Jean Webster'ın Daddy-Long-Legs eserinin Türkçe çevirileri üzerine betimleyici ve karşılaştırmalı bir inceleme

Dünyada ve Türkiye'de çocuk edebiyatı alanında çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Çocuk edebiyatının tanımı, türleri, işlevleri ve muhataplarının yanı sıra yetişkin okurlar, yazarlar ve çevirmenlerin oynadığı roller üzerine sayısız tartışmalar bulunmaktadır. Birden fazla okuyucu kitlesine hitap etme, bağlamları kültürler doğrultusunda uyarlama, ideolojik amaçlarla yapılan manipülasyonların yanı sıra metinlerin görsellerle ilişkileri gibi benzersiz özellikleriyle çocuk edebiyatı alanda sayısız çalışmaya imkân sağlamaktadır. Bu özelliklerden faydalanılarak Jean Webster'in 1912 yılında kaleme aldığı meşhur romanı Daddy-Long-Legs'in Türkçe çevirilerinden Örümcek Dede ile Uzun Bacaklı Baba üzerine betimleyici ve karşılaştırmalı bir çalışma yapılmıştır. Söz konusu çevirilerin Daddy-Long-Legs ile olan eşdeğerlik ilişkilerinin kabul edilebilirlik veya yeterlilik kutuplarına olan yakınlıklarını belirlemek amacıyla Gideon Toury (2012) tarafından ileri sürülen normlar ve çeviri ile olan ilişkileri çalışmanın çerçevesini oluştururken, çeviri metinlerdeki dizgesel kısıtlamalara açıklık getiren Zohar Shavit (1986) tarafından ileri sürülen özellikler ise çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Sonuç olarak Örümcek Dede adlı çeviri metin ile Daddy-Long-Legs romanının eşdeğerlik ilişkisinin kabul edilebilirlik kutbuna; Uzun Bacaklı Baba adlı çeviri metin ile Daddy-Long-Legs romanının eşdeğerlik ilişkisinin yeterlilik kutbuna yakın olduğu ileri sürülebilir. Fakat, elde edilen sonuçlar analiz için seçilen örnekler için geçerlidir ve bahsedilen kutuplar tezat bir ilişki oluşturmamaktadır. Dahası, Örümcek Dede adlı çeviri metinde dizgesel yatkınlık ilkelerinin benimsendiği ve bu sebeple manipülasyona maruz kaldığı iddia edilebilir.