Bozkır kavimlerinde devlet yönetimi (Başlangıçtan Uygur Dönemi sonuna kadar)

Bu çalışmanın konusu, "Bozkır Kavimlerinde Devlet Yönetimi"dir. Bozkır kavimlerinden kasıt başlangıçtan Uygur Dönemi sonuna kadar olan Orta Asya kökenli Türk kavimleridir. Bu isim çerçevesinde çalışma on bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş kısmında tezin konusu, amacı, önemi, kuramsal çerçeve üzerinde durulmuş olup bozkır coğrafyasına, kültürüne ve kısaca Türklerdeki devlet yapılanmasına değinilmiştir. Eski Türklerde, temel dört unsur üzerine kurulan devlet yapısı değişmez hükümler niteliğindeydi. "Halk", "özgürlük", "ülke" ve "kanun" olarak karşımıza çıkan bu unsurlar birbirlerinden ayrı düşünülemezdi. En önemli unsurlardan biri boyların birleşmesi ile oluşan topluluktur. Bu topluluk "halk" olarak karşımıza çıkmaktadır. Yine önemli ve vazgeçilmez unsurlardan biri de "bağımsızlıktır". Elbette bağımsızlık kavramından bahsedebilmek için mutlak bir devlet yapısı gerekmektedir. Nüfus ve bağımsızlık ilkesi belli bir alan üzerinde kurularak ve bu alana sahip olunarak ancak anlam kazanır. "Ülke" diye adlandırılan bu alanda devlet teşkilatlanmasını tamamlar. Aynı zamanda devlet, topluluk nizamını sağlamak ve toplumsal kaynaşmayı ortaya çıkarabilmek için kanun görevi gören "töre" hükümlerine göre idare edilmiştir. Bu topluluklar töre denilen bu mekanizmayı; eşitlik, adalet, insanlık ilkeleri üzerine inşaa etmişler, bu ilkeler de halkı oluşturan bireylerin hak ve hürriyetlerini güvence altına almıştır. Devlet bilincine erken ulaşmış ve devlet teşkilatlanmasına büyük önem vermiş olan Türkler, tarih boyunca da egemenlik anlayışlarında barışcıl yaklaşımlarıyla dikkat çekmişlerdir. Yayıldıkları geniş coğrafyalarda sömürge anlayışını benimsememiş olmaları, egemenlik anlayışında ve hâkimiyetin kaynağı olan ilahi temellerden vazgeçmeyen bir tavır sergilemeleri Dünya tarihinde onları farklı bir yere taşımaktadır. İslamiyet öncesi bu ilke ve anlayışlarla oluşturulan kurum ve yapının binlerce yıl takip edilecek olan Türk siyasi kimliğini ortaya çıkarmış olması dikkat çekilmesi gereken konular arasındadır.