Çukurova bölgesinde ayçiçeği üretim ekonomisi

oz YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUKUROVA BOLGESFNDE AYÇİÇEĞİ ÜRETİM EKONOMİSİ ARZU SEÇER ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Faruk EMEKSİZ Yıl: 2005, Sayfa: 74 Jüri : Prof. Dr. Faruk EMEKSİZ Prof. Dr. Halis APJOĞLU Doç. Dr. Aykut GÜL Bu çalışmada, Türkiye'de ayçiçeği üretimi yapılan iller arasında son yıllarda yer almaya başlayan Adana ilinde ayçiçeği üretiminde bulunan tarım işletmeleri incelenmiştir. Ele alman tarım işletmelerinde ayçiçeği üretiminin ekonomik yapısı ve sorunları ortaya konulmuş, elde edilen bulgular doğrultusunda çözüm önerileri sunulmuştur. Araştırma bulgularına göre, incelenen işletmelerde ortalama işlenen arazi genişliği 206,89 da, parsel sayısı 4,94 adet ve parsel genişliği 41,84 da' dır. İşletmelerde ortalama ayçiçeği arazi genişliği 58,06 da' dır ve toplam işlenen arazilerin %28,06'sını oluşturmaktadır. Ele alman işletmelerin %80,11'i mülk, %17,23'ü kira ve %2,66'sı ortak arazi işlemektedir. İşletme arazilerinin %10,81'i sulu, %89,19'u kuru arazidir. İşletmelerde işgücü varlığı 4,56 EİB, kullanılan işgücü 1,26 EİB'dir. Ele alınan işletmelerde dekara toplam 0,50 saat işgücü, 0,71 saat çeki gücü kullanılmıştır. İşletmelerde ayçiçeği üretimi sonucunda dekara ortalama gayrisafî üretim değeri 80.464.000 TL'dir. Üretim masrafları dekara ortalama 77.668.000 TL'dir ve %57,53'ünü değişen masraflar, %42,47'sini sabit masraflar oluşturmaktadır. İncelenen işletmelerde mutlak kar 2.796.000 TL, brüt kar 35.771.000 TL ve nispi kar % 103,60 olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ayçiçeği Maliyeti, Üretim Masrafları, Karlılık