Çukurova üniversitesinde Suriyeli öğrencilerin karşılaştığı sorunların analizi ve çözüm önerileri

15 Mart 2011'de başlayan Suriye iç savaşı, ülkelerinde ağır yıkım ve tahribatın olduğu Suriyelileri, başta Türkiye olmak üzere birçok ülkeye iltica etmek zorunda bıraktı. İç savaşın, devreye giren diğer aktörlerce de köpürtülmesi dolayısıyla savaş bölgesel bir karışıklıktan, tüm ülkeyi ve daha genel tabirle büyük bir coğrafî bölgeyi etkisi almasına sebep oldu. Suriye'ye 877 km. sınırı olan Türkiye'nın sınır bölgelerinde de savaş dolayısıyla hem sosyolojik ve hem de askerî anlamda hareketlilikler yaşanmıştır. Resmî kayıtlara yansıyan 3 milyon 746 bin 674 Suriyeli göçmenin yanı sıra 1,5 milyon kayıt dışı Suriyeli'nin yaşadığı Türkiye'de Suriyeli göçmen sayısı ciddi bir yekûn oluşturmaktadır. Düzensiz fakat yoğun göçler Türkiye'de birtakım problemleri de beraberinde getirdi; ekonomik, sosyal, siyâsî, içtimaî ve daha birçok alanda etkileri ve sonuçları gözlemlenebilen bu göç, göçmenlerle Türk halkının uyuşmasına da engel teşkil etti. Söz gelimi dil sorunu, kültür ve yaşam farklılıkları bu uyuşmazlığın başında zikredilebilir. Öte taraftan, milyonlarca göçmenin sebep olduğu ekonomik yük de toplumsal uyuşmazlığı tetikleyici sebepler arasında ilk sıralarda gelmektedir. Sağlık alanında yaşanan gerilimler, istihdam noktasında meydana gelen problemler vb., tüm bu sürecin belli başlı başat unsurları olarak zikredilebilir. Bu çalışmada, yukarıda işaret edilen sorunlar çerçevesinde günümüz güncel sorunları arasında yer alan ve toplumun bazı kesimlerini kutuplaştırmak için de kullanılan Suriyeli göçmenler için rol model olabilecek, üniversiteli Suriyelilerin yaşadıkları saha araştırmasıyla desteklenerek ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Çalışmamızın amacı başta Suriyeliler olmak üzere genel olarak göçmenlerin mevcut koşullarını nasıl gördüklerini incelemek ve Türk öğrencilerin, bu göçmenlerin hayat pratiklerini nasıl gördüklerini karşılaştırarak analiz etmektir. Bu çalışma ayrıca Suriyeli üniversite öğrencilerinin içinde bulundukları koşulları, bu koşulları sağlayan durumları; zorlukları, dezavantajları, toplumda ne şekilde konumlandırıldıklarını ortaya koymayı da amaçlamaktadır. Bunun için Çukurova Üniversitesi'nde eğitim gören ve yukarıda sözü edilen üç farklı gruptan öğrencilerden mülakat yoluyla veriler toplanarak ilgili sorunlara yönelik deneklerin görüşleri incelenmiştir. Kısaca bu çalışmada, Çukurova Üniversitesi'nde eğitim gören Suriyeli üniversitelilerden bir kısmının görüşü alınacak olup karşılaştırma yapmak üzere de diğer ülkelerden gelen yabancı öğrencilerden de bir grubun görüşü araştırılmıştır. Ayrıca kontrol grubu olarak da bu araştırma için seçilen Türk öğrencilerin Suriyeli sığınmacıların düşünceleri hakkındaki bakış açıları ele alınmıştır. Yaptığımız literatür taramasında, Türkiye'de eğitim alan üniversiteli Suriyelilerle ilgili yapılan araştırmaların çok az olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak makalelerle sınırlı olan araştırmalarsa Suriyeli göçmenlerin toplumsal ve kültürel sorunlarına odaklanmaktadır. Üniversite eğitimi alan veya üniversite çağında olsa bile bundan mahrum bulunan Suriyeli göçmenlerin eğitim, sağlık, refah durumu ve istihdamları konusunda yapılan çalışmalar yok değildir; fakat bu çalışmaların, göçmen toplumuna yön verebilecek üniversiteli Suriyeliler üzerinde yapılmamış olması bu çalışmanın yapılmasının sebeplerinden biridir. Tezimizde Suriyeli göçmen üniversite öğrencilerini merkeze alarak onların eğitim sorunlarına dâir literatüre katkı sağlamayı amaçladık. Bundan maksadımızsa Suriyeli göçmenlere rol model olma ihtimali bulunan gençlerin mevcut durumlarını ortaya koymak, sorunlarının çözümüne katkı sağlamak ve bu küçük toplulukla doğru orantılı olarak daha büyük göçmen kitlesini olumlu etkileyerek entegrasyonlarına katkıda bulunmaktır. Anahtar kelimeler: Göç, Dil, Kültür, İletişim, Uyum, Dışlanma.