Deneysel düşük doz elektromanyetik alanın sıçan testis ve semen dokularına etkileri ve kafeik asit fenetil esterin antioksidan rolünün araştırılması

GİRİŞ VE AMAÇ: Çalışmalarda düşük doz elektromanyetik alan (EMA) maruziyetinin oksidatif stres belirteçlerinin arttırması sonucu erkek infertilitesinde rol oynadığı bildirilmektedir. Çalışmalarda düşük doz elektromanyetik dalga ile uyarılan oksidatif stres durumuna antioksidanların potansiyel koruyucu etkileri gösterilmiştir. Bu çalışmada düşük doz elektromanyetik alanın sıçan testis ve semen dokularına etkileri ve kafeik asit fenetil esterin (CAPE) koruyucu rolü araştırılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: 30 günlük deneyde Wistar Albino sıçanlar kontrol, EMA, EMA+CAPE, CAPE şeklinde 4 gruba ayrılmıştır (n=8). Kontrol grubuna hiçbir madde uygulanmamıştır. EMA grubuna günde 1 saat 900 MHz elektromanyetik alan uygulanmıştır. EMA+CAPE grubuna 1 saat EMA maruziyetinden önce ip 10 mikromol/kg CAPE uygulanmıştır. CAPE grubuna ip 10 mikromol/kg CAPE uygulanmıştır. Deney sonunda sıçanlardan alınan kan ve testis dokularında biyokimyasal, testis ve semen dokularında histolojik analizler yapılmıştır. BULGULAR: Testiste EMA maruziyetine bağlı histopatolojik dejenerasyonlar, semende konsantrasyon ve ileri motilitede azalma ve sperm morfolojisinde baş anomalisi tespit edilmiştir. Semende akım sitometri analizi ile DNA hasarı yüzdesinin EMA grubunda yüksek olduğu görülmüştür. CAPE'nin bu hasarları azalttığı bulunmuştur. Serumda gruplar arasında glutatyon peroksidaz, total antioksidan status, süperoksit dismutaz, total tiyol açısından anlamlı fark bulunmamıştır. EMA uygulanan grupta serum testosteron düzeyi düşük, total oksidan status, oksidatif stres endeksi, malondialdehit düzeyleri yüksek bulunmuştur. Testiste süperoksit dismutaz düzeyinde anlamlı fark görülmezken CAPE uygulanan grubun total oksidan status, oksidatif stres endeksi, malondialdehit düzeyleri düşük, total antioksidan status düzeyi yüksek bulunmuştur. SONUÇ: CAPE EMA'nın oluşturduğu oksidatif stresi serumda ve dokuda histolojik ve biyokimyasal açıdan düzeltmektedir. Anahtar Kelime: Elektromanyetik alan, oksidatif stres, testis, semen, kafeik asit fenetil ester, akım sitometri.