APACHE II, APACHE IV, SAPS II ve SAPS III skorlarının yoğun bakım ünitesindeki kritik hastalarda mortalite öngörme güçlerinin karşılaştırılması

Yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalarda mortalite ve morbiditeyi önceden öngörmek ve tedavilerini yönlendirmek amacıyla hastalık şiddeti göstergeleri kullanılmaktadır. Bu nedenle yıllardır çeşitli skorlama sistemleri üzerinde çalışılmaktadır. Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE) ve Simplified Acute Physiology Score (SAPS) geliştirilen mortalite tahmin skorlarından en sık kullanılanlarındandır. Bu araştırmada Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği Yoğun Bakım Ünitesine kabul edilen kritik hastaların mortalitesini öngörmede, APACHE II, APACHE IV, SAPS II ve SAPS III skorlama sistemlerinin mortalite tahmin güçleri araştırıldı. Araştırma için örneklem büyüklüğü belirlendi ve Etik kurul onayı alındı. Geriye dönük 1183 hasta dosyası incelendi ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 825 dosya araştırmaya dahil edildi. Hastaların mortalite ilişkileri ile demografik verileri, geliş klinik durumları ve kabul yerleri değerlendirildi. Hastalar kabul anında sistemik tanı gruplarına ayrıldı. Bu grupların mortaliteye olan etkisi istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bilgisayar programı ile hasta verilerinin ilk 24 saatteki en kötü değerleri APACHE II, APACHE IV, SAPS II ve SAPS III skorlama sistemleri ile değerlendirildi. APACHE II, APACHE IV, SAPS II ve SAPS III skorlarının öngörülen mortalite oranları ile gerçekleşen mortalite oranları karşılaştırıldı. Tüm testlerde istatistiksel önem P=0.05 anlamlılık düzeyinde ve P=0,01 ileri anlamlılık düzeyinde çift yönlü olarak değerlendirildi. Erkek cinsiyet, ileri yaş, fazla yatış gün sayısı, fazla mekanik ventilatörlü gün sayısı, düşük Glaskow koma skalası skoru, inotropik ajan ihtiyacı ve hastane içi kliniklerden gelmiş olma paremetreleri, mortalite ile ilişki açısından İstatistiksel olarak anlamlı bulundu. Ölen hastalarda her dört skorlama sisteminin toplam puanları daha yüksek olması, mortaliteyi öngörebilme açısından belirgin anlamlı bulundu (p<0,001). ROC analizine göre mortalite tahmin başarı sıralaması SAPS III> SAPS II > APACHE II > APACHE IV olarak belirlendi. En yüksek spesivite değeri APACHE II skorlama sisteminde saptandı. En yüksek sensitivite değeri SAPS II skorlama sisteminde saptandı. Sistemik tanı gruplarının mortaliteye olan etkisi istatiksel açıdan anlamlı bulundu. Mortalite oranları yüksek olan ilk üç grup sırasıyla respiratuar sistem, kardiyovasküler sistem ve santral sinir sistemi olarak belirlendi. Yoğun bakım hastalarında mortaliteyi öngörme için kullanılan skorlama sistemleri altın standardı bulma noktasında sürekli güncellenmektedir. Biz bu araştırmanın sonuçlarının skorlama sistemlerinin güncellenmesine önemli katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Ayrıca bu araştırma yoğun bakım ünitesine yatırılan hastaların alt gruplarına ayrılarak yeni kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu da göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım ünitesi, Mortalite, APACHE skoru, SAPS skoru