Bilgi güvenliği açısından bir değerlendirme: E-devlet uygulamaları

e-Devlet günümüzde en sık kullanılan ve birey-devlet etkileşiminin verimli bir şekilde yürütülmesi için sıklıkla başvurulan bir sistemdir. Teknolojinin hızla gelişmesi, e-Devlet kullanımını yaygınlaştırmıştır. e-Devlet sistemleri yaşayan organizmalardır ve birçok modülden oluşurlar. Bu organizmayı sağlıklı bir şekilde yaşatabilmek ve maksimum seviyede verim sağlayabilmek sosyal bilimler ve fen bilimlerinin çalışma alanı haline gelmiştir. Sosyal bilimler açısında e-Devlet birey-birey, birey-kurum ve kurum-kurum ilişkilerinin efektif hale getirirken, toplumsal yaşamda bir çağın kapılarını aralamaktır ve bu çağ sayısal çağ olarak adlandırılmaktadır. Sağladığı toplumsal katkılarının yanı sıra teknik bir alt yapıya sahip olan e-Devletin bilgisayar bilimleri ve bilgi güvenliği açısından da ele alınması gerekmektedir. Çünkü mahrem veriler herkese açık bir ağda depolanmaktadır. Bu verilerin mahremiyetinin sağlanması günümüzün en önemli problemleri arasında yer almaktadır. Bu problemi çözebilmek için kriptoloji kullanılmaktadır. Kriptoloji temel olarak 3 ana dalda incelenmektedir. Bunlar gizli anahtarlı, açık anahtarlı ve anahtarsız şifreleme algoritmalarıdır. Temel olarak internet üzerinde güvenilir haberleşmenin ve bilgi alışverişinin sağlanması için üç ana dalda bulunan en güçlü algoritmaların bir araya gelmesiyle oluşturulan kriptolojik protokollerin kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle e-Devlet sistemleri kriptolojik protokoller kullanarak fiziksel güvenliklerini sağlamaktadır. Ancak bireylerinde e-Devlet uygulamalarına güvenmeleri de gerekmektedir. Güven unsuru sağlandığında e-Devletin efektif kullanımı tam olarak sağlanabilmektedir. Bu nedenle bu tez çalışmasında hem Ortadoğu ülkelerinin e-Devlet kullanımı hem de gelişmiş ülkelerin e-Devlet kullanımı incelenmiştir. Gelişmiş ülkelerde sistemlere olan güven sağlandığı için e-Devlet uygulamaları her alanda kullanılmaktadır. Ancak gelişmekte olan veya siyasi istikrarın sağlanmadığı bölgelerde e-Devlet kullanımı yaygın değildir. Bu sebepten dolayı bu tez çalışmasında e-Devlet yapısı bilgi güvenliği açısından ele alınmıştır. Öncelikle e-Devlet tanımı ve e-Devlet bileşenleri tanımlanmıştır. Ardından e-Devlet bilgi güvenliği açısından ele alınmış ve bilgi güvenliğine bağlı bileşenlerden (kriptoloji, bilişim hukuku) bahsedilmiştir. Özetle, bu tez çalışmasıyla e-Devlet kavramı teknoloji ve bilgi yönetimi açısından kapsamlı olarak ele alınmıştır ve bilgi güvenliği hususları tartışılmıştır.