Avrupa Birliği ve Türkiye'nin mülteci politikalarının insani güvenlik ekseninde karşılaştırılması

Bu çalışmada uzun yıllardır mülteci akınlarına maruz kalan AB ve Türkiye'nin mülteci politikaları, insanın güvenliğini merkeze alan insani güvenlik yaklaşımı ekseninde karşılaştırılmıştır. Çalışmanın amacı, mülteci politikaları karşılaştırılırken, vatandaşı oldukları ülkenin korumasından mahrum kalmış ve uluslararası koruma arayan insanların güvenliklerinin göz önünde tutulduğu ve insan güvenliğinin amaç edinildiği bir bakış açısı ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda, AB ve Türkiye'nin mülteci politikaları tarihten günümüze incelenmiş ve insani güvenliğe uyum konusunda dönemsel ayrımlar belirlenmiştir. İnsani güvenliğin korkudan kurtulma ve ihtiyaçların karşılanacağından emin olma ilkeleri ile yaklaşımın koruma ve güçlendirme çerçevesi, mülteci politikalarının karşılaştırılmasında temel olarak kullanılmıştır. Çalışma boyunca, uluslararası anlaşmalar, AB Konseyi ve Komisyonu kararları, Tüzük ve Yönetmelikler ve Türkiye'nin AB süreci ilerleme raporları gibi birincil kaynaklar üzerinden incelemeler gerçekleştirilmiştir. İnsani güvenliğin açıkladığı, çalışmanın kuramsal açıklamalar kısmında BM bünyesinde hazırlanan kurucu metinlerden faydalanılmıştır. Sivil toplum kuruluşları tarafından hazırlanan raporlar ve araştırma verileri çalışmada başvurulan önemli kaynaklardır. Çalışmada insani güvenlik ekseninde gerçekleştirilen mülteci politikaları karşılaştırmasında elde edilen sonuç, AB'nin de Türkiye'nin de mültecilerin güvenliğini, insani güvenlik ilkeleri doğrultusunda sağlayamadığı yönündedir. Mülteci ve sığınmacıların sayısının artması ile ulusal güvenlik endişeleri ağır basmakta ve insani güvenlik çerçevesine uyumu zorlaştırmaktadır. Ancak Türkiye özellikle 2011 yılı sonrasında hayata geçirdiği düzenlemelerle insani güvenliğin sağlanması adına olumlu adımlar atarken; AB, mültecilerin Birlik dışında tutulduğu sınır politikaları ile insani güvenlikten uzaklaşmaktadır.