Deneysel diyabetik sıçan beyin dokusundaki apoptotik değişiklikler üzerine tiyaminin etkisinin araştırılması

Diabetes Mellitus (DM), insülin sekresyonu, insülinin etkisi veya her ikisindeki bozukluklardan kaynaklanan, kan glukoz seviyesinin yüksekliği ile karakterize kronik, hiperglisemik, metabolik bir hastalıktır. Uzun süreli diyabette ortaya çıkan serebral değişiklikler nörokimyasal, elektrofizyolojik, yapısal ve kognitif bozukluklar şeklinde kendini göstermektedir.Tiyamin veya B1 vitamini B vitamin ailesinin bir üyesidir. Tiyamin metabolik sistemlerde başlıca tiyamin pirofosfat şeklinde görev yapar. Tiyamin, karbonhidratların ve çoğu aminoasitlerin son katabolizmaları için gereklidir. Yapılan çalışmalarda tiyaminin antioksidan etkileri gösterilmiştir. Bu çalışmada, streptozosin (STZ) ile oluşturulan diyabetik rat modelinde beyindeki apoptotik değişiklikler üzerine tiyaminin koruyucu etkileri incelenmiştir.Çalışmada, 21 adet 238 ? 8 gr ağırlığında, 8 haftalık erişkin Wistar albino cinsi erkek sıçanlar kullanıldı. Tüm gruplar 6 haftalık deney süresince standart rat yemi ve çeşme suyu ile beslendi. Deney hayvanları her grupta 7 hayvan olacak şekilde 3 gruba ayrıldı. Kontrol grubunda (Grup I) bu ratlar, sadece ad libitium yem ve su aldılar. Diğer 2 gruba diyabet oluşturmak için 50 mg/kg dozunda Streptozosin, intraperitoneal olarak tek doz uygulandı. Deneysel diyabet oluştuğu belirlendikten sonra Grup II diyabetik ratlar sadece standart yem ve su alırken Grup III'ü oluşturan diyabetik ratlara 6 hafta boyunca tiyamin (25 mg/kg/gün dozunda) oral olarak verildi. 6 haftalık tedaviden sonra tüm gruplardaki sıçanlar deney sonunda tartıldıktan sonra, dekapite edildiler. Dekapitasyonun ardından ratların beyin dokuları hızla çıkarıldı. Çıkarılan beyin dokuları histolojik çalışma için % 10'luk formaldehit solüsyonunda tespit edildi. Histolojik çalışma için rutin ışık mikroskobu takibi yapılarak dokular parafin bloklara gömüldü. Parafin bloklardan 5µm lik kesitler alındı. Alınan kesitlere apaoptotik değişiklikleri incelemek için immünohistokimyasal ve TUNEL boyama yapıldı.Grup II'nin beyin dokularında bax immun reaktivitesinde belirgin artış gözlendi. Grup III'deki bax expresyonu genel anlamda Grup I ile benzerlik gösterirken Grup II'den daha az şekilde olduğu gözlendi.Her üç grupta da TUNEL pozitif hücrelerin yaygınlığı bax pozitif hücrelerin yaygınlığıyla paralellik gösterdi. Işık mikroskopik inclemelerde Grup II'de Grup I'e oranla fazla sayıda TUNEL pozitif hücre saptandı. Tiyamin ile tedavi edilen Grup III'ün beyin kesitleri Grup II'ye göre daha az sayıda TUNEL pozitif hücreye sahipti. Grup III ve Grup I arasında anlamlı farklılık yoktu.Sonuç olarak, beyin dokusunda DM'un oluşturduğu apoptotik değişikliklere karşı tiyaminin koruyucu olduğu gözlendi. Diyabetin serebral komplikasyonlarını önlemek amacıyla Tiyamin ile ilişkili tedavi yaklaşımlarının denenmesinin yararlı olabileceği ve bu konuda ileri araştırmaların yapılması gerektiği kanaatine varıldı.Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Tiyamin, Beyin, Apoptozis.