3,064
Archived Theses
5
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
The effect of managers' communication skills on organizational climate in independent kindergarden schools (Example of province Diyarbakır)
The main aim of this research is to assess the effect of school managers' communication skills on organizational climate, on the base of the views of teachers who are employed in independent kindergarden in Diyarbakır central districts (Bağlar, Kayapınar, Sur, Yenişehir). Relational scanning model is used in this research which has been designed as descriptive study. The research population consists of the teachers who are employed in independent kindergardens in central districts of Diyarbakır (Bağlar, Kayapınar, Sur, Yenişehir) in the academic year of 2018-2019. There are 28 independent kindergardens in Diyarbakır central districts and there are 270 teachers who are employed in these schools. In this study, I didn't take samples, instead I included all the teachers who are imployed in independent kindergardens. For this reason, the scale was delivered to 241 teachers who are employed in 27 formal independent kindergardens and the all the delivered scales were evaluated. As data collection tool, "Communication Skills Scale" and "Organizational Climate Scale" are used. In the communication skills scale, there are 34 articles, and "Task oriented communication, Informative communication, Feedback, Attitude and behavioral communication" are located as a subscales. In the organizational climate scale, 32 articles and "Leadership type, Organizational structure, Organizational communication, Organizational aim" are located as a 4 subscales. Data obtained from the study was analyzed using the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) package program. In the analysis of data; Independent Sample t-Test, One-way ANOVA, Kruskal-Wallis H test, Scheffe and Mann-Whitney U test were used. However, the dependent variable to determine the level of independent variables predictive, Multiple Linear Regression Analysis was conducted. İt is clear at the end of the study that preschool teachers have the general opinions that, considering the level of managers communication skills, "the informative communication" evaluations are in the highest level, in return of that, "the attitude and behavioral communications" are in the lowest level. The pre school teachers have the general opinion about the independent kindergardens related to organizational climate, the evaluations on the base of "organizational aim" are in the highest level, in return of that, the evaluations on the base of "organizational communication" are in the lowest level. Among the views of the preschool teachers related to managers'communicational skills; there are no remarkable difference in terms of gender, marital status, age, year of service, professional seniority, the gender of the school manager, the age of the school manager and the number of the staffs in schools. However, the age difference among the demographic differences considering the preschool teachers views related to organizational climate was observed as a significant difference in the dimensions of "organizational aims" in favor of the age of 36 and beyond. At the same time, significant differences were observed among the teachers who are employed in the schools consisting of 1-9 staffs and among the teachers who are employed in the schools consisting of 10-20 staffs or beyond 21 in the dimensions of "leadership type", "organizational structure" and "organizational aims" in terms of the number of school staff. According to the regression analysis results, it is observed that the managers' communication skills (task oriented communication, informative communication, feedback, attitude and behavioral communcation) affect %75 the change on the organizational climate (leadership type, organizational structure, organizational communication, organizational aims). This result shows that the managers' communicational skills effect the organizational climate significantly. And also "informative communication variants and attitude and behavioral communicaiton" variants(p<0.5) which are among the communicational skills effect the organizational climate in a positively whereas the task-oriented communication variants and the feedback variants (p>0.5) effect the organizational climate slightly. Keywords: Preschool education, independent kindergarden, communicaiton skills, organizaitonal climate, teacher
Evaluation of classroom teachers' behaviors within scope of the professional ethical principles according to the perceptions of school directors (Sample of Diyarbakır province)
In this study, it was aimed to research the adoption level of school teachers for the behaviors within scope of the professional ethical principles, based on the perceptions of school directors working in elementary schools (primary and secondary schools) containing classroom teachers. This study, which was designed in general screening model, consists of 544 school directors working in official elementary schools located in the central districts of Diyarbakır province (Bağlar, Kayapınar, Sur, Yenişehir) in the academic year of 2016-2017. Meanwhile, the sampling comprises 313 school directors who work in 196 elementary education institutions selected with the "criterion sampling" method which is among the aimed sampling methods. "Professional Ethical Principles Scale" comprising 6 factors and 71 items developed by Manalova (2010) was used for the research data. The data obtained from the study were analyzed by using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) package program. T-test, One-Way variance analysis (One-Way ANOVA), Kruskal-Wallis H test and Mann-Whitney U tests were employed for independent samples in the analysis and interpretation of the data. The significance level was taken as ,05. The following results were obtained from the analysis of the data: Considering the general level of participation on the basis of the dimensions concerning the evaluation of the classroom teachers' behaviors within scope of the professional ethical principles according to the perceptions of the school directors; it has been determined that the participation of school directors in all dimensions was at a high level. Furthermore, when a ranking is made according to the participation level on the basis of dimensions, it has been observed that it has a descending order; professional ethical principles for the school ( = 4,20), professional ethical principles for the community ( = 4,13), professional ethical principles for students ( = 4,13), professional ethical principles for parents ( = 4,05), professional ethic principles for jobs ( = 3.99) and professional ethical principles for colleagues ( = 3.86). It was found out that classroom teachers participated at the highest level in the items which are "They avoid using rude and insulting words against parents" ( =4,48) and "They maintain the dignity of students" ( =4,46) according to the perceptions of the school administrators on the basis of the items. On the other hand, it was seen that they participated at the lowest level in the items which are "Make constructive critism at colleague meetings" ( =3,48) and "Share educational information with colleagues" ( =3,51). Significant differences were found according to the variables of (1) age, (2) occupational seniority, (3) district where the school is located, (4) the place of the school, (5) management duration and (6) educational status among the demographic variables which are discussed in terms of evaluating the adoption level of school teachers for the behaviors within scope of the professional ethical principles, based on the perceptions of school directors. However, there was no significant difference according to the variables of (1) gender and (2) task type. When the data obtained according to the independent variables are examined; it was concluded that there was no significant difference in the gender variable, but the participation levels of the female school administrators towards the adoption of ethical principles by the classroom teachers in all dimensions were higher than the male school administrators. In the age variable, as the age of the school administrators increased, it was found that the perceptions of classroom teachers regarding the adoption level of the behaviors within the scope of the professional ethical principles was higher. In the professional seniority variable, it is thought that, as the school directors gain experience over the years in their jobs, the classroom teachers behave more suitably in compliance with the behaviors in the dimension of the professional ethical principles towards the society. However, it was observed that classroom teachers behave more suitably in compliance with the behaviors in the dimension of professional ethical principles towards the colleagues as the experience decreases by differing in the dimension of professional ethical principles towards the colleagues. No significant difference was detected in the perceptions of school directors for the task type variable, however it was concluded that classroom teachers' participation level towards all dimensions related to the behaviors within scope of the professional ethical principles was high. It was found for the variable of district where the school is located that the perceptions of school directors working in Yenişehir and Kayapınar districts, related to the adoption level of school teachers for the behaviors within scope of the professional ethical principles, were higher compared to the school directors who work in Bağlar and Sur districts. It was concluded for the variable of place where the school is located that the perceptions of school directors working in village schools, related to the adoption level of school teachers for the behaviors within scope of the professional ethical principles, were higher compared to the school directors who work in the center of districts. It was seen for the variable of management duration that the perceptions of school directors with longer management duration towards the society are significantly higher, in the meantime the perceptions of school directors with shorter management duration towards colleagues are significantly higher. It was concluded for the variable of educational status that as the educational status increases in parallel to the increase of expectations, graduate school directors' perceptions related to the adoption level of classroom teachers for the behaviors within scope of the professional ethical principles are higher.
Akran yardımcılığı programının çevreye duyarlılık davranışları üzerindeki etkisi
Bu araştırmanın temel amacı, akran yardımcılığı programının çevreye duyarlı davranışlar kazandırmadaki etkisini incelemektir. Eylem araştırmasına uygun olarak düzenlenen bu çalışmada tek grup ön-test, son-test model ile beraber nitel veri analizi kullanılmıştır.Çalışma ortaöğretim kurumunda okuyan dokuz öğrenci (Kız=4, Erkek=5) üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler Bilgi Toplama Formu (BTF), Çevresel Tutum Ölçeği (ÇTÖ), İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeğinin (İBDÖ) ön-test, son-test ve izleme testi olarak uygulanması, bunun yanında, gözlem, yarı yapılandırılmış mülakat, doküman incelemesi ve iletişim değerlendirme formu (İDF) kullanılarak elde edilmiştir. Nicel verilerin analizi için Tekrarlı Ölçümler ve Mann Whitney U testleri kullanılırken, nitel verilerin analizinde ?betimsel- yorumsal analiz? kullanılmıştır.Uygulanan ÇTÖ ön test, son-test ve izleme test sonuçları grup üyelerinin çevresel tutumlarında olumlu yönde geliştiğini göstermiş ve bu sonuç nitel verilerle de desteklenmiştir. Grup üyelerine uygulanan İBÖ ön-test, son-test ve izleme test sonuçlarına göre grup üyeleri üzerinde iletişim becerilerinde anlamlı bir değişim tespit edilememiştir. Nicel verilerin aksine nitel verilerin analizinde ise grup üyelerinin iletişim becerilerinde gelişim gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak uygulanan programın çevreye duyarlı davranışlar ve iletişim becerileri üzerinde etkili olduğu gözlenmiştir. Elde edilen bulguların bazı literatür bulgularıyla paralellik gösterdiği tespit edilmiştir.Akran yardımcılığı eğitimi sonrasında çalışmanın geçtiği okulda grup üyelerinin gerçekleştirdiği çalışmalar nitel verilere dayalı olarak değerlendirilmiştir. Grup üyelerinin üç aylık izleme süresi içinde 55 öğrenciye ulaştığı ve 9 farklı çevresel projeyi 135 farklı ortamda 3397 öğrenciye ulaşarak gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Bu çalışma ile akran yardımcılığı uygulamasının rehberlik servislerinin daha verimli olması amacıyla yaygınlaştırılmasının faydalı olacağı bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Akran yardımcılığı, çevre duyarlılığı, iletişim becerisi, çevre eğitimi.
Madde kullanan hükümlülerin ruhsal durumlarının incelenmesi
Araştırmanın amacı, denetimli serbestlik yükümlülüğü bulunan ve madde kullanan bireylerin psikiyatrik belirtileri ile ruhsal durumlarının incelenmesidir.Bu araştırmada, madde kullanımı sebebiyle denetimli serbestlik tedbiri bulunup araştırmayı kabul eden 18-45 yaş arasındaki 100 erkek hükümlüye kişisel bilgi formu ve SCL-90-R ölçeği uygulanmıştır. Madde kullanan hükümlülerin ruhsal durum düzeyleri yaş, medeni durum, sosyoekonomik düzey algısı, ebeveyn tutum algısı, ebeveyn eğitim durumu ve göç yaşantısı açısından incelenmiştir. Veriler Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U ile analiz edilmiştir.Araştırmanın sonucunda, madde kullanan denetimli serbestlik hükümlülerinin yaşlarına göre obsesif-kompulsif, kişiler arası duyarlık, depresyon ve kaygı boyutu; sosyoekonomik düzey algısına göre kişiler arası duyarlık ve depresyon boyutu; baba eğitim durumuna göre kişiler arası duyarlık alt boyutu puanları arasında anlamlı düzeyde farklılıklar olduğu; ancak medeni duruma, anne eğitim durumuna, ebeveyn tutum algısına ve göç yaşantısının varlığına göre somatizasyon, obsesif- kompulsif, kişilerarası duyarlık, depresyon, kaygı, düşmanlık, fobik kaygı, paranoid düşünce, psikotizm alt boyutları puanları arasında anlamlı düzeyde farklılık olmadığı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Denetimli serbestlik, madde kullanımı, ruh sağlığı, öfke, somatizasyon, obsesif- kompulsif, kişilerarası duyarlık, depresyon, kaygı, fobik kaygı, paranoid düşünce, psikotizm.
