Ebeveynlik rolünün vaatleri ekseninde gösteriş eğiliminin ilişkisel analizi

Aile kurumunun yapısal rollerinden biri olan ebeveynlik, bireyler tarafından kendini gerçekleştirme aracı olarak görülmektedir. Bu kurumsal rolle kendini gerçekleştirmenin mümkün görülmesinin ve tercih edilmesinin temel sebebi toplumda ebeveynliğin gerekliliğine olan yaygın inançtır. Bu gerekliliğin kabulü ise ebeveynliğin bireylere sunduğu vaatler aracılığıyla sağlanmaktadır. Bu vaatler saygın bir statüyü ve konforlu bir sosyal yaşamı temel almaktadır. Vaat edilenlere erişim ise ebeveynin yapısallaşmış görüşleri benimsemesi ve bunu ebeveynlik yapma şekline yansıtmasından geçmektedir. Pratikte bunun temel göstergesi ebeveynlerin çocuklarına yönelttikleri beklentilerdir. Burada bu beklentilerin gerçekleşmesinden çok beklentiye girildiğinin gösterilmesi önemli olmaktadır. Bu çalışmanın amacı ebeveyn rolünün sosyal inşasına dikkat çekmek, kurumsallaşmış beklentileri incelemek ve gösteriş eğiliminin aile yapısına içkin özelliklerini görünür kılmaktır. Bu doğrultuda hazırlanan araştırma soruları aracılığıyla ebeveynlik algılarının ve çocuklara yöneltilen beklentilerin ölçülmesi amaçlanmıştır. Tasarlanan araştırma 15-25 yaş aralığında bir çocuğa sahip olan 160 kadın 172 erkek katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 26 programında Çoklu Mütekabiliyet Analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Bu yöntem bulgularda örtüşen fikirlere, yaygın kabullere ve ayrım yaratan özelliklere odaklanmayı mümkün kılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların büyük çoğunluğu tarafından çocuk yetiştirmenin toplumsal bir sorumluluk, anlamlı bir amaç ve kârlı bir yatırım olduğu fikrinin kabul edildiği görülmüştür. Kendini gerçekleştirme amacı ise büyük ölçüde 21-25 yaş aralığında evlenmiş olanlarda gözlemlenmektedir. Yaygın kabuller ve çocuktan beklentiler bir arada incelendiğinde ise erkeklerin bu görüşleri benimseme ve çocuktan beklentiye girme oranlarının kadınlara görece çok daha fazla olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda ebeveynliğin gösterişe açılan yönünü büyük ölçüde babaların deneyimlediği bulgusu elde edilmiştir. Araştırma sonucunda ebeveynlik rolünün kendini gerçekleştirme aracı olduğu tespit edilmiştir, ebeveynliğin gerekliliğini vurgulayan ifadelerin kabul edildiği görülmüş, vaatleri elde etme amacında ise birtakım ayrımlar gözlemlenmiştir. Ayrıca literatürü destekleyen ve yanlışlayan bulguların yanı sıra yeni çalışmalara alan açan ilişki örüntüleri de tespit edilmiştir.