Ayetlerde icmal ve tafsil meselesi

İnsanlar için bir hidayet rehberi ve müjdeci olarak gönderilen Kur'an, içerik itibariyle kendisinde birçok hüküm barındırır. Bu hükümler, belli bir metin üslubu içerisinde tematik ve kronolojik olarak değil de karmaşık bir vaziyette ele alınmıştır. Bununla birlikte Kur'an'ın, hükümlerini açıklama konusunda farklı üsluplar kullandığı hakikat götürmez bir gerçektir. İcaz ve ıtnab, mücmel ve mübeyyen, mutlak ve mukayyed, tamim ve tahsis, hükümlerin açıklanma üslupları arasında zikredilmektedir. Kur'an'daki hükümlere baktığımızda bazı hükümlerin tafsilatlı bir şekilde açıklandığı bazı hükümlerin ise tafsilatlandırılmayıp kısa ve öz bir şekilde, ana ilkeler zikredilmek suretiyle genel ifade kalıplarına ve prensiplere yer verildiğini görmekteyiz. Ayetler arasında icmal ve tafsil olarak niteleyebileceğimiz bu üslup Kur'an'ın sıkça başvurduğu bir hüküm açıklama metodudur. Kısa ve öz bir şekilde açıklanan hükümlerin tafsilatlarını Hz. Peygamber'in sünnetinde görmekteyiz. Çünkü Hz. Peygamber'in sünneti, Kur'an'da mücmel olarak yer alan hükümlerin amel konusunda mahiyetlerini, bu hükümlerin sebeplerini, şartlarını veya hükümlerin uygulanmasındaki engelleri açıklamaktadır. Üzerinde ısrarla durmamız gereken bir gerçek vardır ki o da Hz. Peygamber'in gönderiliş gayelerinden birisinin Kur'an vahyini insanlara açıklamak olduğudur. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'an, Hüküm, İcmal, Tafsil, İtikat, Ahkam, Hz. Peygamber.