Bireysel destek eğitiminin kaynaştırma öğrencilerinin matematik başarıları ve özyeterlilik algıları üzerindeki etkililiği
Bu araştırmanın amacı bireysel destek eğitiminin kaynaştırma öğrencilerinin matematik başarıları ve öz yeterlilik algıları üzerindeki etkililiğini ortaya koymaktır. Araştırmada, denenceleri test etmek için kontrol gruplu ön test-son test deseni kullanılmıştır. Araştırma, İzmir ilinde bir ilköğretim okulunda 2010-2011 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde kaynaştırma öğrencileriyle yürütülmüştür. Deney grubunda 8, kontrol grubunda 9 öğrenci araştırma sürecine katılmıştır.Deney ve kontrol grubuna ön test-son test ve izleme testi olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ?Temel Çarpma İşlemleri Ölçme Aracı? ve ?Matematiğe Yönelik Özyeterlilik Algısı Ölçeği? uygulanmıştır. Araştırmada velilerin destek eğitime yönelik görüşleri ile destek eğitim alan öğrencilerin matematik başarıları ve özyeterlilik algılarıyla ilgili öğretmen görüşlerine de yer verilmiştir.?Temel Çarpma İşlemleri Ölçme Aracı? ve ?Matematiğe Yönelik Özyeterlilik Algısı Ölçeği? ne ilişkin verilerin çözümlenmesinde tekrarlı ölçümlerde tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Başarı testine ilişkin verilerin çözümlenmesinden elde edilen sonuçlarda; deney ve kontrol gruplarının başarı testi puanları arasında; son test ile ön test arasında (p=0,00) ve ön test ile izleme testi arasında (p=0,00) anlamlı düzeyde farklılık bulunurken, son test ile izleme testleri arasındaki fark anlamlı bulunmamıştır. Buna göre; kaynaştırma öğrencilerine destek eğitim odasında verilen matematik eğitiminin genel eğitim sınıfına göre öğrencilerin matematik başarılarını anlamlı ölçüde arttırdığı bulunmuştur.Özyeterlilik ölçeğine ilişkin verilerin çözümlenmesinden elde edilen sonuçlarda; deney ve kontrol gruplarının özyeterlilik ölçeği puanları arasında, ön test ile izleme testi arasında (p=0,00) ve son test ile ön test arasında (p=0,01) anlamlı farklılaşma görülürken, son test ile izleme testi arasında anlamlı farklılaşma görülmemiştir. Özyeterlilik açısından incelendiğinde elde edilen veriler destek eğitim odasında eğitim alan öğrencilerin uygulama sürecinde özyeterliliklerinin genel eğitim sınıfında eğitimlerine devam eden öğrencilere göre düştüğünü göstermiştir.Velilerin destek eğitime yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla yapılan görüşmelerde veliler çocuğunun bazı derslerde destek eğitim odasında eğitim almasını istediklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin destek eğitim alan öğrencilerinin matematik başarılarına ve özyeterliliklerine yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla yapılan görüşmeler sonucunda destek eğitim odasında kaynaştırma öğrencilerine verilen eğitimin öğrencilerinin matematik başarısına ve özyeterliliğine olumlu yönde etkisi olduğu bulunmuştur.
İç denetim programının ergenlerin denetim odağı, öğrenilmiş güçlülük ve savunma mekanizmalarını kullanma biçimi üzerindeki etkisi
Bu araştırmanın amacı, İç Denetim Programı'nın ergenlerin denetim odağı üzerindeki etkisini incelemek, öğrenilmiş güçlülük ve savunma mekanizmalarını kullanma biçiminin uygulanan eğitim programından etkilenip etkilenmediğini saptamaktır.Amaca uygun olarak planlanan oturumlarda, planlama, karar verme, problem çözme ve sorumluluk alma becerilerinin geliştirilmesine çalışılmıştır. Çalışma 2010-2011 eğitim-öğretim yılında, İzmir ili Buca ilçesinde bulunan bir genel lisenin 10. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu, izleme çalışması yapılan deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kontrol Odağı Ölçeği, Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği ve Savunma Mekanizmaları Envanteri Ergen Formu kullanılmıştırVerilerin analizinde t-testi, kovaryans analizi (ANCOVA), tekrarlayan ölçümler için varyans analizi ve LSD testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre deney grubuna katılan öğrencilerin öntest-sontest denetim odağı puanları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrenilmiş güçlülük puanlarında öntest-sontest arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Savunma mekanizmalarını kullanma biçimleriyle ilgili olarak, nesneye yöneltme alt ölçeği puanlarında anlamlı bir düşüş saptanmıştır. Yansıtma, kendine yöneltme, tersine çevirme ve ilkeleştirme mekanizmaları açısından anlamlı bir farklılık yoktur. İzleme testi sonuçlarına bakıldığında, denetim odağı, öğrenilmiş güçlülük ve nesneye yöneltme sontest-izleme testi puanları arasındaki fark anlamlı değildir. Öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmayan tersine çevirme alt ölçeğinde ise, öntest-sontest-izleme testi puanları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür.
Ortaöğretim öğrencilerinin sınıf atmosferine ilişkin algıları ile akademik başarıları arasındaki ilişki
Bu araştırmada ortaöğretimde okuyan dokuzuncu sınıf öğrencilerinin algıladıkları sınıf atmosferinin; akademik başarı, öğrenim gördükleri okul türleri, cinsiyet, anne öğrenim durumu ve baba öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığı ve akademik başarıları ile algıladıkları sınıf atmosferinin arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.Araştırmanın evrenini, İzmir İli Bayraklı merkez ilçesindeki ortaöğretim okullarında okuyan dokuzuncu sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma tabakalandırma yöntemiyle tesadüfi olarak seçilen toplam 473 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada, araştırıcı tarafından geliştirilen ?Sınıf Atmosferi Ölçeği? kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından öğrencilerin; öğrenim gördükleri okul, cinsiyet, anne-baba öğrenim durumu ve genel başarı düzeyini içeren sorulardan oluşan bir ?Kişisel Bilgi Formu? hazırlanmış ve uygulanmıştır.Araştırma sonucunda öğrencilerin sınıf atmosferine ilişkin algıları ile akademik başarı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sınıf atmosferi, akademik başarı,öğrenci görüşleri.
Velilerin sosyo ekonomik durumu, sınıf veli toplantılarına katılımı ve öğrencilerin başarısı: Tahir Merzeci İlköğretim Okulu örneği
Araştırmada, 2010-2011 öğretim yılında, Tahir Merzeci İlköğretim Okulu'nda, 4'üncü ve 5'inci sınıflar düzeyinde yapılan sınıf veli toplantıları incelenmiştir. Öğrencilerin yıl sonu not ortalamalarının, velilerinin sınıf veli toplantılarına katılma durumuna ve sosyo-ekonomik özelliklerine göre, önemli farklılık gösterip, göstermediği saptanmaya çalışılmıştır.İlgili literatür incelendiğinde, Türk eğitim sisteminde, ilköğretim okulu öğrencilerinin başarısını, velilerinin sınıf veli toplantılarına katılma durumuna ve sosyo-ekonomik özellikle-rine göre inceleyen, sınırlı sayılabilecek araştırmaya rastlanmaktadır. Araştırma, bu alanda görülen boşluğu, bir ölçüde doldurmayı, katkı yapmayı, uygulayıcılara ve araştırmacılara önerilerde, bulunmayı hedeflemiştir.Araştırmada iki veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlardan birincisi, araştırmanın bağımsız görünümlü değişkenlerini ölçen, Velilerin Sosyo Ekonomik Düzeyleri Anketi'dir (Ek I). İkincisi ise velilerin sınıf veli toplantılarına katılımı ile öğrencilerin başarısı hakkındaki verileri toplamak üzere geliştirilen, Sınıf Veli Toplantısı Bilgi Toplama Formu'dur (Ek II). Ayrıca, öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, Milli Eğitim Bakanlığı'nın, e okul sisteminden alınarak, araştırmada veri olarak kullanılmıştır (Ek III).Öğrenci başarısının temel verisi olan, yıl sonu not ortalamaları, bir öğretim yılı süresince, öğrencilerin gösterdiği performansı saptamakta olup, yazılı sınavlar ve diğer öğretimsel etkinliklerin sonucunu özetlemektedir. Sınıf ve ders öğretmenlerince, ölçme sonucu belirlenmiş güvenilir bir veri olup, öğrenci başarısının sayısal ifadesidir.2010-2011 öğretim yılında, yapılan uygulamalar sonucu, 205 öğrenci velisine ait formlar değerlendirilmiştir. Araştırmada 30 alt problem yanıtlanmaya çalışılmıştır. Verilerin analizinde, t Testi, Ki-kare analizi, F testi, LSD testi, uygulanmıştır.Araştırmanın sayıltıları doğrulanmıştır. Araştırmanın bulguları aşağıdaki gibi özetlenebilir.Veli Toplantılarına Katılım ve Öğrenci BaşarısıÖğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, velilerinin bir öğretim yılı içinde yapılan sınıf veli toplantılarına katılma sayılarına göre, önemli fark vermektedir. Velilerin sınıf veli toplantılarına katılma sayısı arttıkça, öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları da artmaktadır. Sınıf veli toplantılarında söz alan, soru soran velilerin temsil ettiği öğrenciler, söz almayan, soru sormayan velilerin temsil ettiği öğrencilere göre daha başarılıdır.Sosyo ?Ekonomik Düzey ve Veli Toplantılarına KatılımVelilerin bir öğretim yılı içinde yapılan sınıf veli toplantılarına katılma sayıları, sahip oldukları çocuk sayısına, göre, değişmektedir. Sahip olunan çocuk sayısı arttıkça, veli toplan-tılarına katılma sayıları düşmektedir. Buna benzer bir bulgu da, velisi olunan öğrenci sayısı için söylenebilir. Bu bulgular, ailedeki çocuk sayısı, 3 ve daha fazla olduğunda, veli ilgisinin azaldığı şeklinde yorumlanabilir. Ailedeki çocuk sayısı arttıkça, öğrenci başarısında düşme gözükmektedir. Alt gelir grubu ailelerde, çocuk sayısı arttıkça, olanaklarda yetersizlikler de artmaktadır. Bunun sonucu olarak, anne ve babalar, çocuklarının diğer gereksinimlerinin yanı sıra, eğitim gereksinimlerini de yeterince karşılayamamaktadır.Velilerin, bir öğretim yılı içinde yapılan sınıf veli toplantılarına katılma sayıları, veli cinsiyeti, medeni durumu, doğum yeri, öğrencinin annesi ya da babası olması etmenlerine göre önemli farklılık göstermemektedir. Aynı zamanda bu etmenler öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları üzerinde de önemli farklılıklara yol açmamaktadır.Sosyo ?Ekonomik Düzey ve Öğrenci BaşarısıÖğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, anne ve babalarının eğitim düzeyine göre, önemli farklılık göstermektedir. Annelerin ve babaların eğitim düzeyi yükseldikçe, temsil ettiği öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları da artmaktadır. Bu sonuç, velilerin eğitim düzeyi arttıkça, ilgilerinin çoğaldığı şeklinde yorumlanabilir.Öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, evlerine düzenli gazete alınıp alınmamasına, bilgisayar ve internet bağlantısı bulunup bulunmamasına, çocuk odası olup olmamasına, elektronik eşya sayısı etmenlerine göre de farklılaşmaktadır. Evlerine düzenli gazete alınan, bilgisayar ve internet bağlantısı bulunan, çocuk odasına sahip, yeterli elektronik araçları bulunan velilerin temsil ettiği öğrenciler, bu imkânları bulunmayan öğrencilere göre daha başarılıdır. Öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılayabilecek kadar, iyi düzenlenmiş aile ortamı, akademik başarısı açısından önemli bulunmaktadır.Öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, velilerinin okul aile birliğine bağış yapıp yapmaması etmenine göre önemli fark vermektedir. Burada duyarlı ve ilgili velilerin, çocuklarının eğitim ihtiyaçları için, okul aile birliğine bağış yaptıkları görülmektedir. Velilerin çoğunluğu okul aile birliğine bağış yapmamaktadır.Öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, evlerinde kitaplık olup olmamasına, annelerinin ve babalarının çalışıp çalışmamasına, ailelerinin ekonomik durumuna, oturulan evin kendileri-ne ait olup olmamasına, göre önemli farklılık göstermemektedir.Öğrenci Özellikleri ve Yıl Sonu Not OrtalamalarıÖğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, cinsiyet durumu, okula düzenli devam edip etmeme, okul öncesi eğitim alıp almama, sınıf başkanlığı, başkan yardımcılığı yapıp yapmama etmenlerine göre de farklılaşmaktadır.Kız öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, erkek öğrencilere göre daha yüksektir. Okula düzenli devam eden öğrenciler, devamsızlık yapan öğrencilere göre daha başarılıdır. Okul öncesi eğitimi alan öğrenciler, almayanlara göre daha başarılıdır. Sınıf başkanlığı ya da başkan yardımcılığı yapan öğrenciler, yapmayan öğrencilere göre daha başarılıdır.Araştırmanın bulgularından çıkan en önemli sonuç, sosyo-ekonomik düzeyi yüksek olan velilerin, sınıf veli toplantılarına daha fazla katıldığı ve bu velilerin temsil ettiği öğrencilerin yıl sonu not ortalamalarının, diğer öğrencilerden daha yüksek olduğudur.Sosyo ekonomik düzey kadar önemli diğer bir etmen ise öğrenci velilerinin sınıf veli toplantılarına katılmalarıdır. Sınıf veli toplantılarına sürekli katılan velilerin temsil ettiği öğrencilerin yıl sonu not ortalamaları, diğer öğrencilere göre daha yüksektir.Ailelerin sosyo- ekonomik düzey farklılığı nedeniyle, öğrenciler aleyhine oluşan açıklıkların, sınıf veli toplantılarına, veli katılımı sağlanarak, büyük ölçüde telafi edilmesi olanaklıdır.Anahtar Sözcükler: Veli Toplantıları, Öğrenci Başarısı, Ebeveynler, Öğrenciler, Katılım, Sosyo ?Ekonomik Durum.
