Değişik hayvan türlerinde açlığın ince barsaklar üzerine oluşturduğu histopatolojik değişiklikler

ÖZET Bu çalışmada 24,48,72,96 ve 120 saat aç bırakılan sıçan ve tavşanların ince barsakları incelenmiştir. Deneyin başında ve sonunda hayvanların vücut ağırlıklarına bakılmış ve ince barsak uzunlukları ölçülmüştür. Histopatolojik incelemeler için duodenumdan biopsiler alınarak %10'luk nötral formalinde fikse edildi. Elde edilen parafin kesitleri Hematoksilen-Eozin, Mallory-Azan ve PAS ile boyandı. Mikroskobik incelemede, açlık sonrası rat duodenumunda yer yer çizgili kenarda belirsizlik ve goblet hücrelerinin sayıca azaldığı gözlendi. Villuslarda ise çatallanma ve yarıklanma yanında apikalde tahribat, ayrıca kripta lümenlerinde belirsizlik ile lamina propria'da yer yer mononükleer hücre infiltrasyonu gözledik.Rat'ların duodenum mukozasında gözlenen bu histopatolojik bulgularla beraber, özellikle 96 ve 120 saat aç bırakılan tavşanların kripta lümenlerinde dilatasyon ve villusların lamina propria'sında hücre boşalması görüldü. İstatistiksel analiz sonucu erkek ve dişi rafların villus uzunlukları karşılaştırıldığında: 24 ile 120 saat aç bırakılan erkek rafların villus uzunlukları anlamlı iken (p<0.001) kripta derinlikleri açısından incelendiğinde 72 saat aç bırakılan dişi raflarda p değeri anlamlı bulundu (p<0.05). Sonuç olarak uzun süreli açlığın deney hayvanlarının barsak mukozasında pekçok dejeneratif değişikliklere neden olduğu kanaatine varıldı. 28