Covid-19 kamu spotu görsellerinin dikkat çekme düzeylerinin eye-tracking ile incelenmesi

İnsanların bilinçlenmesi, uyarılması veya olumlu davranış değişikliği meydana getirilmesi adına kamu spotları önem arz etmektedir. Ülkeler arasında hızla yayılan Covid-19 salgınında insanlar, hastalığın bulaşması hastalıktan korunma yolları ve hastalığa yakalanma sonrasında yapması gerekenler hakkında bilgisinin olmaması, panik ortamının oluşmasına, hastalığın insanlar arasında hızlı yayılmasına neden olmaktadır. Ülkeler, sağlık sisteminin çökmemesi ve toplumun tedavi ihtiyaçlarına cevap verebilmesi amacıyla ucuz, toplumun her kesimine ulaştırılması kolay, hızlı ve etkili bir yöntem olan kamu spotlarını yayınlamaya başlamışlardır. Ancak kamu spotlarının acil şekilde yayınlanması nedeniyle eksikleri olduğu gibi insanlar üzerinde ne kadar etkili olduğu konusunda yeterli veri elde edilememiştir. Kamu spotlarının etkinliği ve gelişimi akademisyenler tarafından araştırma konusu olmuştur. Akademisyenler, teorik veya deneysel araştırma yaparak katkıda bulunmayı amaçlamışlardır. Son zamanlarda birçok alanda kullanımı artan nöropazarlama yöntemleri ile bireylerin kamu spotlarına vermiş olduğu olumlu veya olumsuz tepki ölçümlenebilmektedir. Bireyin kamu spotlarına karşı oluşturduğu biyolojik, nörolojik ve psikolojik tepkilerin ölçülmesi ile spotların eksiklikleri ve etkinliği tespit edilebilmektedir. Bu ölçüm teknikleri kullanılarak daha etkili kamu spotları tasarlanabilmektedir. Bu tez çalışmasında kamu spotu kavramı ve gelişimi, sağlık alanında yapılan kamu spotu çalışmaları, Sağlık Bakanlığı'nın resmi sayfasındaki Covid-19 bilgilendirme platformunda paylaştığı videolar, konusu ve içerikleri, nöropazarlama kavramı, nöropazarlama tekniklerinin üstün ve zayıf yönleri, etik yönü ve nöropazarlama çalışmaları ele alınmıştır. Sağlık Bakanlığı' nın Covid-19 sürecinde paylaşmış olduğu kamu spotu ve videolarından alınan görsellerin kişilerde dikkat çekme düzeyleri nöropazarlama araştırma yöntemlerinden biri olan Eye-Tracking yöntemi ile araştırılmıştır. Araştırma; Fırat Üniversitesi Pazarlama ve Nöropazarlama Araştırma Merkezinde 15 kadın ve 15 erkek olmak üzere toplam 30 gönüllü katılımcı ile deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan kamu spotları ve videolarından alınan görsellerin, son zamanlarda kullanımı yaygınlaşan nöropazarlama tekniklerinin kullanılarak değerlendirilmesi, pazarlama literatürünün gelişimine zenginlik katacaktır. Covid-19 kamu spotları ve video görsellerine karşı insanların davranışlarını, ilgisini ve insanlar üzerinde yarattığı etkiyi anlamaya çalışarak kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına olanak sağlayacaktır. Bu alanda yapılan deneysel çalışmada Eye-Tracking yönteminin analizi olan ısı haritası ve bakış grafiklerinin birlikte kullanılarak yapılan geniş kapsamlı bir çalışma literatürde olmaması araştırmayı değerli kılmaktadır.