli ATCC 25922, Escherichia coli CFAI, Klebsiella pneumoniae) ve iki fungus (Candida albicans DSMZ 1316, Candida albicans) suşlarına karşı antibakteriyel ve antifungal aktiviteleri incelenmiştir. Bu yöntem üç paralel şekilde çalışıldı ve elde edilen verilerin ortalamaları ile istatistiksel analizleri yapıldı. Ayrıca, antimikrobiyal aktiviteleri minimum inhibitör konsantrasyonu (MİK) ve minimum bakterisidal konsantrasyonu (MBK) yöntemleri ile de incelendi. Bitki ekstraktlarının antioksidan aktivitelerini incelemek için DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) yöntemi kullanıldı. Ayrıca bitki ekstrelerinin biyofilm oluşumunu engelleme (antibiyofilm) aktivitelerinin değerlendirmesinde kristal viyole bağlanma yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak, antimikrobiyal çalışmasında genel olarak en iyi sonucu Centaurea aphrodisea, en düşük etkiyi Alyssum discolor gösterdi. Bitkilerin hiçbiri funguslara karşı etki gösteremedi. Antibiyofilm çalışmasında en iyi sonucu Gypsophila laricina, Alyssum discolor ise en düşük aktiviteyi gösterdi. Antioksidan çalışmasında ise en düşük aktiviteyi Gypsophila laricina gösterirken Limoniopsis davisii en iyi aktiviteyi gösterdiği saptandı. Anahtar Kelimeler: Alyssum discolor; antibiyofilm; antimikrobiyal aktivite; antioksidan; Centaurea aphrodisea; Centaurea polyclada; Gypsophila laricina; Limoniopsis davisii