Aydın ilinde yaygın olarak kullanılan siyah alaca boğaların değerlendirilmesi

Bu çalışmada, ithal boğa sperması ile elde edilen Siyah-Alaca ineklerin süt verim özellikleri ve üreme performansları değerlendirilmiştir. Veriler, Aydın ilinin 13 ilçesindeki aynı veya farklı çiftliklerde bulunan 26 boğaya ait kızlardan elde edilmiştir. Ayrıca, çevresel etmenlerin incelenen özellikler üzerine yarattığı etkilerde belirlenmiştir. Araştırmada süt verimi özellikleri olarak; laktasyon süresi, laktasyon süt verimi, 305 gün süt verimi ve kuruda kalma süresi ele alınmıştır. Döl verimi özellikleri olarak ise buzağılama aralığı, gebelik başına tohumlama sayısı, servis periyodu, gebelik süresi, ilkine tohumlama yaşı ve ilkine buzağılama yaşı incelenmiştir.En küçük kareler ortalamaları laktasyon süresi, laktasyon süt verimi, 305 günlük süt verimi ve kuruda kalma süresi için sırasıyla 347 gün, 7103 litre, 6348 litre ve 59 gün olarak bulunmuştur. Performansları incelenen Aydın ili Siyah Alaca sığır populasyonunda yapılan değerlendirme sonucunda süt verim performansı bakımından elde edilen ortalama değerlerin ülke koşullarına göre oldukça yüksek olduğu söylenebilir.Döl verimi özellikleri için en küçük kareler ortalamaları buzağılama aralığı, gebelik başına tohumlama sayısı, servis periyodu, gebelik süresi, ilkine tohumlama yaşı ve ilkine buzağılama yaşı için sırasıyla 412 gün, 1.48 adet, 101 gün, 277 gün, 577 gün (~19.2 ay) ve 854 gün (~28.5 ay) olarak bulunmuştur.Baba x İlçe interaksiyonu laktasyon ve 305 günlük süt verimi, gebelik başına tohumlama sayısı, servis periyodu, ilkine tohumlama ve ilkine buzağılama yaşı bakımından istatistiki olarak önemli (P<0.05 veya P<0.01) iken laktasyon ve kuruda kalma süresi, buzağılama aralığı ve gebelik süresi bakımından önemsizdir (P>0.05). Diğer taraftan yıl x mevsim interaksiyonu kuruda kalma süresi ve gebelik süresi dışındaki süt verim ve üreme özelliklerinin hiç biri için istatistiki olarak önemli olmamıştır.Uluslar arası değerlendirmelere göre Aydın'da yaygın olarak kullanılan 19 boğa arasından süt verimi bakımından en yüksek damızlık değere sahip olan A isimli boğadır. Ancak bu boğanın kızlarının Aydın koşullarındaki performanslarından elde edilen damızlık değerlerine göre yapılan sıralamada boğa 11. sırada yer almıştır. Uluslararası değerlendirme ile boğaların süt verimi için elde edilen damızlık değerlerine göre yapılan sıralaması ile lokal koşullarda yapılan sıralaması genotip ile çevre interaksiyonunun bir sonucu olarak birbiriyle uyum göstermemektedir.Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, Aydın'daki Siyah-Alaca sığır sürülerinde sürü yönetimi ile ilgili planlamaların yapılmasında kullanılabilecektir.