Bir kadın kooperatifi ve kadınların dayanışma deneyimleri

Bu çalışma kadının mutfaktaki emeğini, kadınların örgütlenmesinin bir tezahürü olan kooperatif deneyimlerini konu edinen bir çalışmadır. Feminist kuramsal çerçevenin benimsendiği bu çalışmada, kadının mutfaktaki emeğinin ve kooperatif deneyimlerinin sosyolojik bakış açısıyla anlaşılması amaçlanmıştır. Nitel yöntemin temel alındığı bu tez Balıkesir'de yer alan bir kadın kooperatifine yönelik bir vaka çalışmasıdır. Buradan hareketle çalışmanın iki ayağı mevcuttur. Bir taraftan kooperatif kurucusu kadınların kooperatif kurma süreci ve bu süreçte neleri, ne şekilde deneyimledikleri analiz edilmiştir. Diğer taraftan üretici kadınlar üzerine odaklanarak kadınların, kadın kooperatifinde yer almayı nasıl tecrübe ettikleri incelenmiştir. Bununla birlikte kadın emeğinin bir boyutunu oluşturan mutfaktaki varoluşları hem ev hem de kooperatif boyutuyla sosyolojik analize tabi tutulmuştur. Bulguların analizinde feminist kuramdan, özellikle de Marksist ve sosyalist feministlerin analizlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler ışığında şu bulgulara ulaşılmıştır: Kurucu kadınlar, "kadının en iyi yaptığı şey" üzerinden hareket ettiklerini belirterek gıda ürünleri üzerine bir kooperatif kurmuşlardır. Ne var ki kadınlar kooperatifin kuruluşunda ve sonraki süreçte birtakım toplumsal ve ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalmakla birlikte kooperatif içi işleyiş konusunda da birtakım güçlüklerle yüzleşmişlerdir. Üretici kadınlara odaklanıldığında, evde ve kooperatif içinde mutfakta edimde bulunan özneler olarak "çifte yük" altına girmişlerdir. Ancak buna rağmen kooperatifin kadınlara birtakım kazanımları olduğu da gözlenmiştir. Özellikle bireysel ve toplumsal boyutuyla önemli kazanımlar elde etmişlerdir. Kooperatifin ekonomik getirisi geri planda kalmaktadır. Kadınlar; popüler, yöresel, geleneksel tatların harmanlandığı kooperatif mutfağı aracılığıyla kamusal alanda görünür hale gelmişlerdir.