Şiddetsizlik eğitimi programının lise öğrencilerinin saldırganlık eğilimleri, empati düzeyleri ve şiddetsizliğe ilişkin görüşleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Bu araştırmada, şiddetsizlik eğitimi programının lise dokuzuncu sınıf öğrencilerinin saldırganlık eğilimleri, empati düzeyleri ve şiddetsizliğe ilişkin görüşleri üzerindeki etkisi incelenmiştir.Araştırma, 2011 ? 2012 öğretim yılında İzmir ili Ödemiş ilçesinin Ovakent beldesinde bulunan Ovakent Lisesi ve Kaymakçı beldesinde bulunan Kaymakçı Lisesi'nde öğrenimlerine devam eden lise dokuzuncu sınıf öğrencilerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öntest ? sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ovakent Lisesi dokuzuncu sınıflarının tamamı (2 şube) deney grubu, Kaymakçı Lisesi dokuzuncu sınıflarının tamamı (2 şube) ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın deney grubunda 63 öğrenci (27 kız, 36 erkek), kontrol grubunda ise 42 öğrenci (18 kız, 24 erkek) yer almıştır.Şiddetsizlik eğitimi programı, deney grubuna 2011 ? 2012 eğitim öğretim yılında haf-tada iki ders saati olmak üzere toplam 25 oturumda ve 12 haftalık bir sürede uygulanmıştır.Araştırmada nicel ve nitel veri toplama araçları birlikte kullanılmıştır. Deneysel işlem öncesinde ve sonrasında, deney ve kontrol gruplarına Saldırganlık Ölçeği ile KA-Sİ Empatik Eğilim Ölçeği'nin ergen formu uygulanmıştır. Ayrıca, deney grubunda yer alan öğrencilerin şid-detsizliğe ilişkin görüşlerini incelemek amacıyla, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapı-landırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular incelendiğinde, şiddetsizlik eğitiminin lise dokuzuncu sınıf öğrencilerinin saldırganlık eğilimlerinin azalmasında ve empati düzeylerinin artmasında etkili bir program olduğu görülmüştür. Yapılan görüşmelerde de öğrencilerin; şiddete, şiddetin nedenlerine ve olumsuz etkilerine, şiddetsizlik kavramının ne olduğuna ve içeriğine, şiddet kullanmadan anlaşmazlıklarını yapıcı yöntemlerle çözme becerilerine ilişkin farkındalık kazandıkları, ayrıca algı ve perspektiflerinde olumlu değişim yaşandığı, yapıcı anlaşmazlık çözüm becerileri, öfke yönetimi becerileri, iletişim becerileri ve kişilerarası ilişkilerinin olumlu yönde de geliştiği, şiddet davranışlarında azalma olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
İlköğretim okulu müdürlerinin yaratıcılık davranışları ve mizah anlayışları
Bu çalışma, ilköğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin yaratıcılık davranışları ve mizah anlayışları düzeyine ilişkin algılarını; bu algılarının bazı değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini ve yaratıcılık davranışları ile mizah anlayışları puanları arasındaki ilişkiyi belirlemektir.Araştırmanın örneklemini, İzmir ili Buca, Konak, Dikili, Çeşme, Ödemiş ve Tire ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı resmi ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde okulların bulundukları sosyo-ekonomik çevre dikkate alınmış ve toplam 390 öğretmen ölçekleri yanıtlamıştır. Tarama modeli kullanılan araştırmada, verilerin toplanmasında ?Ne Kadar Yaratıcısınız?? ve ?Mizah Yaşantıları Ölçeği? kullanılmıştır. Verilerin Analizinde, Veri analizlerinde frekans, yüzde (%), aritmetik ortalama (x), standart sapma (Ss), t- testi, Anova ve Pearson Korelosyon Katsayısı teknikleri kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, branş ve yerleşim biriminin sosyo-ekonomik düzeyi değişkenlerine göre ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin, müdürlerin yaratıcılık davranışı gösterme düzeylerinin değerlendirilmesinde anlamlı bir farklılık yoktur. Öğretmenlerin mesleki kıdem değişkenine göre müdürlerin yaratıcılık davranışı gösterme düzeylerinin değerlendirilmesinde anlamlı fark görülmüştür.Araştırma bulgularına göre; cinsiyet değişkenine göre ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin, müdürlerin mizah anlayışları gösterme düzeylerinin değerlendirilmesinde anlamlı bir farklılık yoktur. Öğretmenlerin yaş, eğitim düzeyi, mesleki kıdem, branş ve yerleşim biriminin sosyo-ekonomik düzeyine göre müdürlerin mizah anlayışları gösterme düzeylerinin değerlendirilmesinde anlamlı fark görülmüştür.Öğretmenlerin yaratıcılık davranışlarına ilişkin algılarıyla mizah anlayışlarına ilişkin algıları arasında anlamlı, pozitif bir ilişki bulunmaktadır. İlköğretim okulu müdürlerin yaratıcılık davranışları arttıkça mizah anlayışları da artmaktadır.
İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin mesleki doyumları ile kişilik tipleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Mesleki Doyumları ile Kişilik Tipleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin mesleki doyumları ile kişilik tipleri arasındaki ilişkiyi ve öğretmenlerin mesleki doyumlarının çeşitli değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmanın evreni, 2011-2012 öğretim yılında İzmir İli Bergama İlçesi merkez, belde ve köylerdeki ilköğretim okullarında görev yapan 609 öğretmendir. Araştırmanın örneklemi, Bergama merkez, belde ve köy okullarında çalışan 210 (103 erkek, 107 kadın) öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları: `Mesleki Doyum Ölçeği?, `5 Faktör Kişilik Envanteri? ve `Kişisel Bilgi Formu? dur. Verilerin istatistiksel analizinde yüzde, frekans, ortalama, tek yönlü varyans analizi, Scheffe testi, t-testi ve Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Sonuçlar, öğretmenlerin mesleki doyumları ile kişilik tipleri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin yaşlarına, cinsiyetlerine, medeni durumlarına, görev yaptıkları yere, okuldaki statülerine, öğrenim düzeylerine, mezun oldukları alanlara ve aylık geliri yeterli bulup bulmamalarına göre mesleki doyum ölçeği toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Öğretmenlerin hizmet yıllarına, meslek seçimi konusundaki düşüncelerine, meslek seçimi kararlarına, mesleki planlarına, mesleği isteyerek yapıp yapmamalarına, mesleği ekonomik nedenlerle yapıp yapmamalarına, çalışmaların takdir edilip edilmemesine, alandaki gelişmeleri takip edip etmemelerine, sosyal-kültürel-sportif faaliyetlerle uğraşıp uğraşmamalarına, bedensel ve duygusal sağlık problemleri yaşayıp yaşamamalarına göre mesleki doyum toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: İlköğretim öğretmeni, mesleki doyum, kişilik tipleri
Türk eğitim sisteminde Türkçe öğretim programlarındaki değişme ve gelişmeler
?Türk Eğitim Sisteminde Türkçe Öğretim Programlarındaki Değişme ve Gelişmeler? adlı bu araştırmada, 1940?lı yıllardan günümüze kadar uygulanmış olan bazı ortaokul ve ilköğretim Türkçe dersi öğretim programları ve bu programların amaç, içerik, eğitim ve sınama durumları incelenmiştir. Araştırmada genel olarak; 1938, 1949, 1962, 1981, 2001 ve 2005 ilköğretim Türkçe dersi öğretim programlarında hedef ve hedef davranışlar, içerik, eğitim durumu ve sınama durumlarında zaman içinde, değişen eğitim anlayışının yansıması olarak ne gibi değişme ve gelişmelere olduğu sorusuna yanıt aranmaya çalışılmıştır. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır: 1.Bölüm: Giriş, 2.Bölüm: İlgili Yayın ve Araştırmalar, 3.Bölüm: Yöntem, 4.Bölüm: Bulgular ve Yorumlar 5.Bölüm: Sonuçlar ve öneriler bulunmaktadır. Araştırmanın sonunda; en ayrıntılı ve en kapsayıcı programın 2005 programı olduğu görülmektedir. 1938, 1949 ve 1962 ortaokul programları hedef, içerik, eğitim ve sınama durumları ile ilgili yüzeysel bilgiler vermiştir. Hedefler ile ilgili ayrıntılar bulunsa da eğitim ve sınama durumlarına yeterince önem verilmemiştir. 1981 ve 2001 programı geçmişteki programlardan daha ayrıntılıdır. Bu programlar öğrenciyi merkeze alan, çeşitli konular ve yöntemlerle amaçlara ulaşmayı hedefleyen programlardır. Bu programlarla özellikle Atatürkçülük ile ilgili hedefler ve hedef davranışlar ve içerik ögesi; geçmişten çok daha somut ve ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Atatürkçülük konusu önem kazanmaya başlamıştır. 2005 programı, tüm ögeleri ile öğretmene yol gösterici niteliktedir. Öğrencinin gelişimini sağlayacak bir çok etkinliği içinde bulunduran bir programdır. Geçmişteki programlarla kıyaslandığında özellikle eğitim durumları ve sınama durumları ögelerinim önem kazandığı görülmektedir. Çağdaş eğitim anlayışına uygun, yapılandırmacı yaklaşımı temel alan bir programdır. Programda verilen örnek etkinlikler ve ölçme yaprakları, değişen sisteme uyum sağlaması gereken öğretmenler için, önemli bir yol gösterici olmuştur. Programlara genel olarak bakıldığında Türkçe?nin bir bilgi değil, beceri dersi olduğu görüşünde birleşilmiştir. Temel dil becerilerini öğrencilere kazandırmak için yapılacak etkinlikler, seçilmiş olan konular ve sınama durumları yıldan yıla değişiklik göstermiştir. 1938, 1949 ve 1962 programlarından itibaren öğrenciye verilen değer artmaya başlamış, 1981 ve 2001?de bu değer yükselmeye devam etmiş ve son olarak 2005 programlarıyla öğrenci eğitimin tam merkezine konulmuştur.
