Bitkisel yağların ve ekstraktların yabancı otların çimlenmesine olan allelopatik etkilerinin araştırılması

Bu çalışmada, Tesbih Ağacı (Melia azedarach L.) meyve ekstraktı, limon kabuğu ekstraktı ile Karanfil (Syzygium aromaticum L.), Kekik (Origanum syriacum L.), Nane (Mentha spicata subsp. spicata L.), Okaliptus (Eucalyptus globulus Labill.) ve Lavanta (Lavandula angustifolia Mill.) uçucu yağlarının, önemli yabancı ot türlerinden Kırmızı Köklü Horoz İbiği (Amaranthus retroflexus L.) ve İtalyan Çimi (Lolium multiflorum L.) tohumlarının çimlenmesi üzerine olan biyoherbisidal etkileri araştırılmıştır. Tesbih ağacı meyveleri ve limon kabuğu ekstraktları kaynatılıp elde edilen ekstrakt kendi haline bırakılmış, oluşan 3 fraksiyon ayrı ayrı yabancı ot tohumları üzerine test edilmiştir. Ayrıca tesbih ağacı yağı, meyveleri öğütülerek soxhlet cihazı teknolojisiyle 2 fraksiyon halinde elde edilmiştir. Uçucu yağlarda ise Defne Firması yağları kullanılmıştır. Yağlar ve ekstraktlar petri kutularında 25±2°C sıcaklıkta çalışan iklimlendirme odalarında 7 ayrı dozda (%0-kontrol, %1, %5, %10, %25, %50 ve %100 µl/petri) test edilerek, denemeler 28 gün devam etmiştir. Sonuç olarak Kırmızı Köklü Horoz İbiği'ne uçucu yağlar her dozunda tam biyoherbisidal etki gösterirken, uçucu yağların %1'lik dozları karanfil yağında %71, kekik yağında %100, lavanta yağında %68, nane yağında %97 ve okaliptüs yağında ise %63 oranında İtalyan Çimi tohumlarının çimlenmesini engellemiştir. Elde edilen ekstraktların tohum çimlenmesi üzerine engelleyici etkileri iki yabancı ot türlerinde farklılık göstermiştir. Tesbih ağacı meyve ekstraktının, Kırmızı Köklü Horoz İbiği tohumlarının çimlenmesi üzerindeki engelleyici etkisinin en yüksek %100, %50 ve %25'lik dozlarında olduğu, %10'luk dozundan sonraki uygulamalarında etki oranının düştüğü tespit edilmiştir. İtalyan Çimi tohumlarında çimlenmeyi engelleyen en önemli dozun ise %100'lük doz olduğu gözlemlenmiştir. Limon kabuğu ekstraktı ise Kırmızı Köklü Horoz İbiği tohumlarının çimlenmesini en yüksek üst ve alt fraksiyon uygulamalarının %100 ve %50'lik dozları engellerken, İtalyan Çimi tohumları üzerinde çok fazla etkili olmadığı gözlemlenmiştir.