Biyoçar ve mikoriza uygulamalarının mısır bitkisinde dane verimi ve besin element alımına etkisi

Bu araştırmanın amacı; biyoçar doz uygulamaları ve mikoriza aşılamasının mısır bitkisi vejetasyonu altında verim ve kalite unsurlarına olan etkilerini araştırmak bitki ve toprağa karbon bağlama etkilerini belirlemektir. Ayrıca tarla koşullarında zamana bağlı olarak biyoçarın ayrışma hızını belirlemek laboratuvar inkübasyon denemeleri ile toprak solunumu ile toprakta karbondioksit çıkışını belirlemek. Deneme Çukurova Üniversitesi, Araştırma ve Uygulama Alanında bölünmüş parseller deneme desenine göre kurulmuştur. Araştırmada dört farklı biyoçar dozu (Kontrol %0, %1, %2, %4) mikorizalı (+M) ve mikorizasız (-M) şekilde uygulanmıştır. Denemede karışık mikoriza türleri kullanılmıştır. Denemede mineral gübre olarak 360 kg ha-1 N ve 50 kg P2O5 ha-1 olacak şekilde kullanılmıştır. Denemede P2105 mısır (Zea Maize L.) çeşidi kullanılmıştır. Hasat ile birlikte farklı bitki aksamları (kök, kök üstü aksam ve koçan) ve rizosfer (R) ve rizosfer olmayan (NR) 0-15cm ve 15-30cm derinliklerinde toprak örnekleri alınmıştır. Bitki aksamlarının C, N, P, K, Ca, Mg, Zn, Cu, Mn ve Fe konsantrasyonları ve toplam besin elementi analizleri yapıldı. Bitki kök uzunluğu, hacmi, çapı, alanı yanı sıra, toprak organik karbon (OC) konsantrasyonu ve içeriği ile mikoriza kök infeksiyonu ve spor sayımı analizleri gerçekleştirilmiştir. 2020 yılında, mikorizasız uygulamalara kıyasla, mikoriza uygulaması yapılan parsellerde ortalama % 4.1 artış ile toplamda hektara 480 kg, 2021 yılında ise ortalama %8.1 artış ile toplamda hektara 1321 kg daha yüksek verim elde edilmiştir. Araştırma bulguları, biyoçar ve mikoriza uygulamalarının bitki makro ve mikro element içeriğini, verimini ve topraktan atmosfere CO2 salımı, TC, OC, TN içeriğini arttırdığını göstermektedir. Ancak mikoriza aşılması verim artışı sağladığı için toplamda daha fazla karbon tutmuştur. Sonuç olarak mikorizasız uygulamalarda 20 ton biyoçar ha-1, mikorizalı uygulamalarında ise 10 ton biyoçar ha-1 uygulamasının bitki ve toprak verileri üzerinde olumlu yönde etki yaratmıştır. Uzun erimli olarak 10 ton ha-1 biyoçar uygulaması ve mikoriza aşılması çiftçi koşullarında önerilebilir.