Stresle başa çıkma programının ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin kaygı düzeyleri üzerindeki etkisi
Bu araştırmada Stresle Başa Çıkma Programının ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin kaygı düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir.Araştırma 2010-2011 eğitim-öğretim yılında İzmir Bayraklı Talatpaşa İlköğretim Okulunda öğrenim gören 5. sınıf öğrencilerinden benzer özellikteki öğrencilerin 12'şerli tesadüfî olarak deney ve kontrol gruplarına atanması ile toplam 24 öğrenci ile yürütülmüştür.Veri toplama aracı olarak Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Araştırmada deney ve kontrol gruplarının Stresle Başa Çıkma Programı uygulanmadan önce, ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin kaygı düzeylerinin öntest puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığını görmek için t-testi yapılmıştır. Fark olmadığı saptandıktan sonra deney grubundaki öğrencilere her biri 40 dakika süren 6 oturumluk Stresle Başa Çıkma Programı uygulanmış, kontrol grubuna ise araştırma süresince hiçbir işlem yapılmamıştır.Deney grubuna uygulanan eğitim programının ardından uygulanan sontest ve izleme testi sonuçları elde edildikten sonra Stresle Başa Çıkma Programının öğrencilerin kaygı düzeyleri üzerinde etkili olup olmadığı tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılarak incelenmiştir. Veriler, SPSS 17.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.Sonuçlar, Stresle Başa Çıkma Programının ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin kaygı düzeylerini azalttığını ve bu etkinin 3 ay sürdüğünü ortaya koymaktadır. Ayrıca, Stresle Başa Çıkma Programının uygulamasından sonra deney grubundaki öğrencilerin sontest ölçümü sürekli kaygı puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu, buna ek olarak sontest ve izleme testi sürekli kaygı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir. Bunun yanı sıra, kontrol grubundaki öğrencilerin öntest ve sontest sürekli kaygı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak araştırmada öne sürülen denencelerin tümünün bulgularla desteklendiği görülmektedir.
İlköğretim okulu yöneticilerinin etik liderlik davranışı gösterme düzeylerinin incelenmesi: Muğla ili örneği
Bu araştırmanın amacı, öğretmen algılarına göre ilköğretim okul yöneticilerinin etik liderlik davranışı gösterme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir.Bu araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Yılmaz (2005) tarafından geliştirilen ?Etik Liderlik Ölçeği? yardımıyla toplanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçek, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, ölçekle ilgili genel açıklamalar ve araştırmaya katılan öğretmenlere ilişkin bilgi formu; ikinci bölümde ise ilköğretim okul yöneticilerinin etik davranışlarını değerlendirmeye yönelik sorular yer almaktadır. Araştırmanın evreni Muğla ili ilköğretim okulu öğretmenleridir. Muğla ili merkez ilçe belediye sınırları içindeki ilköğretim okullarında görevli öğretmenler araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu kapsamda 395 öğretmene ölçek dağıtılmış fakat geriye 316'sı dönmüştür.Araştırma sürecinde toplanılan verilerin çözümlenmesinde dağılımları belirlemede yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma; ilişkili değişkenler arasında korelasyon, değişkenlere ilişkin ortalamalar arasındaki farkın önem düzeylerinin belirlenmesinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Scheffeé testleri kullanılmıştır.Elde edilen bulgulara göre, ilköğretim okulu müdürleri üç alt boyutta da ortalamanın üzerinde puan almıştır. Bu sonuçlardan ilköğretim okulu müdürlerinin, etik liderliğin üç alt boyutunda da üst düzeyde etik liderlik davranışı gösterdiği ayrıca etik liderliğin üç alt boyutu arasında en fazla örgütsel karar vermede etik boyutunda etik liderlik davranışı gösterdiği ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Yönetim, Liderlik, Okul Yöneticisi, Etik, Etik Liderlik
İlköğretim öğrencilerinin bilgisayar ortamında yapılan ölçme ve değerlendirme uygulamasına yönelik tutumlarının incelenmesi
Bu araştırmada, ?İlköğretim Öğrencilerinin Bilgisayar Ortamında Yapılan Ölçme ve Değerlendirme Uygulamasına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi? amacıyla geliştirilen ölçeğin Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir araç olup olmadığı ve ilköğretim öğrencilerinin bilgisayar tabanlı ölçme ve değerlendirme uygulamalarına dönük tutumları çeşitli değişkenler açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.Araştırma Ocak 2011-Haziran 2012 tarihleri arasında MEB' e bağlı okullarda yapılmıştır. Çalışmanın evrenini, Türkiye'de CİTO ÖİS kullanan tüm okullarda (48 özel, 13 devlet okulu) öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmuştur.Araştırmada ilk olarak, yani ölçek geçerlik ve güvenirliği için Türkiye' de CİTO ÖİS bilgisayarlı değerlendirme sistemini kullanan 2 özel okul alınmış ve bu okullar basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu okullardan yazılı izin alınmıştır. Belirlenen okulun 3., 4. ve 5. sınıflarındaki öğrencilerinden çalışmanın yapıldığı gün okulda bulunan ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 440 öğrenci örneklem kapsamına alınmıştır. İkinci bölüm için 3 özel ve 3 devlet okulundan 784 öğrenci uygulamaya alınmıştır.Yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda ?İlköğretim Öğrencilerinin Bilgisayar Ortamında Yapılan Ölçme ve Değerlendirme Uygulamasına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi? ölçeğinin Türk toplumunda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir. (Cronbach's Alpha; 0,97). Güvenilir bulunan bu ölçek 784 öğrenciye uygulanarak öğrencilerin bu ölçeğe karşı tutumları belirlenmiştir. Elde edilen veriler; okul türü, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.Araştırmanın sonucunda okul türü açısından öğrencilerin tutumları arasında anlamlı farklar bulunmuş, cinsiyet, sınıf düzeyleri ve computer based assessment'a başlama sürelerine göre farklar anlamlı bulunmamıştır.
Çözüm odaklı kısa süreli yaklaşıma dayalı öfke kontrolü eğitim programının lise öğrencilerinin öfke kontrolü ve iletişim becerileri düzeylerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, çözüm odaklı kısa süreli yaklaşıma dayalı öfke kontrolü eğitim programının lise öğrencilerinin öfke kontrolü ve iletişim becerileri düzeylerine etkisini incelemektir.Araştırma, 2011 ? 2012 öğretim yılında İzmir ili Seferihisar ilçesinde bulunan Anadolu Lisesi' nde öğrenimlerine devam eden 30, dokuzuncu sınıf öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön-test, son-test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak gruplara ?Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarz Ölçeği ile İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği? uygulanmıştır. Deney, plasebo ve kontrol grupları sürekli öfke düzeyleri, öfkeyi içte tutma ile öfkeyi dışa vurma düzeyleri ortalamadan yüksek ve öfke kontrol ve iletişim becerileri düzeyleri ortalamadan düşük olan öğrencilerden oluşturulmuştur. Deney grubu her biri 45 dakika süren, 10 oturumdan oluşan çözüm odaklı kısa süreli yaklaşıma dayalı öfke kontrolü psiko-eğitim çalışmasına katılırken; plasebo grubu ise her biri 45 dakika süre 10 oturumdan oluşan üniversiteye giriş sınavı ve meslekleri tanıtım çalışmasına katılmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir işlem yapılmamıştır.Verilerin analizi Tek Yönlü ANOVA, İki Faktörlü ANOVA ve Tukey testi ile yapılmıştır ve SPSS 16.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlemesinde .05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.Araştırmada, çözüm odaklı kısa süreli yaklaşıma dayalı öfke kontrol psiko-eğitim programı sonrasında deney grubunun sürekli öfke, içe yönelik öfke, dışa yönelik öfke düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş, öfke kontrol düzeyinde ise istatiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır. Ancak iletişim becerilerinde anlamlı bir artış olmadığı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Öfke, öfke kontrolü, çözüm odaklı kısa süreli yaklaşım, ergen.
