Diyarbakır ilinde satışa sunulan süt ürünlerinin β-sitosterol, jelatin ve nişasta içeriklerinin tespit edilerek tağşişin belirlenmesi

Amaç: Diyarbakır da satışa sunulan yoğurt, peynir, tereyağı, kaymak ve dondurmalarda, tağşiş amacıyla katılan bitkisel yağ (β-sitosterol), jelatin ve nişastanın tespit edilmesi, yağ (%) ve kuru madde (%) miktarılarının belirlenmesi ile yaygın olarak yapılan tağşişler hakkında bir kanaat oluşturulması, gıda güvenilirliğinin sağlanmasına katkı sunulması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Diyarbakır da satışa sunulan 48 adedi ambalajlı ve 62 adedi ambalajsız tam yağlı yoğurt numunesi (n=24), peynir numunesi (n=34), tereyağı numunesi (n=21), kaymak numunesi (n=20) ve yarım yağlı dondurma numunesi (n=11) olmak üzere 110 adet süt ürünü analize alınmıştır. Bitkisel yağ (β-sitosterol) aranması gaz kromotografisi cihazı ile "İnternational olive council, COI/T.20/Doc. No:26/Rev.5 June 2020" ve "TS 7503" metodu ile jelatin ve nişasta varlığı ise TS 1330 Eylül 2021'e göre çalışılmıştır. Yağ(%) ve kuru madde(%) miktarı analizlerinde TS ISO 3433, TS 1331 2021, TS 1864 Mayıs 2008, TS EN ISO 5534, TS 1018 Nisan 2002 ve TS ISO 3728 Nisan 2010 kullanılmıştır. Bulgular: Analize alınan 110 adet süt ürününün 31 adedinde (% 28,18) bitkisel yağ (β-sitosterol), 18 adedinde (%16,36) ise nişasta tespit edilmiştir. Yoğurt numunelerinde jelatin tespit edilmemiştir. Yağ (%) miktarı 42 numunede (%38,18), kuru madde (%) miktarları ise 48 numunede (%43,63) mevzuata uygun çıkmamıştır. Toplam numunelerin (n=110) 83 adedinde (%75,45) tağşiş tespit edilmiş, bu numunelerin 58 adedini ambalajsız satılan örnekler teşkil etmektedir. Geri kalan 27 adet (% 24,54) ürün mevzuatlara uygundur. Sonuç: Diyarbakır da satışa sunulan süt ürünlerinde yaygın olarak yapılan tağşişleri ortaya koymakta, yapılan denetimlerin ve cezaların yetersiz kaldığını ve özellikle ambalajsız ürünlerin kontrol eksikliği nedeniyle daha riskli olduğunu göstermektedir