Doğaya duyarlı mimarlıkta çağdaş teknolojilerden yararlanılması üzerine bir araştırma

21. yüzyıla girerken, daha sağlıklı bir geleceğe olanak sağlanması amacıyla, sürdürülebilir kentleşme, yapılaşma ve mimarlık kavramları yaygın biçimde tartışılmaktadır. Çevre sorunları, tüm canlı varlıkları, yaşam çevrelerini ve de sonuçta insanlığı ciddi bir şekilde tehdit etmektedir. Daha iyi bir yaşam amacıyla geliştirilen teknolojiler, doğanın yoğun biçimde sömürülmesine ve bozulmasına neden olurken, günümüzde insanların daha sağlıklı bir çevrede varolmalarına hizmet etmek durumundadır. Bu amaçla, sürdürülebilir, doğaya duyarlı mimarlık konusu yeni bir strateji oluşturmuştur. Doğaya duyarlı mimarlık uygulamaları ve örnekleri farklı boyutlarda ele alınabilir; topografya ile bütünleşen yapılar, doğanın içinde fark edilmeyen yapılar (toprağa gömülü yapılar gibi), binaların olabildiğince az ve doğanın daha fazla olduğu mimarlık, ekolojik yapılar gibi. Ancak, bu çalışmada, özellikle kentsel yaşantının yer aldığı, yoğun kullanımı olan yapılarda çağdaş teknolojilerin desteği ile doğaya duyarlı mimari çözümler üzerine yoğunlaşılmıştır. Giriş bölümünde, teknolojideki gelişmeler ve ihtiyaçların içerik ve boyutlarının değişmesi ile doğaya verilen zarar sonucu insanoğlunun çözüm arayışları ele alınmıştır. İkinci bölümde, doğaya duyarlı mimarlığın tarihsel sürecine kısaca değinilmiş, doğaya duyarlı yapıların önem ve gereği incelenmiştir. Doğaya duyarlılığın fosil kökenli, tükenebilir enerji kaynaklarının kullanımı yerine, yenilenebilir enerji kaynaklarıyla sağlanabileceği açıklanmış ve bu kaynaklardan, mimarlık bağlamında kullanılan güneş ve rüzgar enerjileri araştırılmıştır. Bu bölümde ayrıca, yapılarda doğaya duyarlılığın parametreleri maddeler halinde tanımlanmıştır.VI Üçüncü bölümde, doğaya duyarlı bir yapıda tasarım kriterleri araştırılmıştır. İlk olarak, yapının dış çevre koşullarına doğrudan maruz kalan yapı kabuğuna değinilmiştir. Daha sonraki bölümde örneklenen yapıların tasarlanma süreçlerinde yararlanılan iklimsel verilerin açıklandığı, doğadan yararlanma şekilleri, doğal pasif ısıtma, doğal soğutma ve doğal aydınlatma konulan detaylı olarak incelenmiştir. Bu konulara ek olarak, yapılarda özel konumlan olan atriyum ve seralar ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, çağdaş teknolojiler kullanılarak oluşturulan doğaya duyarlı yapılarla ilgili olarak yurtdışından ve Türkiye'den örnekler incelenmiştir. İklimsel veriler bakımından çok uygun olduğu halde, Türkiye'de var olan ömek sayısının azlığı, örnek seçiminde kısıtlayıcı bir faktör olmuştur. Çalışmanın sonuç kısmını oluşturan beşinci bölümde ise, irdelenen örnekler ışığında "doğaya duyarlı mimarlık" olgusu tartışılarak bu konunun geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması değerlendirilmiş, öneriler ortaya konulmuştur.