İlköğretim öğrencilerinde duygusal zeka ve sosyal beceri düzeyleri
Bu araştırmada, ilköğretim birinci kademe 5. Sınıf öğrencilerinin sosyo-demografik özelliklere göre duygusal zeka ve sosyal beceri düzeyleri, duygusal zeka ve sosyal beceri arasındaki ilişki İzmir ili Buca ilçesi örneklemi içinde incelenmektedir. İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin duygusal zeka ve sosyal beceri düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle araştırma betimsel yönteme dayalıdır.Evreni 2011-2012 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Buca İlçesi'nde bulunan devlet ilköğretim okullarının 5. Sınıfına devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini rastgele seçilen üç okuldaki 5. sınıf öğrencilerinden 234 kız, 216 erkek olmak üzere toplam 450 öğrenci oluşturmaktadır.Veri toplama araçları olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen a) Kişisel Bilgi Formu b) Küçükkaragöz ve Kocabaş (2012) tarafından geliştirilen ?Çocuklar için Duygusal Zeka Ölçeği? c) Yurdakavuştu ve Küçükkaragöz (2012) tarafından geliştirilen ?Çocuklar için Sosyal Beceri Ölçeği? kullanılmıştır.Toplanan veriler üzerinde Çocuklar için Sosyal Beceri Ölçeği yapı geçerliliği için faktör analizi, güvenirliği için cronbach alpha yöntemi uygulanmış, madde ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Altı alt ölçekten oluşan sosyal beceri ölçeğinin geçerlik ve güvenirliğini test etmek için yapılan faktör analizinde ölçeğin maddelerinin aynı alt ölçek altında toplandığı görülmüştür. ?Çocuklar için Duygusal Zeka Ölçeği? ve ?Çocuklar için Sosyal Beceri Ölçeği? nin madde ve güvenirlik analizlerinde Cronbach's -Alfa değerleri ve toplam puan korelasyonlarının yüksek olduğu görülmüştür. Betimsel değişkenlerin çözümlenmesi için korelasyon, varyans çözümlemesi gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonucunda duygusal zeka ve sosyal beceri düzeylerinin kız öğrencilerde erkek öğrencilere oranla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Duygusal zeka düzeyleri öğrencilerin cinsiyetine, etkinliklere katılıp katılamamasına, ailenin sosyo-ekonomik düzeyine, günlük televizyon izleme saatine, annenin eğitim düzeyine, babanın eğitim düzeyine, büyüdüğü yerleşim yerine göre aldıkları puanlar arasında anlamlı fark göstermektedir. Sosyal beceri düzeyleri öğrencilerin cinsiyetine, etkinliklere katılıp katılamamasına, ailenin sosyo-ekonomik düzeyine, günlük televizyon izleme saatine ve büyüdüğü yerleşim yerine göre aldıkları puanlar arasında anlamlı fark bulunmuştur. Duygusal zeka ile sosyal beceri arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Öğretmen adaylarının öz-yeterlik düzeyleri ile aile işlevlerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının öz-yeterlik düzeyleri ile aile işlevlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Bu araştırma betimsel yönteme dayanmaktadır. Araştırmanın örneklemi 2010-2011 eğitim öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinin farklı bölümlerinde son sınıfta öğrenim gören 206 kız (%58.9) ve 144 erkek (%41.1) olmak üzere toplam 350 öğretmen adayından oluşmaktadır.Verilerin toplanmasında Genel Öz-Yeterlik Ölçeği (GÖYÖ), Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 19,0 istatistik paket programından yararlanılmıştır. Katılımcıların demografik özeliklerine göre öz-yeterlik ve aile değerlendirme alt ölçek puanlarına yönelik karşılaştırmalarda Mann Whitney U ve Kruskall Wallis H testleri, ayrıca değişkenler arasındaki ilişkileri saptamak için Spearman Brown Korelasyon Analizi kullanılmıştır.Çalışmanın sonunda, genel öz-yeterlik düzeyi ile aile değerlendirme ölçeği toplam puan düzeyleri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeydebir ilişki olduğu bulunmuştur. Genel öz-yeterlik düzeyi arttıkça aile işlevleri toplam puan düzeylerinin düştüğü saptanmıştır.Sonuçlar, anneleri demokratik tutum sergileyen öğretmen adaylarının öz-yeterlik düzeylerinin anneleri koruyucu, otoriter ve mükemmeliyetçi tutum sergileyenlerin öz-yeterlik düzeylerine göre daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, genel olarak yaşamından memnun olan öğretmen adaylarının öz-yeterlik düzeylerinin yaşamından memnun olmayanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.Çalışmada öğretmen adaylarının öz-yeterlik düzeylerinin ve aile işlevlerinin yaşa ve annenin meslek değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık göstermediği saptanmıştır. Ancak katılımcıların demografik özelliklerine göre toplam aile işlevlerinde ve aile işlevlerinin bazı alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılıklar olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar aşağıda sırasıyla verilmektedir:- Kızların toplam aile işlevlerinde ve iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, davranış kontrolü, genel işlevler alt boyutlarında aile işlevlerinin erkeklerin aile işlevlerinden daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.- Yaşamının büyük bölümünü kentte geçiren öğretmen adaylarının duygusal tepki verebilme alt boyutunda aile işlevlerinin köy ve küçük şehirde geçirenlerin aile işlevlerinden daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.- Kardeşi olan öğretmen adaylarının gereken ilgiyi gösterme alt boyutunda aile işlevlerinin kardeşi olmayanların aile işlevlerinden daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.- İki kardeş olan öğretmen adaylarının problem çözme, iletişim, duygusal tepki verebilme, genel işlevler alt boyutlarında aile işlevlerinin dört ve üstü kardeş olanların aile işlevlerinden daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.- Ailelerinin gelirini 1500TL ve üstü olarak ifade eden öğretmen adaylarının problem çözme ve duygusal tepki verebilme alt boyutlarında aile işlevlerinin, ailelerinin gelirini 1499TL altı olduğunu ifade eden öğretmen adaylarının aile işlevlerinden daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.- Ebeveynlerinin ilgisiz tutum sergilediğini ifade eden öğretmen adaylarının aile işlevlerinin en sağlıksız, demokratik tutum sergilediğini ifade eden öğretmen adaylarının aile işlevlerinin en sağlıklı olduğu saptanmıştır.- Annenin ve babanın eğitim düzeyi arttıkça aile işlevlerinin daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.- Babalarının işsiz olduğunu ifade eden öğretmen adaylarının toplam aile işlevlerinde ve iletişim, gereken ilgiyi gösterme, genel işlevler alt boyutlarında aile işlevlerinin en sağlıksız, babaları emekli olanların ise aile işlevlerinin en sağlıklı olduğu saptanmıştır.- Öğretmenliği isteyerek seçen öğretmen adaylarının duygusal tepki verebilme ve genel işlevler alt boyutlarında aile işlevlerinin öğretmenliği isteyerek seçmeyenlerin aile işlevlerinden daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.- Yaşamından memnun olanların aile işlevlerinin yaşamından memnun olmayanların aile işlevlerinden daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.Sonuç olarak, bu çalışmada genel öz-yeterlik düzeyleri yüksek olan öğretmen adaylarının aile işlevlerinin daha sağlıklı olduğu; cinsiyetin, kardeşe sahip olmanın, ebeveyn eğitim durumu ve tutumlarının öğretmen adaylarının aile işlevleri üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.
E-okul sistemi uygulaması hakkında okul yöneticilerinin görüşleri
Bu araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanmakta olan e-Okul Projesi kapsamında kullanıma açılan e-Okul Sistemi hakkında okul yöneticilerinin görüşlerinin neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Okul yöneticilerinin yetki ve sorumlulukları çerçevesinde, okullardaki görevlerini gerçekleştirirken e-Okul Sisteminden ne ölçüde yararlandıkları; sistemin sağladığı yararların ve kullanımından kaynaklanan sıkıntıların olup olmadığı; merkezden ve yerinden yönetim biçimlerinden yola çıkarak, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okulların yöneticilerinin, merkezi bir sistem olan e-Okul uygulanmasına ilişkin düşüncelerinin neler olduğunun saptanmasına çalışılmıştır.Araştırmada,2011-2012 eğitim öğretim yılında, İzmir İli sınırları içinde yer alan Balçova, Çiğli, Selçuk, Buca, Menemen ve Torbalı ilçelerinde bulunan ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında (215) görev yapan okul yöneticileri (668) örneklem olarak alınmıştır. Örneklem alınırken Tabakalı Örnekleme Yöntemi kullanılmıştır. Gelişmişlik düzeylerine göre tabakalarda yer alan ilçeler ve yönetici sayıları belirlendikten sonra Basit Tesadüfi Örnekleme Yöntemi ile örneklemi oluşturan ilçeler seçilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ?e-Okul Sistemi Uygulaması Hakkında Okul Yöneticilerinin Görüşleri Ölçeği? kullanılmıştır.Araştırma süreci sonunda elde edilen sonuçlara göre; okul yöneticilerinin e-Okul Sistemi uygulamasına ilişkin görüşleri arasında; yaşlarına, kıdemlerine, eğitim durumlarına, günlük internet kullanım sürelerine, görev yaptıkları okulun eğitim şekline, büyüklüğüne (öğrenci ve sınıf sayısına) göre anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Cinsiyetlerine, görevlerine, görev yerlerine, okul düzeylerine ve ilçelerin gelişmişlik düzeylerine göre anlamlı farklılığın bulunduğu tespit edilmiştir.
Okul yöneticilerinin Eğitim Bölgeleri ve Eğitim Kurulları uygulamalarına ilişkin görüşleri
Bu araştırmanın temel amacı, 1999 yılında yürürlüğe girmiş olan Eğitim Bölgeleri ve Eğitim Kurulları yönergesine dayanarak yapılan uygulamalarının incelenmesidir. Buna göre, Eğitim Bölgeleri ve Eğitim Kurulları uygulamaları konusunda okul yöneticilerinin görüşleri alınmıştır.Araştırmanın evreni, İzmir ilinde kent merkezinde bulunan ilçelerin eğitim bölgelerindeki okul müdürleridir. Buna göre araştırma 12 ilçede yani 19 eğitim bölgesinde yapılmıştır. Örneklem, 19 alt evrenden oluşmuştur. Ayrıca, her eğitim bölgesinde oransız eleman örnekleme yöntemlerine göre birer okul seçilmiştir. Böylece örneklem, 19 koordinatör okul müdürü ve 19 ilköğretim veya ortaöğretim kurumu müdürleri olarak toplam 38 yönetici olarak oluşmuştur. Görüşme 37 yönetici ile yapılabilmiştir.Araştırmada, nitel yöntem kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacının hazırladığı yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi için araştırmacı verileri belli temalara ayırmış, işlemeyi kolaylaştırmak için kodlamalar yapmıştır.Araştırmanın sonuç kısmı şu şekilde özetlenmiştir:Genel olarak yöneticiler bulundukları ilçe Eğitim Bölgelerine ayrılırken, oluşturulan komisyonda yer almak istemektedirler. Aynı zamanda eğitim bölgeleri okul tür ve sayılarından ziyade coğrafi koşullar göze alınarak belirlenmiştir.Okul yöneticileri Eğitim personelinin ortak kullanımını olumlu bulmuştur. Bölgedeki eksik olan eğitim personelinin bu şekilde tamamlandığını ve belli okullarda personelde yığılma olmadığını belirtmişlerdir.Eğitim Bölgeleri ve Eğitim Kurullarında alınan kararların sadece kağıt üzerinde kaldığı ve uygulanabilirliğinin düşük olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Toplantılarda alınan kararlar, üst yönetimlerce yeterli şekilde değerlendirilmemektedir.Okul çevresinin Danışma Kurullarına olan katılımları yetersiz bulunmuş, yerel yönetimlerin sağladığı katkılar ise ilçelere göre değiştiği belirlenmiştir. Bazı ilçelerde özellikle yerel yönetimler okullara çok katkıda bulunmuştur. Yerel yönetimler dışında okulun çevresini oluşturan diğer örgütlerin katılımları neredeyse hiç yoktur.Eğitim Bölgeleri ve Eğitim Kurulları yönergesi okulların kaynakları ortak verimli ve etkili şekilde kullanımını sağlayamamaktadır. İlköğretim okullarının kaynakları kendileri sağlamaktadırlar, ortaöğretim kurumlarına ise bakanlığın sağladığı kaynaklar bulunmaktadır. Dolayısı ile ilköğretim okullarının aynı bölge içerisinde kaynakları ortak kullanımı söz konusu değildir. Ortaöğretim kurumları ise ancak kendi giderlerini karşılayabilmektedir.Okullar, sahip oldukları imkanlardan kira geliri elde ettikleri için, fiziki alanlarını diğer okulların kullanımına sunamamaktadırlar. Okulların sosyal-fiziki alanlarını ortak kullanmadıkları, bu konuda çok sıkıntıların yaşandığı sonucu çıkmıştır.Aynı eğitim bölgesinde farklı fiziki yapıdaki okulların bulunmaktadır. Öğrencilerin adrese dayalı sistemle okullara kayıt olmaları okullardaki öğrenci yığılmalarını azaltırken, eğitimde fırsat eşitliğine aykırı durum olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.
