Antik dönem meclis binalarının metropolis örneğinde araştırılması ve korunması

Bouleuterion, antik dönem kentlerinde siyasal yaşamın gelişimine paralel olarak, demokratik seçim yoluyla oluşan kent meclisinin toplanma, tartışma ve yargı gibi görevleri yerine getirdiği bir yapıdır. Meclis binaları antik dönemin önemli bir yapı türü olmasının yanı sıra kentin sosyal yaşamıyla ilgili birçok bilgiyi de barındırırlar. Tez çalışmasının amacı; antik döneme ait bazı önemli meclis binalarının baz alınarak, Metropolis gibi kentlerde yeni ortaya çıkarılmış yapıların araştırılması ve korunmasına yönelik çalışmaların yapılmasıdır. Çalışmalar birbirini tamamlayan iki farklı bölümden oluşur. Birinci bölümde meclis yapılarının tarihçesiyle birlikte Türkiye, Yunanistan ve İtalya'daki örnekler ışığında gelişim aşamaları değerlendirilmektedir. Anadolu'nun batı bölümünde yoğunlaşan tez kapsamında, yapılar plan, yerleşim, kapasite, döşeme ve tanımlama konularında karşılaştırılmıştır. Sonuçta tüm yapılar, dörtgen, dairesel, eğrisel ve odeion tipi olmak üzere dört ana başlık altında toplanmıştır. İkinci bölümde ise son yıllarda ortaya çıkarılan en önemli meclis yapılarından biri olan Metropolis bouleuterion'unun yapım özellikleri, koruma sorunları incelendikten sonra, ilkelere bağlı restorasyon ve özgün durumu yansıtan restitüsyon önerileri geliştirilmiştir. Bu bağlamda yapının, Miletos, Priene ve Herakleia'dakiler gibi kazısı tamamlanmış diğer önemli meclis binalarıyla ortak yanlarının olduğu tespit edilmektedir. Sonuç olarak Metropolis, yapı ve kent planı düzeyinde önemli Ionia kentlerini takip etmektedir. Yapı, geniş yelpazeye sahip bouleuterion mimarisi içinde gerek malzeme ve işçilik, gerekse birkaç plan tipini bir arada bulundurması bakımından önem taşımaktadır. Metropolis bouleuterionu, ele geçen mimari, epigrafik, seramik ve plastik buluntular sayesinde, kent ve Ionia bölgesi hakkındaki bilgilere yenilerinin eklenmesi bağlamında, arkeoloji, mimarlık ve sosyal tarih alanında önemli bir kazançtır.