Bazı bitki ekstraktlarının ve uçucu yağlarının Sitophilus granarius L. (Col: Curculionidae) ve Tribolium castaneum (Herbst) (Col: Tenebrionidae) üzerindeki insektisidal ve davranışsal etkileri

Depolanmış ürünlerdeki böceklerle mücadele oldukça önemlidir. Sitophilus granarius ve Tribolium castaneum depolanmış ürünlerde zarar meydana getiren önemli iki zararlı böcek türüdür. Depolanmış ürünlerdeki zararlılarla mücadelede kullanılabilecek alternatif ilaçlara ise her geçen gün ihtiyaç artmaktadır. Bu çalışmada, Achillea phrygia, Prangos ferulacea ve Salvia wiedemannii bitkilerinden elde edilen bitki ekstraktları ve uçucu yağlarının, S. granarius ve T. castaneum ile mücadelede kullanılabilirlikleri araştırılmıştır. 72 saat sonunda, S. garanarius üzerinde test edilen bitkiler arasında en yüksek kontak aktiviteyi sırasıyla % 74 ile P. ferulaceae hekzan, % 71 ile A. phrygia methanol ekstraktı göstermiştir. T. castaneum üzerinde en yüksek aktiviteyi ise 72 saat sonunda % 42 ile A. phrygia etil asetat ekstraktı göstermiştir. A. phrygia uçucu yağları 200µl/ml dozunda 72 saat sonunda S. granarius erginlerinin % 84'ünü öldürmüştür. Uçucu yağlar T. castaneum üzerinde kayda değer bir kontak toksisite göstermemiştir. Çalışmada kullanılan uçucu yağların fumigant aktiviteleri de incelenmiş fakat herhangi bir fumigant etki gözlemlenmemiştir. Bitki ekstraktları ile yapılan davranışsal etki çalışmalarında ise S. granarius üzerindeki en yüksek repellent aktivite 3. saat sonunda A. phrygia etil asetat ekstraktından elde edilmiştir. Bitki ekstraktlarının tamamı T. castaneum üzerinde yüksek oranda repellent etki göstermiştir. P. ferulacea ve A. phrygia uçucu yağları S. granarius üzerinde 1 saat sonunda en yüksek aktivitesini (% 94 ile % 98) göstermiştir. Uçucu yağlar T. castaneum üzerinde S. granarius'a göre daha yüksek aktivite göstermiştir.