Buğday'da kükürt-demir ve kükürt-çinko beslenmesinin mikro besin elementi ve azot konsantrasyonuna etkisi

Bitkisel üretimde kükürt (S), demir (Fe) ve çinko (Zn) noksanlıkları verim ve kalite parametrelerini etkileyen yaygın beslenme sorunlarıdır. Demir ve Zn noksanlığı bitkisel üretimde olduğu gibi insan beslenmesi için de önemli bir global beslenme problemidir. Bu nedenle tarımsal ürünlerin Fe ve Zn ile zenginleştirilmesi için genetik ve agronomik biyofotifikasyon çalışmaları hızla artmaktadır.Bu tez çalışmasında toprak ve besin çözeltisi kültüründe yetiştirilen ekmeklik (T. Aestivum cv. Adana 99) ve makarnalık (T. Durum Desf. cv. Sarıçanak 98) buğday çeşitlerinin klorofil (SPAD), verim, Fe, Zn, N ve S konsantrasyonu ile kök fitosiderofor salgı oranları farklı Fe, Zn ve S uygulamaları altında araştırılmıştır. Düşük S uygulaması vegetatif dönemde klorofil, N ve özellikle S konsantrasyonunun azalmasına, N/S oranının ise önemli oranda artmasına neden olmuş, Fe ve Zn değerleri ise S uygulamalarından etkilenmemiştir. Generatif dönemde düşük S uygulaması her iki genotipte beklendiği üzere tane ve sap-saman verimi ile hasat indeksinin önemli oranda azalması ile sonuçlanmıştır. Düşük S uygulaması tanede Zn ve N konsantrasyonuna belirgin bir etki yapmazken tane Fe değerleri özellikle ekmeklik buğday çeşidinde azalmıştır. Besin çözeltisi denemelerinde düşük S uygulaması kök fitosiderofor salgısını önemli oranda azaltmıştır. Bu nedenle, düşük S uygulamasında Fe konsantrasyonunda gözlenen azalmanın, fitosiderofor sentezindeki düşüş ile ilişkili olduğu sanılmaktadır.