Avrupa Birliği'nin Türkiye'deki sivil topluma sağladığı mali destekler: sosyal inşacı değerlendirme

Çağdaş demokratik düzen içinde sivil toplum, siyasi otoritenin sınırlandırılmasını sağlayan, temel bir meşruiyet aracı olarak işlev görmektedir. Sivil toplum, bir yandan siyaset alanında bu işlevini yerine getirirken, bir yandan da toplumsal ve kültürel dönüşümün tetikleyici unsurlarından biri olarak devlet ve toplum ilişkisinde iki yönlü kurucu bir rol üstlenmiş olmaktadır. Batı siyaset geleneği içinde, sivil toplum kavramı için, Antik Yunan'dan günümüze pek çok farklı tanımlama yapılmış, sivil topluma yüklenen rollere bağlı olarak kavramsal çerçeve de dönüşüm geçirmiştir. Günümüzün sivil toplumu, Kıta Avrupası için hala ağırlıklı olarak ekonomik çıkara odaklansa da, değerler ekseni de artık bu örgütlenmelerde belirleyicidir. AB için de STK'lar, çıkar-değer örgütlenmeleri olarak Avrupalılaşmanın özellikle derinleşme boyutunda, projelerine belirli bütçeler ayırılarak desteklenmesi gereken önemli bir paydaştır. Sosyal İnşacı bir perspektiften ifade edilecek olursa, özellikle norm ve değerlerin taşınması ve Avrupalı kimliğinin kurulmasında sivil toplumun bireylere yönelik bir inşa işlevi üstleneceği ve sosyal öğrenme için gerekli koşulları sağlayacağı öngörülmektedir. Avrupalılaşma, kurucu ülkeler için bile devam eden ve sonu gelmeyecek bir süreçtir. AB, hala hem üyelerinde hem de aday ülkelerde sivil toplum üzerinden Avrupalılık kimliğinin inşasına çalışmaktadır. Ancak bu hedef için uygulanan mali destek programları beklenen etkiyi sağlamaktan uzaktır. Bu noktada, bir vaka olarak sosyal inşacı bir perspektiften ele alındığında, Türkiye'deki sivil toplum kuruluşlarına uygulanan mali destek programları, toplumsal norm ve değerlerin dönüştürülmesi ve kolektif bir kimlik inşa edilmesi hedefinde, AB'nin söylemleri ile uygulamaları arasındaki boşluğu ortaya koyar niteliktedir.