Anonim Osmanlı Vekayinâmesi (H.1058-1106 / M.1648-1694) metin ve değerlendirme

Tezin muhtevası Topkapı Sarayı Müzesi El Yazmaları Kütüphanesi Hazine Koleksiyonu 1468 numarada kayıtlı olan ve şu ana kadar pek az araştırmacının dikkatini çeken bir eserin metin transkripsiyonu ve değerlendirmesidir. Müellifini tespit edemediğimiz bu eser 18 Recep 1058 (8 Ağustos 1648) ile âhir Muharrem 1106 (10-20 Eylül 1694) yılları arasındaki siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel hayat hakkında bizzat bu dönemin tanığı olan ve geniş çevresi olan birisinin, muhtemelen bir İç oğlanının ağzından bilgi verir. Aynı dönemi anlatan diğer muasır kaynaklarda zikredilen olayları farklı bir gözle ele alması, muasır kaynaklarda zikredilmeyen ve bazı özel meclislerdeki diyalogları ihtiva etmesi ve belki de en önemlisi muasır kroniklere göre diğer müelliflerin aksine eserini herhangi bir kimsenin hamiliğinde bulunmadan, ikbal kaygısı olmadan, kendi ismini zikretmeden yazması, eserinde kendisine yapılan haksızlıklardan bahsetmemesi vb. hususlar, eseri orjinalliği ve tarafsızlığı yönünden diğer kroniklerden farklı kılar. Dolayısıyla eser 17. yüzyıl Osmanlı tarihini inceleyen araştırmacılara bu dönemin karmaşık panaromasını daha objektif yorumlama imkanı veren önemli bir birinci elden kaynak niteliği taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Anonim Osmanlı Vekayinâmesi, 17. yy Siyasi, Sosyal ve Ekonomik tarihi