Ankara Türk Ocağı (kuruluşu ve faaliyetleri)

Türk milliyetçiliği; İslam ümmetçiliğinden çok milletli Osmanlıcılığa, oradan İslamcılığa ve nihayet Türk milliyetçiliği ve vatanperverliği şeklinde bir gelişme göstermiştir. Bu hareket Osmanlı Devleti'nin çeşitli din ve milliyetlerden meydana gelen kozmopolit yapısı içinde bir tepki ve kendini bulma akımı olarak doğmuş ve daha ziyade Türkçülük olarak adlandırılmıştır. Dolayısı ile yakın dönem düşünce tarihimizde modern manası ile millet fikrinin ortaya çıkması ve bu fikre dayalı olarak gelişen milliyetçilik, Türkçülük hareketinin doğuşuna bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Türk Ocakları 25 Mart 1912 yılında, devletin fevkalade büyük iç ve dış badirelerle karşı karşıya bulunduğu bir dönemde, 190 askeri tıbbiye öğrencisinin teşvik ve teşebbüsü ile dönemin önde gelen aydınlarından Mehmet Emin Yurdakul, Fuat Sabit, Ahmet Ağaoğlu ve Yusuf Akçura tarafından kurulmuştur. Türk Ocakları'nın kuruluşundan itibaren temel çalışma alanı, milli kültürümüzle ilgili konulardır. Bunların araştırıldığı, incelendiği, tarihteki yerlerini, tesir ve uygulamalarının ele alındığı fikri ve kültürel faaliyetler, kitap, broşür ve dergi şeklindeki çeşitli yayınlar Türk Ocakları'nı geleneksel çalışma tarzını oluşturur. Türk Ocakları'nı 1912 tarihli ilk tüzüğünde `Türk Ocağı zinhar siyasetle iştigal etmez' hükmü yer almıştır. Oluşturulmaya çalışılan milli mefkure hareketinin siyasi tesirlerle yozlaşabileceğinden, amaç ve hedeflerinden uzaklaşabileceğinden endişe duyan Türk Ocağı kurucuları, siyasi karışıklıkların dışında kalmayı ilke olarak benimsemişler, bunu ileriki dönemlerde de özenle sürdürmüşlerdir. Türk Ocakları'nın devrin şartları gereği temelde milli duygulardan kaynaklanan milliyetçilik fikrinin ?heyecan ve telkin? yoluyla uyandırmak ve canlı tutmak faaliyetlerinin odak noktasını oluşturmaktadır. Özellikle Ankara Türk Ocağı'nın yürüttüğü organize ve sistemli faaliyetler, ülkede milliyetçilik şuuruna sahip geniş bir kadro oluşmasında önemli bir rol oynamıştır. Nitekim, Türk Ocağı çevresindeki düşünce atmosferi içinde yetişen ve bu düşüncelerden etkilenen asker-sivil Türk aydınları Anadolu'daki milli mücadeleyi yürüten ve Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran kadroların önemli bir bölümünü oluşturmuştur. Sonuç olarak, Türk Ocakları'nın İmparatorluktan milli devlete geçiş dönemi ile Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve rejimin yerleşmesi safhasında önemli rol oynayan, yakın tarihimize damgasını vurmuş sosyal ve kültürel bir cemiyet olduğunu söylemek mümkündür.Anahtar sözcükler1. Türkçülük2. Ankara3. Milliyetçilik4. Türk5. Ocak