Anadolu'da ulaşım ve ulaşımın alt yapısı (XI-XIV. yüzyıllar)

Anadolu, sahip olduğu coğrafi konumu sayesinde ilk çağlardan itibaren birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. XI. yüzyılda Malazgirt zaferiyle Anadolu'nun kapıları tamamen Türklere açılmıştır. Türkler ele geçirdikleri yerlerde hem fiilen hem de hukuken söz sahibi olmuşlardır. Doğuyu- batıyla birleştiren Anadolu, tabii kaynakları, zengin iklimi sayesinde her zaman yerini ve önemini korumuştur. Tarihteki birçok devlet iktisadi menfaatleri için fetihler yapmışlardır. Selçuklularda bu düşüncenin dışına çıkmadan fetihlerini iktisadi kaynaklar doğrultusunda yapmışlardır. Benimsedikleri fetih politikası sayesinde Anadolu'yu yeniden ticari faaliyet sahası içerisine sokmuşlardır. Devletlerarasında siyasi ve ticari ilişkiler yollar aracılığıyla sağlanmaktadır. Bazen karayolunu bazen ise deniz ve nehir yolarını kullanarak ekonomik ve siyasi ilişkileri canlı tutmaya çalışmışlardır. Sinop, Antalya, Kırım, gibi önemli şehirlerin ele geçirilmesiyle Akdeniz-Karadeniz istikametinde bulunan yollar daha da canlanmıştır. Aynı zamanda dünya ticaretine yön veren İpek yolu, Kral yolu gibi yollar sayesinde Asya-Avrupa ticaretinin büyük bir kısmı Anadolu üzerinden geçmiştir. Gelişen bu ticaret sayesinde güçlü bir alt yapı oluşturulmak istenmiştir. Anadolu'da bulunan bu önemli yollar üzerinde kervansaraylar inşa ederek ticaretin devamlılığı sağlanmıştır. Bu yapılar Anadolu'daki siyasi ve iktisadi istikrarın önemli bir kanıtı olmuştur. Bu kervansaraylara gelen tüccarlar her türlü tehlikeden korunduğu gibi hayvanlarının barınakları, mescitler, hamamlar, şadırvanlar kurularak tüm yolcuların ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmışlardır. Anadolu'yu, doğu-batı, kuzey-güney istikametinde kesen uluslararası karayolları üzerinde inşa edilen kervansarayların birçoğu vakıf olup yolculara ücretsiz hizmet vermişlerdir. Moğol hâkimiyetinden sonra Anadolu kök salan Osmanlı devleti ise Selçukludaki ulaşım ve alt yapı sistemini geliştirerek kullanmaya devam etmişlerdir.