Diyaliz hastalarında epikardiyal yağ dokusu kalınlığı ile ilişkili risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç Epikardiyal yağ dokusu (EYD), kalbin etrafını saran, miyokardiyum ve viseral perikardiyum arasında yerleşmiş bir viseral yağ dokusu kompartmanıdır. EYD toplumda diğer risk faktörlerinden bağımsız olarak kardiyovasküler risk için güçlü bir belirteç olarak kullanılmaya başlanmıştır. EYD inflamatuvar adipositokinler için bir kaynak görevi görmektedir. İnflame EYD ile koroner arterler arasında herhangi bir bariyer olmamasından dolayı direkt parakrin etkilerle aterosklerotik değişikliklere sebep olmaktadır. Epikardiyal yağ dokusunun, diyaliz uygulanan hastalarda kardiyovasküler hastalık (KVH ) riski üzerine etkili faktörlerden biri olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmadaki amacımız; hemodiyaliz ve periton diyalizi tedavisi uygulanan son dönem böbrek hastalarında (SDBH) epikardiyal yağ dokusu kalınlığı ile ilişkili risk faktörlerini araştırmaktır. Materyal ve Metod Bu çalışmaya Ocak 2016-Aralık 2016 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji kliniği diyaliz ünitesinde en az altı aydır hemodiyaliz (HD) veya sürekli ayaktan periton diyalizi (SAPD) uygulanan son dönem böbrek hastaları dahil edilmiştir. Çalışmaya kalp yetmezliği (ejeksiyon fraksiyonu (EF)<%50), iskemik kalp hastalığı, obez (vücut kitle indeksi (VKİ)>35), malignite tanısı olan, serebrovasküler olay (SVO) öyküsü bulunan, 18 yaşından küçük ve 80 yaşından büyük hastalar dahil edilmedi. Hastaların boy ve kilo ölçümü yapılarak VKİ hesaplandı, hastaların bel çevresi ölçümü yapıldı. Hastaların sistolik ve diyastolik kan basınçları ölçülerek ortalama arteryel basınç (MAP) hesaplanıp kayıt edildi. Hastaların rezidü idrar volümleri ve diyaliz süreleri not edildi. Hastaların vücut kompozisyonlarının belirlenmesi amacıyla diyaliz sonrası biyoimpedans analiz yapıldı. Bu analizle vücut yağ kitlesi (FTM), FTM yüzdesi, adipoz doku kitlesi (ATM), yağsız doku kitlesi (LTM), LTM yüzdesi, yağ doku indeksi (FTI), yağsız doku indeksi (LTI), toplam vücut suyu (TBW), ekstrasellüler su (ECW), intrasellüler su (ICW), sıvı fazlası (OH) değerlendirildi. Hastaların epikardiyal yağ dokusu kalınlığı ekokardiyografik yöntemlerle ölçüldü. Bulgular Diyaliz tedavisi gören 83 SDBH hastası (62 HD,21 SAPD) çalışmaya dahil edildi. Hastaların 49'u kadın (%59), 34'ü erkek (%41) idi. Hastaların yaş ortalaması 46,09±17,17 idi. Ortalama MAP 106,09±100,21 mmHg, ortalama diyaliz süresi 70,01±51,19 ay, ortalama FTM 18,89±11,23 kg, ortalama LTM, 33,85±11,54 kg, ortalama EF(%) 60,1±5,34, ortalama EYD kalınlığı 4,99±1,68 mm idi. Ortalama EYD kalınlığı HD hasta grubunda, SAPD hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p<0.05). EYD kalınlığı ile yaş, VKİ, bel çevresi, sistol ve diyastol sonu inter ventriküler septum kalınlığı (IVST), FTM, FTM yüzdesi, ATM, FTI, VLDL ve CRP arasında istatiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif korelasyon bulundu, buna karşın EYD kalınlığı ile LTM, LTM yüzdesi ve OH arasında ise istatiksel olarak anlamlı düzeyde negatif korelasyon bulundu. Sonuç KVH'dan yüksek oranda etkilendikleri bilinen kronik böbrek hastalarında EYD nin pratik ve non invaziv yöntemlerle ölçülmesi yararlı olabilir. EKO ile EYD ölçümünün bu hastalarda kardiyovasküler riski belirlemede önemli bilgi sağladığını düşünmekteyiz. Diyaliz hastalarında EYD kalınlığını arttıran faktörlerin düzeltilmesinin bu hasta populasyonunda olumlu sonuçlara yol açabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Periton Diyalizi, Epikardiyal Yağ Dokusu