Covid-19 pandemisi sürecinde bireylerin dental işlemlere yönelik tutumlarının demografik değişkenler açısından incelenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı Covid-19 pandemisi sürecinde bireylerin dental işlemlere karşı olan tutumlarını demografik değişkenler açısından inceleyerek, bireylerin pandemi döneminde dental hizmet sunan kurumlardan beklentilerini, bireylerin pandemi sürecinde karşılaştıkları dental problemleri belirleyerek, ne kadar devam edeceği belli olmayan Covid-19 pandemisi sürecinde diş tedavisi sunan kurumların bireylerin beklentileri ve karşılaştıkları dental problemler hakkında bilgi sahibi olup mevcut problemlere çözüm üretmelerine yardımcı olmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma iki aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada bireylerin Covid-19 pandemi sürecinde dental işlemlere yönelik tutumlarını değerlendirmek amacıyla geçerliği, güvenirliği yüksek bir ölçme modeli geliştirme, ikinci aşamada ise ilgili ölçeği Türkiye örnekleminde uygulanarak bireylerin pandemi sürecinde dental işlemlere yönelik hem genel tutumları hem de tutumlarının demografik değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık gösterip göstermediği incelemektir. Araştırmada öncelikle ölçek geliştirilme aşamasında farklı coğrafik bölgelerde yaşayan farklı sosyo kültürel toplumlara sahip 209 bireyden açımlayıcı faktör analizi için veri toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizinden sonra oluşturulan ölçek formunun birinci düzey doğrulayıcı faktör analizini yapmak için 205 bireyden faktör analizi sonucu elde edilen ölçek formu uygulanarak elde edilen verilerle ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi yapılarak ölçeğin nihai yapısı elde edilmiştir. Araştırma genel tarama modeline göre tasarlanmıştır ve Google çevirim içi anket çalışması olarak 15.04.2020 ile 15.05.2020 tarihleri arasında 1345 kişiye uygulanmıştır. Geliştirilen ölçek 5'li likert tipinde 22 madde ve 3 faktörlü bir yapıda olduğu belirlenmiştir. Ölçek genelinin cronbach alpha katsayısı 0,88 iken, faktörlerin güvenirlik katsayısı ise sırası ile 0,82; 0,84 ve 0,81olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Bireylerin Covid-19 pandemisi sürecinde, yaş, meslek, gelir seviyesi, diş hekimine yönelik hijyen kaygıları, dental tedavi hizmeti veren kurumların pandemi süresince aldığı tedbirler gibi demografik değişkenlerin dental işlemlere karşı tutumlarıyla ilişkili olduğu gözlenmiştir. Tartışma: Bu faktörlerin geniş popülasyonlarda daha ayrıntılı olarak irdelendiği çalışmaların yapılması, daha detaylı ve kapsamlı bulguların meydana gelmesine yardımcı olabilir. Anahtar kelimeler: Covid-19, anket, Demografik değişken, Dental tedavi