Çalışma hayatında öğrenilmiş çaresizlik olgusu

Öğrenilmiş Çaresizlik, ilk olarak 1960'lı yılların sonlarında hayvanlar üzerinde yapılan deneyler ile ortaya çıkmış, 1970'lerde de insanlar üzerinde yapılan deneyler ile tüm organizmalara genellenebilir bir olgu haline gelmeye başlamıştır. Öğrenilmiş Çaresizlik, sürekli olarak kontrol edilemeyen durum ve olaylar karşısında kalan organizmanın, kontrolün mümkün olduğu sonraki durumlarda bile, içinde bulunduğu kontrol edilemez durumu değiştirebileceğine dair inancını yitirmiş olmasından dolayı, olaylar karşısında hareketsiz kalmasını ifade etmektedir. Sürekli gelişen ve çeşitli teoriler ile birleşerek giderek zenginleşen Öğrenilmiş Çaresizlik Teorisi, bireylerin başarısızlık durumlarını açıklayıcı görüşler öne sürmektedir. Teorinin sosyal olaylara getirmiş olduğu katkılar sayesinde, sadece bireysel değil örgütsel bazda incelenmesi gerekliliği görülmüştür. Böylece, ilk olarak 1980'lerin başında örgüt içinde dolayısıyla çalışma hayatı dahilinde oluşan öğrenilmiş çaresizlik incelenmeye başlanmıştır. Özellikle örgütsel anlamda fazla duyulmamış bir olgu olan Öğrenilmiş Çaresizlik ile ilgili olarak bu çalışmada, çalışma hayatında söz konusu olgunun neden, sonuç ve önlenebilirliği üzerinde durulmaktadır. Örgütsel ve bireysel bazda, öğrenilmiş çaresizliğe yol açabileceği düşünülen faktörler incelenmektedir. Öğrenilmiş çaresizlik içinde bulunan bireylerin yaşayacağı olumsuz durumlar, öğrenilmiş çaresizliğin olası sonuçları çerçevesinde incelenmekte ve çaresizlikten kurtulma yolları üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın sonunda, öğrenilmiş çaresizliğe yola açabileceği düşünülen bir takım faktör ve olası sonuçlar ile ilgili geliştirilmiş olan bir model önerisi, yapılan anket çalışması sonuçlarının analiz edilmesi ile tartışmaya sunulmaktadır.