Çukurova bölgesindeki tarıma dayalı sanayi atıklarının enerjiye dönüşüm olanaklarının incelenmesi

Bu çalışmada Çukurova Bölgesindeki tarıma dayalı sanayi atıkları briketlenerek alternatif yakıt oluşturulmuş, briketlerin fiziksel özellikleri, ısıl değerleri ve elementel özellikleri belirlenmiştir. Bölgede tarıma dayalı sanayi atıklarından olan; ayçiçeği küspesi, pamuk çırçır atığı (şif), yerfıstığı kabuğu, defneyaprağı ve zeytinyağı işleme atığının (prina) 2,66 PJ (63,6 Btep) enerji potansiyeli oluşturduğu belirlenmiştir. Atıkların briketlenmesi için, 15 kW gücünde elektrik motoruyla çalışan konik kalıplı helezon tip briketleme makinası kullanılmıştır. Briketleme makinasının makina kapasitesi 81-288 kg/h, özgül enerji tüketimi 0,024-0,065 kW/kg arasında değişmiştir. Prina briketlemesi için ayrı bir helezonlu briketleme makinası kullanılmıştır. Bu makinadan 90 mm dış çapında prina briketleri elde edilmiştir. Prina briketleme makinasının iş kapasitesi 1125 kg/h, özgül enerji tüketimi ise 0,0067 kW/kg olarak belirlenmiştir. Atıkların briketlenmesi için en uygun nem içeriğinin %8-12 arasında olması gerektiği belirlenmiştir. Prinanın briketlenmesi için en uygun nem içeriği %30-35 olması gerekmektedir. Elde edilen briketlerin yoğunluklarının 945-1573 kg/m3 arasında değiştiği görülmüştür. Briketleme sonucunda atıkların yoğunlukları 2,5 ile 19 kat arasında artış göstermiştir. Böylece atıkların depolanması için gerekli alan ihtiyacı azalmıştır. Briketlerin kırılma dirençlerinin 275-4700 N arasında değiştiği belirlenmiştir. Analiz sonuçlarında briketlerin üst ısıl değerlerinin 17,66-20,69 MJ/kg, kül içeriklerinin %4,10-10,72 ve uçucu madde içeriklerinin %74,5-87,8 arasında olduğu belirlenmiştir. Yanma sonucunda atıkların baca gazı emisyonlarının odununkinden daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca briketlerin maksimum yanma verimlerinin %63-85 arasında değiştiği belirlenmiştir. Bölgedeki atıkların enerjiye dönüştürülmesi için kurulabilecek olan 5 MWel kapasiteli bir birleşik ısı ve güç santralinin yapılan ekonomik analizleri sonucunda yatırımın kârlı olabileceği belirlenmiştir. Santralde elde edilecek elektriğin maliyeti 0,0264 $/kWh olarak hesaplanmıştır.