Bölgesel iklim modelleri kullanılarak Çukurova yöresinde iklim değişikliğinin 1. ve 2. ürün mısır verimine olası etkilerinin belirlenmesi

Çukurova Yöresi ülke ekonomisine önemli katkı yapan başlıca tarımsalüretim bölgelerinden biridir. Kuraklık, sel gibi ekstrem hava olaylarının yanı sıraiklim değişikliği nedeniyle daha az ve şiddetli yağışların artan sıcaklıkla birleşmesitarımsal üretimi olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada bölgesel iklim modeliRegCM3 kullanılarak Çukurova Yöresi'nde 2071-2100 yılları arasındaki iklimikestirmek ve iklim değişikliğinin 1. ve 2. ürün mısır verimine etkisini belirlemekamaçlanmıştır. Çalışmada RegCM modelinin Türkiye için kullanılabilirliği çeşitlitest ve doğrulama çalışmalarıyla denenmiş ve modelin referans dönemi için ortalama,ortalama maksimum, ortalama minimum, maksimum, minimum sıcaklıkları sırasıyla2.8 ile -4.3, 9.2 ile -7.5, 14.6 ile -4.3, 8 ile -8.3, 14.3 ile -5.4 (ºC) arasında değişenaralıklarda farklı benzeştirdiği gözlenmiştir. Yağış benzeşim sonuçlarınıntutarlılığının topoğrafik yapıyla yakından ilgili olduğu belirlenmiştir. Gelecekdönemlere ilişkin yapılan kestirimler sonucunda günümüz koşullarına göre ortalama,ortalama maksimum, yıllık maksimum, ortalama minimum, yıllık minimumsıcaklıklarda sırasıyla 3.0 ? 4.5, 2.9 - 4.7, 3.1 ? 6.2, 3.0 ? 4.5, 3.3 ? 8.5 (ºC) arasındadeğişen artışlar öngörülmüştür. Araştırmada iklim değişikliğinin yöredeki başatürünlerden mısır verimine olan etkilerini belirlemek amacıyla WOFOST bitkibüyüme modeli kullanılmış ve modelin uyumluluğu duyarlılık ve ayarlama testleriyleirdelenmiştir. WOFOST bitki büyüme modeli ile kestirilen 1. ve 2. ürün mısır daneverimleri gözlenenlerden sırasıyla % 4.5 ve % -5.0 farklılık göstermiştir. Gelecekteuygulanabilecek değişik kısıntılı sulama uygulamalarının mısır bitkisinin gelişimi veverimine olası etkileri incelenmiştir. Çalışma sonucunda Çukurova Yöresi'ndesulama suyunun kısıtlı olması durumunda 1. ve 2. ürün mısır veriminde % 58 ve %43.4 oranlarında azalma öngörülmüştür.Anahtar Kelimeler: RegCM, WOFOST, bölgesel iklim modeli, bitki büyüme modeli,mısır verimi,