Avrupa Birliği ülkelerinde savunma harcamaları konusunda karşılaştırmalı bir değerlendirme

Soğuk savaş döneminden beri ülkelerin savunma için bütçelerinden ayırdıkları oranın giderek azalmasına karşın hemen hemen bütün ülkelerde, savunma alanındaki harcamaların parasal olarak artarak devam ettiği görülmektedir. Bununla birlikte uluslararası arenada sürekli olarak büyüyen, karmaşıklaşan ve giderek belirsizliğe bürünen anlaşmazlıklar ile Avrupa, savunma politikalarını oluşturmakta da birlik içerisinde ortak fikri yakalamakta zorluklar yaşamaktadır. 2011-2020 yılları arasındaki savunma harcamaları ışığında hazırlanan bu çalışmada savunma harcamaları ile ilgili temel kavramlara yer verilmiş ve dünya genelindeki savunma harcamalarının seyri grafikler kullanmak suretiyle aktarılmaya çalışılmıştır. Avrupa Birliğinin yaptığı savunma harcamaları ve savunma alanında yaptığı faaliyetler ile projelere ışık tutulmaya çalışılmış, Daimî Yapısal İş Birliği (PESCO) oluşumu incelenerek Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası'nın projeksiyonu oluşturulmaya çalışılmıştır. AB'nin yaptığı savunma harcamalarının niteliği de bu bölümde ele alınmıştır. Yine benzer şekilde AB'nin yürüttüğü askerî harekâtlar da çalışmanın konuları arasındadır. Çalışmanın ilgi alanındaki literatür taranarak oluşturulan literatür özeti ve çalışmanın kuramsal çerçevesi belirlenmiş, veri ve yönteme değinilerek yapılan analizler sonucunda ortaya çıkan bulgular sunulmuştur. Buna göre savunma harcamaları açısından AB ülkeleri arasında anlamlı farkların olduğu, 2014 Ukrayna Krizi sonrası AB içinde savunma harcamalarının Batıdan Doğuya doğru kaydığı ve savunma harcamalarının insani gelişmişlik düzeyi, kırılgan ülke endeksi puanı, büyüme oranı gibi birçok faktör ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur.