Beden eğitimi öğretmenlerinin kişilerarası öz-yeterlilik düzeyleri ile liderlik yönelimlerinin incelenmesi

Bu araştırmada; beden eğitimi öğretmenlerinin kişilerarası öz-yeterlik düzeyleri ile liderlik yönelimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2023 yılında Aydın ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı devlet ile özel ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 343 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. İlişkisel tarama yönteminin kullanıldığı araştırmada, veri toplama aracı olarak; araştırmacılar tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" ile Esentürk vd. (2019) tarafından geliştirilen "Beden Eğitimi Öğretmeni Kişilerarası Öz-Yeterlik Ölçeği (BEÖKÖÖ)" ve Dursun vd. (2019) tarafından geliştirilen "Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği(ÇYLYÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler için uygulanan analizler, SPSS 25.0 programı aracılığıyla yapılmıştır. Verilerin çarpıklık ve basıklık değerlerine bakıldığında(Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği (ÇYLYÖ); -0.007, -0.812, Beden Eğitimi Öğretmeni Kişilerarası Öz-Yeterlik Ölçeği (BEÖKÖÖ); -0.092, -0.705) normal dağılım şartı sağladığı tespit edilmiştir. Verilerin değerlendirilme aşamasında istatistiksel yöntem olarak; betimsel istatistikler (standart sapma, frekans, aritmetik ortalama), t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon testlerinden faydalanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde; Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği geneli ile yapısal liderlik, insan kaynaklı liderlik, politik liderlik ve karizmatik liderlik alt boyutlarından elde edilen puan ortalamalarının; cinsiyet, yaş, medeni durum, ilgilenilen branş, okul türü, yöneticilik/idarecilik yapma durumu, çalışılan kurumun bulunduğu bölge, okul idaresi tarafından psikolojik şiddet uygulanma durumu, öğrenci sayısı, ders dışı etkinlik yetiştirme kursu yapma durumu ve alınan ücretin yeterliliği değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. İkinci ölçme aracı olan Beden Eğitimi Öğretmeni Kişilerarası Öz-Yeterlik Ölçeği geneli ile okul içi ilişkiler, aile ile ilişkiler ve çevre ile ilişkiler alt boyutlarından elde edilen ortalama puanların cinsiyet, yaş, medeni durum, ilgilenilen branş, okul türü, yöneticilik/idarecilik yapma durumu, çalışılan kurumun bulunduğu bölge, okul idaresi tarafından psikolojik şiddet uygulanma durumu, ders dışı etkinlik yetiştirme kursu yapma durumu ve alınan ücretin yeterliliği değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Ancak Beden Eğitimi Öğretmeni Kişilerarası Öz-Yeterlik Ölçeği'nin çevre ile ilişkiler alt boyutundan alınan puanlar ile öğrenci sayısı arasından anlamlı olarak pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda Kişilerarası Öz-Yeterlik Ölçeği ve Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği arasında pozitif yönde, yüksek seviyede anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer bir ifadeyle katılımcıların kişilerarası özyeterlik düzeyleri arttıkça liderlik yönelim seviyelerinde de paralel olarak bir artış olduğu görülmektedir.