Çorum'da şehirsel gelişme ve mekânsal değişim

Kendi adını taşıyan ovada kurulan Çorum şehri, yakın çevresiyle beraber Anadolu'nun en eski yerleşim sahalarından birisidir. Başta Hititler olmak üzere çeşitli uygarlıkların egemenliği altına giren Çorum, Büyük Selçuklular döneminde Türk egemenliğine geçmiştir. Osmanlılar döneminde çoğu kez sancak merkezi olan Çorum, Cumhuriyet döneminde (1924 yılı) il merkezi olmuştur. Cumhuriyet'in ilk yıllarında tarım ve hayvancılığa dayanan durağan bir ekonomik yapıya sahip olan Çorum'da ilk üretim faaliyetleri yerel hammaddelere dayanan atölyelerle başlamıştır. Günümüzde Çorum'u önemli bir ticaret ve sanayi şehri yapacak en önemli adımlar ise 1955 yılı sonrasında atılmıştır. Bu adımların ilki, tarih boyunca hiçbir zaman ulaşım ağlarının kavşak noktasında yer almayan Çorum'dan, Ankara – Samsun karayolunun (1955 yılı) geçmesi olmuştur. Günümüzde şehrin ana aksı olan bu karayolu sayesinde şehir gelişimini sürdürmüştür. Şehrin ekonomik yapısını değiştirecek ikinci önemli adım ise sanayileşme faaliyetlerinin başlaması ile olmuştur. Çorum Çimento Fabrikasının kurulmasıyla başlayan sanayileşme süreci günümüze kadar devam etmiştir. Çeşitli sanayi kollarının gelişmesi ile şehrin ekonomik yapısında önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Sanayi faaliyetleri şehir ekonomisinin yanı sıra şehrin mekânsal kullanımında da değişimlere yol açmıştır. Bu sayede Çorum'da yeni yerleşim alanları (mahalleler) oluşmuştur. Çorum'un mekânsal kullanımının değişiminde sanayi yanında tarım, ticaret, ulaşım ve turizm faaliyetlerinin gelişmesinin de etkisi olmuştur. Ekonomik yapının değişmesi ile Çorum hem kendi kırsal bölgelerinden hem de yakınındaki şehirlerden göç alarak nüfus özellikleri açısından da değişime uğramıştır. Günümüzde tarım, sanayi ve ticaret şehri olarak gelişimini sürdüren Çorum, henüz yapım aşamasında olan demiryolu projesinin tamamlanması ile Türkiye'nin hızlı tren hattı içerisine dahil olacaktır. Bu gelişme yakın yıllarda şehrin sosyal ve ekonomik yaşamında önemli değişiklikler yaratacaktır. Anahtar Kelimeler: Türkiye, Çorum, Coğrafya, Şehirler, Şehirleşme