Eğitim amaçlarının elverişliliği bakımından Türk üniversite mimarisi üzerine bir inceleme (Cumhuriyet Dönemi)

IV ÖZET Bu araştırma; Eğitim Amaçlan bakımından Türk Üniversite Mimarisinin Cumhuriyet Döneminde geçirmiş olduğu değişimlerin ne olduğu sorusuna cevap bulmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde Eğitim ve Üniversite kavramlarının Batıda ve Türkiye'de geçmişten günümüze kadarki ifade ediliş biçimlerine değinilmiştir. Üniversitenin Batıda ve Türkiye'de nasıl ortaya çıktığı ve günümüze kadar hangi evrelerden geçerek ne gibi değişikliklere uğradığı ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ise Üniversitenin Batıda ve Türkiye'deki yapısal oluşumu tarihsel gelişimine değinilmiş ve bu tarihsel gelişim içerisindeki mekansal analizleri yapılmıştır. Batıda kilise kavramıyla ortaya çıkan üniversitenin Türkiye'de külliye ve medrese ekseninde geliştiği görülmüştür. Çağdaş Üniversite Mimarisinin ana hatları üzerinde durulmuş ve üniversite planlamasında son derece önemli olan yaya ölçeği, Yayalar Kampusu, Esneklik/Uyabilirlik/Belirsizlik, Değişme/Büyüme/Gelişme, Programlama/Planlama, Organizasyon gibi kavramlar açıklanmış ve üniversite mimarisindeki etkileri belirtilmiştir. Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de kurulan şehir merkezli ve kampus modeliyle oluşturulmuş üniversitelerin mekansal analizleri yapılarak, eğitim-öğretim, araştırma ve diğer fonksiyonlarını yerine getirmesindeki beklenen performansı üzerinde durulmuştur. Verilerin analizi sonucunda yeterince eleştiriye tabi tutularak ortaya çıkarılan üniversite mimari modellerinin eğitimde amaca ulaşma noktasında başarılı olmasının kaçınılmaz olduğu gerçeği ortaya çıkmaktadır.