Dana dizi modelinde altıgen greft sistemi ile mozaikplasti uygulaması ve standart silindirik greft sistemiyle karşılaştırılması (biyomekanik çalışma)

Kıkırdak yaralanmalarının tedavisi, Ortopedik Cerrahi pratiğinde önemli bir yer almaktadır. Tedavide birçok yöntem kullanılmakla beraber her yöntemin kendi içinde kısıtlılıkları mevcuttur. Bugüne kadar hiyalin kıkırdak dokusunun bütün özellikleriyle iyileştirilebildiği bir yöntem geliştirilememiştir. Mozaikplasti tekniği, kıkırdak defekti onarımında uygulanan tedavi yöntemlerinden biridir. Özellikle subkondral hasarın da eşlik ettiği kombine yaralanmalarda iyi sonuçlar alınabilmektedir. Mozaikplasti tekniğinde silindirik greftler kullanılmaktadır. Ancak greftlerin arasında potansiyel ölü boşluk kalması, defektin yeterince doldurulamaması, greftin kollabe olması, yüzeyden daha derine gömülmesi, greft kaynamaması, ameliyat sonrası hemartroz, artrofibrozis, subkondral kırık ve kist oluşumu, greft kıkırdağının nekrozu, verici saha morbiditesi gibi komplikasyonlar nedeniyle tedavide sorunlar oluşabilmektedir. Yapılan çalışmada, mozaikplastide uygulanan standart silindirik greftler yerine altıgen (bal peteği modeli) greftler uygulanarak doğada en iyi alan ve hacim kaplayıcı geometri olması nedeniyle, greft stabilitesini artırmak ve potansiyel ölü boşlukları daha iyi kapatabilmek amaçlanmıştır. Altıgen greftleri hazırlayabilmek için düzgün altıgen prizma şeklinde greft alıcı ve tünel açıcı tüpler hazırlandı. Çalışma için 200-400 kg ağırlığındaki danalardan alınan, makroskobik kıkırdak hasarı olmayan ve yumuşak dokuları temizlenmiş 24 adet taze sol femur kondili kullanıldı. Örnekler, her grupta 8 femur kondili olmak üzere 3 gruba ayrıldı. 1. Grup; 15 mm derinliğinde birer adet silindirik ve birer adet altıgen greft, trokleanın lateral ön eklem yüzü ve medial ön eklem yüzeyinden alındı. Her femurun medial kondil yük taşıyan alanına silindirik ve lateral kondil yük taşıyan alanına altıgen greft uygulandı. 2. Grup; 15 mm derinliğinde üçer adet silindirik ve üçer adet altıgen greft, trokleanın lateral ön eklem yüzü ve medial ön eklem yüzeyinden alındı. Her femurun medial kondil yük taşıyan alanına silindirik ve lateral kondil yük taşıyan alanına altıgen greftler uygulandı. 3. Grup; birer adet 5 mm.lik altıgen greft ve birer adet 20 mm.lik altıgen greft trokleanın lateral ön eklem yüzü ve medial ön eklem yüzeyinden alındı. Her femurun medial kondil yük taşıyan alanına 5 mm.lik altıgen ve lateral kondil yük taşıyan alanına 20 mm.lik altıgen greft uygulandı. Her gruptaki greftler, uygulanacak dizin yük taşımayan troklea laterali ön eklem yüzeyinden ve troklea mediali ön eklem alanlarından alındı. Yük taşımayan alandan alınan 9 mm çapında silindirik greftler, uygulanacak alana açılan 8 mm çapındaki silindirik tünellere press-fit uygulandı. Aynı şekilde yük taşımayan alandan alınan 9 mm çapında altıgen greftler, uygulanacak alana açılan 8 mm çapındaki altıgen tünellere press-fit uygulandı. Her gruptaki greftlerin santraline 5 mm derinliğinde 2 mm çapında yivli çengeller, kondral yüzdeki giriş yerleri 2 mm çapında Kirschner teli ile açıldıktan sonra elle çevrilerek uygulandı. Ardından bilgisayar destekli Shimadzu AG-15 test cihazında, 20 mm/dk hızında pull out testine tabi tutuldu. Çalışmada 3 değerlendirme yapıldı. 1. Değerlendirme: Grup 1'deki tek silindirik ve tek altıgen greftlerin pull out verileri karşılaştırıldı. Grup 2'deki üçlü silindirik ve üçlü altıgen greftlerin pull out verileri karşılaştırıldı. Grup 3'deki 5 mm derinliğindeki altıgen ve 20 mm derinliğindeki altıgen greftlerin pull out verileri karşılaştırıldı. Grup 1'deki 15 mm derinliğindeki tek silindirik ve grup 3'deki 5 mm derinliğindeki tek altıgen greftlerin pull out verileri karşılaştırıldı. 2. Değerlendirme: Grup 1 ve grup 2'deki silindirik ve altıgen greftlerin sürtünme alanları hesaplanarak karşılaştırıldı. Sürtünme alanının stabiliteye etkisi araştırıldı. 3. Değerlendirme: Grup 1 ve grup 2'deki silindirik ve altıgen greftlerin yüzey alanı (kıkırdak yüzey), hacmi hesaplanarak oluşturulan defektli alanı kapatabilme oranları hesaplandı. Grup 1'de stabilitesi karşılaştırılan birer adet 15 mm.lik silindirik greft (n:8) ile birer adet 15 mm.lik altıgen greftlerin (n:8) pull out güçleri (Tablo 8) arasında farklılık olmasına karşın istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Grup 2'de stabilitesi karşılaştırılan 15 mm.lik üçlü silindirik greftler ile 15 mm.lik üçlü altıgen greftlerin pull out güçleri arasında, üçlü altıgen greftler lehine, farklılık vardı ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Grup 3'de stabilitesi karşılaştırılan 5 mm.lik birer adet altıgen greft (n:8) ile 20 mm.lik birer adet altıgen greftlerin (n:8) pull out güçleri arasında farklılık olmasına karşın istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Grup 1'deki birer adet 15 mm.lik silindirik greft (n:8) ile grup 3'deki birer adet 5 mm.lik altıgen greftlerin (n:8) pull out güçleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Greftlerin sürtünme alanları, yüzey alanları ve hacimleri arasında fark olduğu hesaplandı. Altıgen greftlerin daha fazla sürtünme alanına sahip olduğu, daha fazla yüzey alanı kapatabildiği ortaya kondu. Sonuç olarak greft geometrisinin, özellikle çoklu greft uygulamalarında (pull out testine göre) stabiliteyi etkileyen faktörlerden biri olduğu ve altıgen greft uygulamasının silindirik greft uygulamasıyla karşılaştırıldığında, çoklu uygulamalarda daha stabil olabileceği, daha iyi defekt alanı kapatabileceği ve daha kısa greft kullanarak uygulamanın yapılabileceği, biyomekanik sonuçlara dayanarak, söylenebilir. Anahtar kelimeler: mozaikplasti, hiyalin kıkırdak, kıkırdak tedavisi, otolog osteokondral greft transferi