Üstün zekalı 6-8. sınıf öğrencilerinin iki farklı akademik ortamdaki sosyometrik statülerine göre empatik eğilimleri, yaşam doyumları ve aile yaşantıları
Bu araştırmada üstün zekalı 6?8. sınıf öğrencilerinin iki farklı akademik ortamdaki sosyometrik statülerine göre empatik eğilimleri, yaşam doyumları ve aile yaşantılarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırma betimsel yöntemli ilişkisel tarama modelli bir yordama çalışması niteliğindedir.Araştırmanın örneklemini Uşak il merkezinde 2010?2011 eğitim öğretim yılında, üstün zekalı olan, normal okullarının yanında, Uşak Bilim ve Sanat Merkezine devam eden, 6-8. sınıflarda öğrenim gören 21 öğrenci oluşturmaktadır. Bu araştırmada ihtiyaç duyulan verilerin elde edilmesinde Sosyometri Testi, KA-Si Çocuk ve Ergenler İçin Empatik Eğilim Belirleme Ölçeği, Aile Ortamı Ölçeği, Çok Boyutlu Öğrenci Yaşam Doyumu Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır.Araştırmaya katılan öğrencilerin iki farklı akademik ortamdaki sosyometrik statülerinin tutarlığının incelenmesinde Kappa Analizi ve Mc Nemar Testi kullanılmıştır. Öğrencilerin empatik eğilimleri, yaşam doyumları ve aile yaşantılarının sosyometrik statülerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ise Mann Whitney U testi ile incelenmiştir.Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular şu şekildedir: a)üstün zekalı çocukların sosyometrik statüleri iki farklı akademik ortamda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemektedir, b) üstün zekalı 6-8. sınıf öğrencilerinin; empatik eğilimleri iki farklı akademik ortamdaki sosyometrik statülerine göre farklılaşmamaktadır, ancak kabul gören statüde yer alan üstün zekalı öğrencilerin bilişsel empati düzeyleri daha yüksek bulunmuştur, c) üstün zekalı 6-8. sınıf öğrencilerinin yaşam doyumları iki farklı akademik ortamdaki sosyometrik statülerine göre farklılaşmamaktadır; d) üstün zekalı 6-8. sınıf öğrencilerinin aile yaşantıları iki farklı akademik ortamdaki sosyometrik statülerine göre farklılaşmamaktadır.Sonuç olarak üstün zekalı öğrencilerin iki farklı ortamdaki sosyometrik statüleri tutarlılık göstermekle birlikte bu öğrencilerin sosyometrik statüleri ile ilişkli olabilecek diğer kişisel ve sosyal faktörlerin araştırılmasının üstün zekalı öğrencilere sunulacak psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri açısından önemli olduğuna inanılmaktadır.
İlköğretim 8. sınıf öğrencilerine uygulanan etkili iletişim ve empatik beceri eğitiminin öğrencilerin iletişim ve empatik becerilerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, İlköğretim 8. Sınıf Öğrencilerine Uygulanan Etkili İletişim ve Empatik Beceri Eğitimi'nin öğrencilerin iletişim ve empatik becerilerine etkisinin incelenmesidir.Araştırma, deneysel desenlerden ön test ? son test kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılarak yapılmıştır. Araştırma, Manisa İli Turgutlu ilçesi Namık Kemal İlköğretim Okulu 8. sınıf öğrencileriyle yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Empatik Beceri Ölçeği B Formu (EBÖ) ve İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği (İBDÖ) kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 30 gönüllü öğrencinin 15'i deney grubuna, 15'i kontrol grubuna rastgele atamayla seçilmiştir. Araştırma kapsamında geliştirilen Etkili İletişim ve Empatik Beceri Eğitim Programı, 15 kişilik deney grubuna haftada bir defa olmak üzere on hafta boyunca toplam on oturumda uygulanmıştır.Verilerin analizinde betimsel istatistik ve kovaryans analizi (ancova) kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular, uygulanan Etkili İletişim ve Empatik Beceri Eğitim Programı'nın öğrencilerin iletişim becerileri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığını, empatik becerileri üzerinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark yarattığını göstermiştir.
Otizm tanılı kaynaştırma öğrencilerinin bulunduğu sınıflarda akran ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik bir eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Bu araştırmada, ilköğretim okullarında birinci kademede eğitim alan otizm tanılı kaynaştırma öğrencilerinin akranlarıyla ilişkilerini, okula uyumlarını ve sosyal kabullerini artırmak amacıyla geliştirilmiş olan bir eğitim programının etkililiği incelenmiştir.Araştırma, İzmir ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı beş ilköğretim okulunda 2011-2012 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada temel araştırma deseni olarak ?ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen? ve nitel araştırma yöntemlerinden görüşme kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini ?eğitim programı?, bağımlı değişkelerini akranların sosyal kabulleri, okula uyumları, öğretmen ve akran merkezli sosyal davranışları oluşturmaktadır.Araştırma verileri nicel ve nitel teknikler kullanılarak toplanmıştır. Bu verilerin toplanmasında; öğrencilerin sosyal yeterliliklerini ve okula uyumlarını belirlemek amacıyla ?Walker-McConnell Sosyal Yeterlilik ve Okula Uyum Ölçeği kaynaştırma öğrencilerinin sosyal kabullerini değerlendirmek üzere de ?sosyometri? ve `sosyal kabul ölçeği', öğretmenlerin kaynaştırma öğrencisinin arkadaşlık ilişkileri konusundaki görüşlerini belirlemek için ?Öğretmen Görüşme Formu? ve demografik verilerin toplanması için `Kişisel Bilgi Formu', kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS paket programıyla değerlendirilmiştir. Nitel verilerin ise tümevarım analizi tekniği ile analiz edilmiştir.Sosyal kabulü artırmaya yönelik olarak geliştirilen; toplam on bir etkinlikten oluşan eğitim programı, deney gruplarına uygulanmadan önce seçilen bir pilot okulda uygulanmış uygulama sonuçlarına göre program revize edilerek gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Yeniden düzenlenmiş bu program deney gurubu olan iki sınıfta uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir eğitim verilmemiştir.Araştırma sonunda elde edilen bulgular, akran ilişkilerini geliştirmek üzere hazırlanmış olan eğitim programının, akranların sosyal kabulleri ve otizmli öğrencilerin sosyal yeterlilik ve okula uyum davranışları üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda ileri araştırmalar ve uygulamalar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Öğrenme stillerine göre lise öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimi
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin öğrenme stillerini belirlemek ve öğrenme stillerine göre eleştirel düşünme eğilimini incelemektir. İstatistiksel yöntemler kullanarak eleştirel düşünme eğiliminin öğrencilerin okul türü ve cinsiyetine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır.Bu araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, İzmir Bornova ilçesindeki orta öğretim kurumlarına devam eden 700 onuncu sınıf lise öğrencisinden oluşmaktadır. Bu öğrenciler tabakalı örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Buna göre, her bir lise türü ayrı bir tabaka olarak ele alınmıştır.Öğrencilerin öğrenme stillerini belirlemek için 2002 yılında Nurettin ŞİMŞEK tarafından geliştirilen ?BİG-16 Öğrenme Biçemleri Envanteri? kullanılmıştır. Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Eğilimini belirlemek için ise 2003 yılında Doğan KÖKDEMİR tarafından Türkçeye çevrilen California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (CCTDI) kullanılmıştır.Araştırmanın verileri SPSS 15.0 istatistik programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde; frekans ve yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans çözümlemesi (ANOVA) uygulanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir:1.Öğrencilerin genel olarak görsel öğrenme stilini tercih ettikleri belirlenmiştir.2.Öğrencilerin eleştirel düşünme eğiliminin genel olarak orta düzeyde olduğu belirlenmiştir.3.Öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimi ile onların öğrenme stilleri arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir.4.Bedensel öğrenme stiline sahip öğrencilerin eleştirel düşünme eğiliminin onların cinsiyetine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. İşitsel, görsel ve çoklu öğrenme stiline sahip öğrencilerin eleştirel düşünme eğiliminin onların cinsiyetine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir.5.Bedensel öğrenme stiline sahip öğrencilerin eleştirel düşünme eğiliminin onların okul türüne göre anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. İşitsel, görsel ve çoklu öğrenme stiline sahip öğrencilerin eleştirel düşünme eğiliminin onların okul türüne göre farklılaşmadığı belirlenmiştir.Anahtar sözcükler: öğrenme, öğrenme stilleri, düşünme, eleştirel düşünme eğilimi
İlköğretim öğrencilerinin sosyal etkinliklere katılma durumlarının akademik başarılarına etkisi
Bu araştırma İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin sosyal etkinliklere katılma durumlarının akademik başarılarına etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Eğitim yaşam boyu devam eden bir süreçtir ve bu sürece bakıldığında bireyin dersleri dışındaki yaşantısında da kazandığı birçok davranış görülmektedir. Bu araştırma ile bireyin ders dışı sosyal etkinliklere katılma durumunun akademik başarılarına etkisinin ne düzeyde olduğu incelenmeye çalışılacaktır. Bu süreçte duyuşsal hedeflerin, tepkide bulunma basamağında yer alan sosyal etkinlik kavramı ile bilişsel alanın kavramı basamağı arasında doğrusal bir ilişkinin olduğu tam öğrenme modeline göre açıklanmıştır. Bu araştırma tarama modelinde olup araştırmacı tarafından geliştirilen sosyal etkinliklere katılma ölçeği ve kişisel bilgi formu, belirlenen araştırma örnekleminde uygulanmış, elde edilen veriler SPSS 15.0 istatistik programı aracılığıyla çözümlenmiş, çözümleme sırasında aritmetik ortalama, standart sapma ve cinsiyet değişkeni için t-testi, anne ve babanın öğrenim durumu, ailenin aylık geliri ve not durumu için varyans analizi kullanılmıştır. Gruplar arası ilişkinin anlamlılığını belirlemede Scheffe testi kullanılmıştır. Öğrencilerin akademik ders başarısı ile sosyal etkinliklere katılma ölçeği arasındaki ilişki korelasyon analizi ile yapılmıştır.
İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin bilişüstü farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmada ilköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin bilişüstü farkındalık düzeyleri incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Aydın ili merkezdeki özel üç okuldan 372 öğrenci, merkezdeki 2 okuldan toplam 276 öğrenci ve merkeze bağlı ancak sosyo-ekonomik düzeyi daha düşük olan 2 okuldan 327 öğrenci oluşturmaktadır. Betimsel araştırma kapsamında tarama modeli uygulanan çalışmanın birinci alt problemi ile ilköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin bilişüstü farkındalık düzeylerinde cinsiyete göre anlamlı bir farklılığının olup olmadığını ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmanın ikinci alt problemi ile ilköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin bilişüstü farkındalık düzeylerinde sınıf seviyesine göre anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın üçüncü alt problemi ile ilköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin okullarının bulunduğu sosyo-ekonomik çevrenin bilişüstü farkındalıkları üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığını test etmek amaçlanmıştır. Araştırmanın dördüncü alt problemi ile ilköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin bilişüstü farkındalık düzeylerinin başarı değişkenine göre anlamlı bir farklılığının olup olmadığı ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada, öğrencilerin bilişüstü starteji kullanımlarını belirlemek için Schraw ve Dennison (1994) tarafından geliştirilen ve Göksel Yıldız (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Bilişüstü Farkındalık Envanteri? kullanılmıştır. Birinci alt problem bulguları, öğrencilerin cinsiyetlerine göre bilişüstü farkındalık envanterine ilişkin görüşlerinin kızlar lehine anlamlı bir farklılık olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. İkinci alt probleme yönelik bulgulara göre öğrencilerin sınıf seviyelerinin bilişüstü farkındalık envanterine ilişkin görüşlerinin 6. Ve 7. Sınıflar lehine anlamlı olduğu belirlenmiştir. Üçüncü alt probleme yönelik bulgulara göre öğrencilerin okullarının bulunduğu sosyo-ekonomik çevrenin bilişüstü farkındalıkları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Dördüncü alt probleme yönelik bulgulara göre öğrencilerin başarılarının bilişüstü farkındalıkları üzerinde karne notu 5 olan öğrenciler lehine anlamlı bir farklılığın olduğu belirlenmiştir.
