Cengiz Aytmatov`un eserleri üzerine bir inceleme

Cengiz Aytmatov, genellikle hikâye, povest ve roman türlerinde eserler kaleme almış halen yazmaya devam eden, yaşayan Türk yazarlarından biri sidir. Kırgız köylüsünün hayat mücadeleleri, II. Dünya Savaşı'nın cephe gerisin de yarattığı hazin tablolar, aşk, rejimin yanlış uygulamaları, iyilik ve kötülük arasındaki çatışma, çevrenin tahribatı, Sovyet yönetiminin baskı politikası, onun eserlerinin temel mevzularını teşkil ederler. Yazarın sanatçılığının en bariz vasfı, eserlerinde efsane, halk hikâyeleri gibi folklorik malzemelerden faydalanmasıdır. Roman ve hikâyelerindeki olayların tümü, açık mekânlarda cereyan eder. Dağlar, göller, ırmaklar, bozkırlar, Tren istasyonları, eserlerdeki vak'alara mekân vazifesi görür. Mekân unsuru ile birlikte şahıs kadrosunun zenginliği de dikkate değer bir diğer husustur. Onun eserlerinde geçmiş, hâlihazır hattâ kimi zaman da gelecek iç içe işlenir. Sağlam bir kurgu ve vak'a çeşitliliği, romanlarının temel vasıfların- dandır. Louis ARÂGONTun dünyanın en güzel aşk hikâyesi diye nitelendirdiği "Cemile", yazarı, Avrupa'da şöhrete kavuşturan ilk povestidir. Aytmatov'un diğer eserleri de dünyanın birçok diline tercüme edilmiştir. O, millî ve mahallî konular dan yola çıkarak evrensel mesajlar vermeyi kendine gaye edinmiş, dünyanın en çok okunan yazarlarından birisidir.