Çok düzeyli yönetişim bağlamında sivil toplum kuruluşlarının Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum sürecindeki rolü

Batı Avrupa'nın tarihsel koşullarına göre gelişen sivil toplum kavramı küreselleşme sürecinin getirdiği yönetimsel değişikliklerin etkisi ile birlikte çok düzeyli yönetişim yaklaşımının temel aktörü olmuştur. Ulusal ve uluslararası alanda yaşanan değişiklikler ile sivil toplum kuruluşları, sadece iç politikada değil dış politikayı ilgilendiren konularda da etkisini göstermiştir. Bu çalışma ile sivil toplum kuruluşlarının Avrupa Birliği uyum sürecinde çok düzeyli yönetişim yaklaşımı çerçevesinde rolünün ve etkilerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Yeni yönetim anlayışı kapsamında gelişen çok düzeyli yönetişim anlayışı, karar alma sürecine farklı aktörlerin özellikle sivil toplum kuruluşlarının katılımını içermesi bakımından önem taşımaktadır. Birinci bölümde, kavramsal çerçeveye yer verilmiş, yönetişim ve sivil toplum kuruluşlarının kavramsal açıdan değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, tarihsel geçmişi çok eskilere dayanan sivil toplum ve çok düzeyli yönetişim kavramlarının Avrupa Birliği ve Türkiye özelinde gelişim süreci analiz edilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümü uygulamaya yönelik olarak hazırlanmıştır. Bu bölüm literatür taraması ile birlikte Avrupa Birliği- Türkiye ilişkilerinde etkin olarak faaliyet gösteren beş sivil toplum kuruluşunun (Türk Sanayici ve İşadamları Derneği, İktisadi Kalkınma Vakfı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu ve Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği Türkiye'nin Avrupa Birliği sürecine bakışları ve AB sürecindeki faaliyetleri gibi yönelimleri incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum sürecinde sivil toplum kuruluşlarının aktif olmasının gerekliliği ortaya çıkmıştır. Özellikle, elit mülakat yöntemiyle elde edilen verilerde ve çalışma kapsamında görüşülen sivil toplum kuruluşları temsilcileri, AB sürecinin mutlaka devam etmesi gerektiğini vurgulamış, Avrupa Birliği projesinin bir kesime ait olmadığı, projeye toplumun tüm kesimlerinin sahip çıkması gerektiği ifade edilmiştir. Bu doğrultuda karar alma süreçleri, STK katılımına daha fazla açılmalı, idarenin işleyişinde yönetişim anlayışı daha fazla hakim kılınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Çok Düzeyli Yönetişim, AB Müzakere Süreci, Sivil Toplum, Türkiye- AB İlişkileri.