Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü 1938-1953

Bu çalışma Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü'nün (Ankara İngiliz Enstitüsü) açılış sürecini ve kuruluşunu incelenmek maksadıyla hazırlanmıştır. Enstitü, cumhuriyetin ilanından sonra İngiltere tarafından Türkiye'de yürütülmek istenilen kültür hareketi için merkez olarak kabul edilmiştir. Türkiye'de İngiliz kültür hareketine öncülük etmekte olan British Council'in faaliyetleri sırasında; arkeoloji, tarihi eser, kültür faaliyetleri, propaganda ve kültür diplomasisi alanlarında yaşanan eksiklikleri gidermek amacıyla Ankara'da İngiliz Arkeoloji Enstitüsü açılmıştır. Konunun seçilme sebebi; İngiltere'nin ülkelerarası arenada uyguladığı çalışmalara ve kültürel araştırmalara verdiği önemi, son dönem Osmanlı coğrafyası ve erken dönem Türkiye Cumhuriyeti coğrafyası üzerinde inceleyebilmektir. Böylece İngiltere'nin Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü (günümüzdeki adı Ankara İngiliz Enstitüsü) aracılığıyla izlediği politikayı; enstitünün kuruluş fikrini, ulaşmak istediği hedefi, kuruluş aşamalarını, yaşanılan fikir tartışmalarını ve enstitünün kuruluş sonrası başlattığı araştırma faaliyetlerini inceleme olanağı bulmaktayız. Bu çalışma İngiliz Arkeoloji Enstitüsü'nün açılış sürecinde yaşananları Türk ve İngiliz bakış açılarıyla ele almakta; aynı zamanda enstitünün kurulum sürecinde yaşanan fikir ayrılıklarını, üretilen yeni projeleri ve varılan sonuçları incelemektedir. Araştırmanın kapsamı; arkeoloji, propaganda, diplomasi ve kültürel faaliyetler alanında genişletilmiştir. Çalışmada, birincil malzemenin dili İngilizcedir. Araştırmada, İngiliz Hükümeti ve raportörler arası resmi yazışmalar ve öneri formundaki yazışmalar ele alınmıştır. İngiliz Arşiv belgelerine dayanarak kaynak gösterimi yapılmış; ayrıca çeşitli inceleme ve literatür araştırmaları kullanılarak bilgiler pekiştirilmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlarla İngiltere'nin izlemiş olduğu politikaların Osmanlı Devleti'nden, Türkiye Cumhuriyeti'ne yansımalarına ve sonuçlarına açıklık getirilmesi hedeflenmiştir.