İlköğretimde taşımalı eğitim öğrencilerinin sorunları
Bu araştırma ilköğretim okullarımızda uygulanan taşımalı eğitim ile ilgili olumlu ve olumsuz özellikleri ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır.Ülkemizde Milli Eğitim Bakanlığı herkese ve eşit eğitim olanağını sağlayabilmek için farklı uygulamalar yapmaktadır. ?Taşımalı Eğitim? de bunlardan biridir. Bu araştırmada yönetici, öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerinden yola çıkılarak uygulamanın olumlu ve olumsuz özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırma tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırmacı tarafından hazırlanan yönetici-öğretmen görüşleri ölçeği, öğrenci görüşleri ölçeği ve veli görüşme formu belirlenen örneklemde uygulanmış; elde edilen veriler SPSS 15.0 istatistik programında çözümlenmiştir. Çözümlemede aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, varyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Ortaya çıkan veriler sonuçlar olarak belirlenmiş, bu sonuçlara dayalı bulgular ve yorumlar ortaya konmuştur.Asıl amaç ortaya konulan olumlu ve olumsuz özelliklerden yola çıkarak, uygulamanın eksik yönlerini belirlemek ve bunları geliştirmeye yönelik çalışmalara ön ayak olmaktır. Çalışma sonucunda erkek öğrencilerin taşımalı ilköğretim uygulamasına yönelik olarak kız öğrencilerden daha olumsuz görüşlere sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca 8. sınıf öğrencileri de diğer sınıf seviyelerindeki öğrencilerden daha olumsuz görüşlere sahiptir. Öğrencilerin okula geliş mesafeleri arttıkça da uygulamaya yönelik görüşlerinin olumsuzlaştığı ortaya çıkmıştır. Araştırma göstermiştir ki, öğretmenler uygulamaya yönelik olarak yöneticilere göre daha olumlu görüşlere sahiptir ve mesleki çalışma süreleri yükseldikçe de görüşler olumlulaşmaktadır. Taşımalı ilköğretim uygulamasına yönelik yapılan bu araştırma göstermiştir ki yönetici, öğretmen, öğrenci ve veliler, uygulamanın devam etmesi gerektiğini ancak taşıma, beslenme gibi temel konularda bazı eksiklerinin giderilmesi gerektiğini düşünmektedirler. Çalışma sonucunda tespit edilen bulgulardan yola çıkılarak öneriler geliştirilmiş ve çalışma içinde sunulmuştur.
Onarıcı disiplin modelinin liselerde, akran istismarı ve şiddeti üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Bu araştırma iki çalışmadan meydana gelmiştir. Bu nedenle her bir çalışmaya ait amaç, yöntem ve elde edilen bulgular çalışma I ve çalışma II başlığı altında sunulmuştur.ÇALIŞMA IAraştırmanın birinci çalışmasının amacı, İzmir il merkezindeki alt ve orta sosyoekonomik düzeyi temsil eden genel liseler ile meslek liselerinin 9., 10., 11. ve 12. sınıflarında eğitim gören öğrencilerin zorbalık ve şiddet davranış düzeylerinin belirlenmesidir. Bu doğrultuda, öğrencilerin akran zorbalığı ve şiddete ilişkin algılarının demografik özelliklerine göre değişim gösterip göstermediği betimsel araştırma modeliyle incelenmiştir.Birinci çalışmanın bağımlı değişkenleri liselerde "akran zorbalığı düzeyi" ve "şiddet düzeyi"dir. Bu bağımlı değişkenlere ait veriler; "Akran İstismarı Belirleme Ölçeği Ergen Formu" ve "Şiddet Anketi" vasıtasıyla toplanmıştır. Bağımsız değişkenler ise; cinsiyet, sınıf seviyesi, başarı algısı, okula istekli gelip gelmeme, sosyoekonomik seviye, okulda sorunların paylaşıldığı kişiler, içekapanık olup olmama, aile ortamında zaman geçirilen kişiler ve son olarak disiplin cezası alıp almama durumudur.Birinci çalışma, pilot ve ana çalışmadan oluşan nicel bir çalışmadır. Nicel verilerin sağlanmasında olasılık temelli örneklem seçim tekniği kullanılmıştır.Olasılık temelli örneklem seçim tekniği, liselerde akran zorbalığı ve şiddet düzeyini belirlemek için kullanılan "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu" ve "Şiddet Anketi"nin uygulanmasında kullanılmıştır. Bu doğrultuda "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu" ve "Şiddet Anketi"; İzmir'de sırasıyla tabakalı, küme ve rastgele örneklem seçim tekniğine bağlı olarak seçilmiş, 4 genel lise ile 4 meslek lisesi olmak üzere toplam 8 lisenin 9., 10., 11., ve 12. sınıf öğrencilerinden oluşan 561 öğrenciye uygulanmıştır.Nicel araştırma teknikleriyle toplanan nicel verilerin analizinde parametrik tekniklerden bağımsız örneklemler için z-testi ve tek yönlü varyans analizi, parametrik olmayan tekniklerden ise Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis testi analizleri kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizinde önemli olarak belirlenen farklılıkların kaynağını incelemek için Scheffe testleri kullanılırken Kruskall Wallis testlerinde belirlenen önemli farklılıkların kaynağı Mann Whitney U testleriyle incelenmiştir.Araştırmanın birinci çalışmasından elde edilen bulgular, genel ve meslek liselerin 9., 10., 11. ve 12. sınıflarında eğitim gören kız öğrencilerin hem zorba olma hem de kurban olma eğilimlerinin erkeklere göre daha fazla olduğu; sınıf düzeyinin yükselmesiyle birlikte kurban olma davranışlarının azaldığı; öğrencilerin başarı algısının düşmesiyle sözel kurban olma eğilimlerinin, başarı algısının yükselmesiyle birlikte ise fiziksel ve sözel zorba olma eğilimlerinin arttığı; maruz kaldıkları şiddeti hiç kimseyle paylaşmamayı tercih eden kız ve erkek öğrencilerin, sorunun daha çok büyümesinden korktukları için ve zarar veren öğrenci tarafından daha fazla örselenebileceği korkusu yaşadıklarından dolayı paylaşmadıkları yönündedir. Birinci çalışmanın ikinci çalışma ile bağlantılı olması sebebiyle dikkat çekici olduğu düşünülen sonuçlarından biri, disiplin cezasının öğrencilerin zorbaca davranışlarını azaltmada önemli düzeyde etkisi olduğu sonucudur.ÇALIŞMA IIAraştırmanın ikinci çalışması iki aşamadan oluşmuştur. Birinci aşamanın amacı, öğrenciler arasında disiplin kuruluna sevkedilmeyi gerektirecek düzeydeki şiddet ve zorbalık içeren davranış sorunlarını çözmeye yönelik alternatif bir yöntem olan "Onarıcı Disiplin Modeli"ni Türk Eğitim Sistemi'ne uyarlamaktır. İkinci aşamanın amacı ise, "Onarıcı Disiplin Modeli"nin etkililiğinin incelenmesidir.İkinci çalışmanın bağımlı değişkeni "Aile Grup Toplantılarının ve "Onarıcı Toplantılar"ın öğrenci zorbalığı ve şiddeti üzerindeki etkisidir. Bu bağımlı değişkenlere ait veriler; "toplantı süreç kayıt tutanakları", "süreç değerlendirme formları", "katılımcı bilgileri formu" ve "görüşme formlan" ile toplanmıştır. İkinci çalışmanın bağımsız değişkeni "Onarıcı Disiplin Modeli"dir. "Onarıcı Disiplin Modeli", "Aile Grup Toplantıları" ve "Onarıcı Toplantılar" yoluyla uygulamaya dönüştürülmüştür. Zorbalığa maruz kalmış mağdur öğrenciler, zorbalık yapmış öğrenciler, öğrenci velileri, gerekli durumlarda okul idarecileri, öğretmen/öğretmenler, psikolojik danışman ve okul güvenlik ekibi Aile Grup Toplantıları'na ve ebeveynlerin katılmasının uygun olmadığı durumlar için planlanmış Onarıcı Toplantılar'a çağrılarak, toplantı sürecinin zorbalık yapan ve yaşayan öğrencilerin davranışlarına olan etkisi incelenmiştir.Araştırmanın ikinci çalışması nitel ve nicel araştırma yöntem ve teknikleri birlikte kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda veriler, hem nicel hem de nitel veri toplama araçları kullanılarak toplanmıştır. Bu şekilde yöntemler arası çeşitleme kullanılarak nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birbirini güçlendirmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın ikinci çalışması vasıtasıyla elde edilen nitel ve nicel verilerin sağlanmasında olasılık temelli olmayan örneklem seçim tekniği kullanılmıştır. "Aile Grup Toplantıları" ve "Onarıcı Toplantılar"ın akabinde tüm katılımcıların toplantıdaki rollerine göre ayrı ayrı hazırlanmış olan "süreç değerlendirme formları" uygulanarak sürecin etkililiğine ilişkin nicel ve nitel veriler toplanmış, ardından rastgele seçilen bir grup katılımcı ile "görüşme metodu" kullanılarak nitel veri elde edilmiştir. Burada amaçlı örneklem seçim tekniği kullanılmıştır. İkinci çalışmada "toplantı süreç kayıt tutanakları" ve "görüşme formları" vasıtasıyla nitel veriler elde edilirken, "süreç değerlendirme formları" ve "katılımcı bilgileri formu" ile nicel veriler elde edilmiştir.Araştırmanın ikinci çalışmasında hem nicel hem de nitel araştırma teknikleri kullanılmıştır. Nicel araştırma teknikleriyle toplanan nicel verilerin analizinde frekans ve yüzde hesaplarından yararlanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir."Aile Grup Toplantıları" ve "Onarıcı Toplantılar"ın düzenlendiği okullarda; disiplin kuruluna sevk edilmeyi gerektirecek düzeydeki, öğrenciler arasında zorbalık ve şiddet içeren sorunların çözümüne yönelik toplam 145 kişinin katılımı ile zorbalık veya şiddet içeren 31 sorunun "Onarıcı Uygulamalaf' yoluyla çözümlenmesi sağlanmaya çalışılmıştır.Araştırmanın ikinci çalışmasında elde edilen temel bulgu ise şöyledir; okul ortamında öğrenciler arasında yaşanan ve disiplin kuruluna sevkedilmeyi gerektirecek düzeydeki toplam 31 farklı zorbalık veya şiddet içerikli sorunun tamamı "Onarıcı Uygulamalar" yoluyla kalıcı ve yapıcı bir şekilde çözümlenmiştir. Elde edilen bu bulgu iki farklı ve önemli sonuca varılmasını sağlamaktadır. Birincisi, "Onarıcı Uygulamalar" vasıtasıyla yaşama geçirilen "Onarıcı Disiplin Modeli"nin, Türkiye'de alt-orta sosyoekonomik düzeyi temsil eden genel liseler ile meslek liselerinde, akran zorbalığı ve şiddeti içeren disiplin sorunlarının kalıcı ve yapıcı çözümünde önemli düzeyde etkili olduğu söylenebilir. İkincisi ise, "Onarıcı Disiplin Modeli"nin ülkemizde lise öğrencileri arasındaki disiplin sorunlarının kalıcı ve yapıcı çözümünde önemli düzeyde etkili olduğu sonucuna bağlı olarak, ülkemiz eğitim yapısı ve kültürel yapısına uygun olarak adapte edilmiş olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Onarıcı Disiplin Modeli, Aile Grup Toplantıları, Onarıcı Toplantılar, Akran Zorbalığı, Şiddet
