Bazı hibrit tatlı mısır (zea mays saccharata sturt.) çeşitadaylarının erken gelişme döneminde kuraklıktoleranslarının belirlenmesi

Bu çalışmada; beş farklı tatlı mısır çeşit adayının (23-SCH-03, 23-SCH-07, 23-SCH-08, 23-SCH-12 ve 23-SCH-23) kuraklığa tolerans (K1: %0 su kısıtı/SKP/kontrol, K2: %75 sulama/%25 su kısıtı, K3: %50 sulama/%50 su kısıtı ve K4: %25 sulama/%75 su kısıtı) düzeyleri incelenmiştir. Araştırma sera koşullarında, 11 litre kapasiteli plastik saksılarda, farklı kuraklık düzeyleri ana parselleri, farklı çeşitler ise alt parselleri oluşturacak şekilde, tesadüf parselleri bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Kuraklık stresinin görsel etkilerinin belirlenmesi amacıyla oluşturulan skala değerlendirmesinde stres düzeyindeki artış skala değerinde de artışa yani zararlanma derecesinde artışa yol açmış bu etki özellikle K4 uygulamasında ön plana çıkmıştır. Özellikle %25 kısıtlı sulama koşullarında 23-SCH-07 çeşidi, 3,67 skala değeri ile kuraklık stresine karşı en duyarlı çeşit olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda kuraklık stresinin; incelenen morfolojik özelliklerin tamamında (bitki boyu, bitki yaş ağırlığı, bitki kuru ağırlığı, sap kalınlığı, yaprak ayası boyu, yaprak eni, yaprak sayısı) %2 ile %80 arasında değişen oranlarda olumsuz etkilere neden olduğu tespit edilmiştir. K4 düzeyinde ortalama olarak tüm morfolojik parametreler bakımından kontrol bitkilerine oranla 23-SCH-03 çeşidinde %44,29, 23-SCH-07 çeşidinde %41,16, 23-SCH-08 çeşidinde %43,74, 23-SCH-12 çeşidinde %43,36 ve 23-SCH-23 çeşidinde %40,89 düzeyinde gerçekleşmiştir. Artan stres koşullarına paralel olarak SPAD ölçümleriyle belirlenen klorofil içeriklerinde azalmalar kaydedilmiştir. SPAD değerlerindeki azalma oranı %2 ila %36 arasında değişmiş; bu bağlamda en belirgin düşüş, en yüksek stres düzeyi olan K4 uygulamasında gözlenmiştir. Çeşit bazında yapılan değerlendirmelerde, K4 uygulamasında kontrol bitkilerine göre en az SPAD değeri kaybı %20,62 oranı ile 23-SCH-07 çeşidinde, en fazla kayıp ise %36,24 ile 23- SCH-03 çeşidinde tespit edilmiştir. YOSİ değerlerinde de %8 ila %69 arasında değişen oranlarda azalma gözlenmiş; bu düşüşün çeşitler arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Özellikle K4 düzeyinde, kontrol bitkilerine kıyasla en düşük oranda azalma %24,18 ile 23-SCH-07 çeşidinde tespit edilirken, en yüksek azalma ise %69,24 ile 23-SCH-03 çeşidinde gerçekleşmiştir. Araştırmada, kuraklık stresi sonucunda bitki büyüme parametreleri bakımından çeşitlerin değişen oranlarda kayıplar ile karşı karşıya kaldığı görülmüş, 23-SCH-23 tatlı mısır çeşidinin diğer çeşitlere oranla tolerans düzeyinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.