Düzce ilinde 15-65 yaş arası bireylerde obezite prevalansı ve etkileyen faktörler

Amaç: Bu çalışmada Düzce ili kırsal ve kentsel bölgelerinde obezite prevalansının belirlenmesi ve etkileyen risk faktörleriyle ilişkisinin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı olan bu çalışmanın evrenini Düzce ilinde herhangi bir Aile Hekimliği Birimine Kayıtlı 15-65 yaş arası 246.813 erişkin oluşturmaktadır. 18.02.2019- 30.04.2019 tarihleri arasında seçtiğimiz ASM'lerde bulunan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 935 gönüllü ile görüşülmüştür. ASM'lerden seçilecek kişilerin yaş ve cinsiyet kriterleri dikkate alınmadan, belirlenen sayıya sistematik rastgele örnek seçim yöntemiyle ulaşılmıştır. BKİ'ye göre dört grup yapılmış olup; <18,5 olanlar zayıf, 18,5-24,99 olanlar normal kilolu, 25-29,99 olanlar fazla kilolu ve ≥30 olanlar ise obez olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: 528 kadın, 407 erkek katılımcıdan oluşan bu çalışmada obezite prevalansı genelde %31,8 iken kadınlarda %34,1, erkeklerde ise %28,7 bulunmuştur. Fazla kiloluluk ise kadınlarda %30,5, erkeklerde %38,8 ve genelde %34,1' dir. Bel çevresi ortalama değerleri hem erkek hem de kadınlardan obez olanlarda üst sınırın üzerindedir. Obezite evlilerde ve ev hanımlarında daha sık, yaş ile pozitif, eğitim düzeyi ile negatif koreledir. Her iki cinsiyette de en yüksek SKB ve DKB değerleri obez gruptadır. BKİ arttıkça DM, HT, hipotiroidi KAH ve hiperlipidemi sıklığı anlamlı düzeyde artmaktadır. Obez gruptakiler en sık özel araçla işe gitmekte ve hareketsizlik diğer gruplardan fazladır. Egzersiz yapma sıklığı ile obezite arasında negatif bir korelasyon vardır. Günlük televizyon ve internete ayrılan vakit arttıkça obezite de artmaktadır. Obezlerde daha sık gece yeme alışkanlığı bulunmakta ve yeme hızı arttıkça BKİ de artmaktadır Çocukken şişman olanlar ve ailesinde obez bulunanlarda obezite daha sıktır. Zayıflamak için herhangi bir merkeze başvurmayanlar tüm BMİ gruplarında en fazladır, başvuranlar ise en az 1. basamağı tercih etmektedir. Katılımcıların çoğunda obezite ile ilgili bilgi alınan kaynak yazılı/görsel medyadır. Sonuç: Sıklığı giderek artan obeziteyle mücadele konusunda birinci basamağın rolünün çok mühim olduğu düşünülmektedir. Obeziteye sebep olabilecek risk faktörlerinin tanınması ve değiştirilebilir olanların ortadan kaldırılması kritik bir öneme sahiptir. Obez olmayanlarda obezitenin önlenmesi, obezlerde ise kilo kaybının sağlanması, komplikasyonları önlemeye yönelik sıkı takip ve zamanında gerekli müdahalelerin yapılması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Obezite, prevalans, risk faktörleri, Beden Kitle İndeksi (BKİ)