Bulanık mantık yaklaşımıyla geri dönüşüm süreci için stoksuzluk içeren envanter modeli geliştirilmesi

Ürünler, kullanım ömrü bittikten sonra ürünün çeşidine ve-veya hammaddesine göre birçok işlemden geçirilerek yeniden kullanılabilir hale getirilmektedir. Bu işlem geri dönüşüm olarak tanımlanmakta olup çevresel, ekonomik ve sosyal alanlarda insonoğluna birçok fayda sağlamaktadır. Çevrenin korunması, hammadde ihtiyacının azalması, kaynakların ekonomik kullanımı ve kirliliğin azaltılması gibi faydaları nedeniyle de geri dönüşüm sektörünün önemi dünya çapında giderek artmaktadır. Bu çalışmada, geri dönüşüm sürecini içeren bulanık bir stok modeli önerilmektedir. İlk olarak, Dobos ve Richter (2003) tarafından geliştirilen sabit talep ve geri dönüş oranlarına sahip genişletilmiş bir üretim/geri dönüşüm modeli atıkların yok edilme süreci ve oluşacak stok düzeyi bakımından yeniden düzenlenmiştir. İkinci aşamada ise düzenlenen modele, stoksuzluk varsayımı eklenerek yeni bir stok model önerisi yapılmıştır. Son olarak talep ve tüm maliyet parametreleri üçgen bulanık sayı kabul edilerek model bulanıklaştırılmıştır. Böylece ikinci bir model önerisi olarak bulanık stok modeli geliştirilmiştir. Bulanık modelde, kademeli ortalama entegrasyon temsil (GMIR) yöntemi ile durulaştırma yapılmıştır. Toplam maliyet(br) (CU), talebin karşılanamadığı dönem uzunluğu(tp), üretim ve geri dönüşüm döngü uzunluğu (T) için hesaplanan optimal çözüm değerleri kesin olarak ifade edilmiştir. Yapılan deneysel uygulama sonuçları değerlendirildiğinde, önerilen bulanık stok modelinin temel alınan deterministik stok modeline kıyasla daha başarılı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.