Ergenlerin benlik saygısı ve sosyal kaygı düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmada lise 10. ve 11. sınıf öğrencilerinin benlik saygısı ve sosyal kaygı düzeyi ilişkisi ve bu değişkenlerin bazı sosyodemografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.Araştırmanın evrenini 2011-2012 eğitim öğretim yılında İzmir ilinde ortaöğretim kurumlarının 10. ve 11. sınıflarına devam etmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. 152 kız ve 148 erkek olmak üzere toplam 300 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.Araştırmada ölçme aracı olarak Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri ve Sosyal Kaygı Ölçeği ile araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 15 istatistik programı kullanılarak, Mann ? Whitney U ve Kruskal ? Wallis H teknikleri ile çözümlenmiştir. Korelasyon analizi için Spearman Brown sıra korelasyon testi kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre ergenlerin benlik saygısı düzeyleri ile sosyal kaygı düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet, yaş, anne baba birlikteliği, baba çalışma durumu, sosyoekonomik düzey, yaşamın en uzun süre geçirildiği yer, karşı cinsten özel bir arkadaşa sahip olma durumuna göre benlik saygısı düzeylerinin, genel sosyal kaygı düzeylerinin ve sosyal kaygı alt boyutları düzeylerinin farklılaşmadığı saptanmıştır.Sonuçlar, anne çalışma durumuna, anne öğrenim düzeyine ve okul dışı faaliyetlere katılma durumuna göre ergenlerin benlik saygısı düzeylerinin ve sosyal kaygı alt boyutlarından değersizlik duygusu düzeylerinin değişmediğini, genel sosyal kaygı ile sosyal kaygı alt boyutlarından sosyal kaçınma ve kritize edilme kaygısı düzeylerinin değiştiğini ortaya koymaktadır. Annesi çalışan, annesinin öğrenim düzeyi yüksek olan ve okul dışı faaliyetlere katılan ergenlerin genel sosyal kaygı düzeylerinin ve alt boyutlarından sosyal kaçınma ile kritize edilme kaygısı düzeylerinin düşük olduğu saptanmıştır.Algılanan anne tutumuna ve algılanan okul başarısına göre ergenlerin benlik saygısı düzeylerinin değişiklik gösterdiği, genel sosyal kaygı düzeylerinin ve alt boyutlarının ise değişmediği saptanmıştır. Algılanan baba tutumuna göre benlik saygısı düzeylerinin ve sosyal kaygı alt boyutlarından değersizlik duygusu düzeylerinin farklılaştığı görülmektedir. Baba öğrenim durumuna göre ergenlerin genel sosyal kaygı ve kritize edilme kaygısı alt boyutu düzeylerinin farklılaştığı saptanmıştır. Arkadaş grubuna sahip olup olmamaya göre ergenlerin benlik saygısı düzeylerinin ve sosyal kaygı alt boyutlarından sosyal kaçınma ile değersizlik duygusu düzeylerinin farklılaştığı görülmektedir. Fiziksel olarak kendini beğenme, kendi başına karar alabilme, kalabalık önünde konuşmakta zorlanma ve eleştiri aldığında rahatsız olma durumlarına göre ergenlerin benlik saygısı düzeylerinin ve genel sosyal kaygı ile tüm alt boyutlarının farklılaştığı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Ergenlik, benlik saygısı, sosyal kaygı.
Sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji derslerinde aktif öğrenme ekinliklerini uygulama durumları
Bu araştırmada İlköğretim okullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji dersi öğretiminde aktif öğrenme etkinliklerini kullanma durumlarının arasında cinsiyet, mesleki kıdem, mezun oldukları okul, okuttukları sınıf düzeyi, okulun bulunduğu yer, sınıf mevcudu ve daha önce hizmet içi eğitim almalarına göre anlamlı bir farklılığın olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreninin İzmir ili Bergama ilçesinde görev yapan 1034 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İzmir ili Bergama ilçesinde yer alan ilköğretim okullarında çalışan 220 dördüncü ve beşinci sınıf öğretmenidir. Örneklem evrenin yaklaşık %20'sini oluşturmaktadır.Araştırma için gerekli olan veriler, ?Kişisel Bilgiler?, ?Etkinlikler? ve ?Aktif Öğrenme Etkinliklerinin Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar? olmak üzere üç bölümden oluşan bir ölçek ile toplanmıştır.Araştırmanın sonucunda İlköğretim okullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji dersi öğretiminde aktif öğrenme etkinliklerini kullanma durumları ile cinsiyet, mesleki kıdem, mezun oldukları okul, okuttukları sınıf düzeyi ve okulun bulunduğu yere göre anlamlı farklılık bulunmadığı ancak sınıf mevcudu ve daha önce hizmet içi eğitim almalarına göre anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir.
İlköğretim 6. sınıf öğrencilerine yönelik cinsel eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerine yönelik cinsel eğitim programı geliştirmek ve geliştirilen programın etkililiğini test etmektir. Araştırmada, ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır.Araştırmanın deney grubu, 2012-2013 eğitim öğretim yılında İzmir ilinde Bornova ilçesinde orta sosyo-ekonomik düzeyi temsil eden Evrenosoğlu İlköğretim Okulu'nda 6. sınıfa devam eden öğrencilerden seçilmiştir. Araştırmanın kontrol grubu ise İzmir ilinde Bornova ilçesinde orta sosyo-ekonomik düzeyi temsil eden General İzzettin Çalışlar ilköğretim okuluna devam eden 6. sınıf öğrencilerinden seçilmiştir.Bu araştırmada, veri toplama aracı olarak araştırma kapsamında geliştirilen Cinsel Sağlık Bilgi ve Tutum Envanteri kullanılmıştır. 8 oturumdan oluşan programının her oturumu haftada bir kez ve 80 dakika süresince yürütülmüştür. Deney grubuna 8 oturumluk cinsel eğitim programı uygulanırken kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmamıştır.Verilerin analizi Çok Değişkenli ANOVA (MANOVA), Box M, Shapiro-Wilk testi ve diskriminant analizi ile yapılmıştır ve SPSS 16.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde Box M testi için .001 diğer testler için .05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.Araştırmada, cinsel eğitim programı sonrasında deney grubunun ergenlik dönemi değişiklikleri bilgi düzeylerinde istatiksel olarak bir artış, arkadaşlık ilişkileri ve romantik ilişkiler, hayır diyebilme ve karar verme, cinsel, fiziksel ve duygusal istismar ve toplumsal cinsiyet konularına yönelik tutumlarında istatistiksel olarak olumlu bir değişim, ergenlik dönemi ve cinsellikle ilgili yanlış inanışlarında istatistiksel olarak bir düşüş saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: ergenlik, cinsel eğitim, cinsellik
Akademisyenlerin üniversitelerdeki psikolojik yıldırmaya ilişkin algılarının incelenmesi: Dokuz Eylül Üniversitesi örneği
Bu araştırmayla, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi akademisyenlerinin üniversitelerde psikolojik yıldırmaya ilişkin algılarının incelenmesi ve akademisyenlerin psikolojik yıldırma algılarının cinsiyet, yaş, medeni durum, unvan ve fakülte değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Betimsel tarama modelinde olan bu araştırmanın evrenini Dokuz Eylül Üniversitesi?nde görev yapmakta olan 2400 akademisyen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken tabakalı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Örneklem Dokuz Eylül Üniversitesi'ndeki 13 fakültede 2011-2012 Eğitim Öğretim yılında görev yapmakta olan 1261 akademisyenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak İş Yerinde Yıldırma Ölçeği isimli ölçek kullanılmıştır. Araştırmadaki verilerin istatistiksel analizinde frekans, yüzdelik, ortalama hesaplanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda Bağımsız Gruplar t Testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçları; akademisyenlerin psikolojik yıldırmaya Kesinlikle katılmıyorum seviyesinde, diğer bir ifadeyle yok denecek kadar az düzeyde maruz kaldıklarını, kadın akademisyenlerin erkek akademisyenlere göre, bekâr akademisyenlerin ise evli akademisyenlere göre daha fazla psikolojik yıldırmaya maruz kaldıklarını göstermektedir. 29 ve altı ile 30-39 yaş grubundaki akademisyenler psikolojik yıldırmaya 40-49 ve 60 ve üzeri yaş grubundaki akademisyenlere göre daha fazla maruz kaldıklarını düşünmektedirler. Unvan değişkenine göre bakıldığında ise, araştırma görevlileri ve akademik uzmanlar, diğer unvan gruplarına göre daha fazla psikolojik yıldırmaya maruz kalmaktadırlar. Psikolojik yıldırmanın sırasıyla en çok Hemşirelik, Denizcilik ve İlahiyat fakültelerinde yaşandığı görülürken; Mimarlık, Mühendislik ve Fen fakültelerinin puan ortalamaları oldukça düşüktür. Araştırma bulgularının alan yazındaki çalışmalarla paralellik gösteren yönlerine rağmen, akademisyen sayısının en az olduğu üç fakültede puan ortalamalarının yüksek bulunması alan yazındaki büyük örgütlerde psikolojik yıldırmanın daha fazla yaşandığı bulgusuyla çelişmektedir.
İlköğretim okullarında bürokratikleşme ve öğretmenlerin iş doyum düzeyleri
Bu araştırmada tarama modelinden yararlanılmıştır. İlköğretim okulu öğretmenlerinin; okullardaki bürokratikleşme düzeyine ilişkin bürokrasinin otorite hiyerarşisi, kurallar-düzenlemeler, nesnellik ve prosedürel özellikler boyutlarındaki bürokratikleşme düzeylerine bakılmış. Ayrıca öğretmenlerin iş doyum düzeylerine ilişkin algıları okul kültürüne ilişkin algılarını saptayıp, bu algıların öğretmenlerin cinsiyetlerine, yaşlarına, öğretmenlikte toplam çalışma sürelerine, branşlarına ve bulundukları okulda toplam çalışma sürelerine göre farklılık gösterip göstermediği tespit edilmiştir.Araştırmada veri toplama araçları olarak ÖZTÜRK tarafından geliştirilen ` Okulların Bürokratik Özellikleri Ölçeği? ile ŞAHİN tarafından geliştirilen `İş Doyumu Ölçeği? kullanılmıştır.Ölçeklerden elde edilen verilerin çözümlenmesi için bağımsız grupların ortalamalarını karşılaştırmayı sağlayan `t? istatistiğinden yararlanılmıştır. 3 ya da daha fazla grup arasındaki farkın test edilmesinde ise `Tek Yönlü Varyans Analizi yapılmıştır. Varyans Analizi sonucunda, aralarında anlamlı düzeyde fark bulunan ortalamalarda, farkın kaynağını bulmak için `Scheffe? testi uygulanmıştır.Bu araştırmanın evreni, 2011?2012 öğretim yılında İzmir İli Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde bulunan merkez ilçelerindeki toplam 407 resmi ilköğretim okulunda çalışan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmanın örnekleminde, evrenin %5?i alınarak oluşturulan 20 okul bulunmaktadır. Bu okullardaki öğretmenlerin de %50?si alınarak evreni 400 öğretmen oluşturmuştur. Çeşitli nedenlerle 36 anket geçersiz sayılmış ve 364 anket ile araştırma tamamlanmıştır.Araştırmanın sonunda elde edilen bulgular şöyledir: 1. Okuldaki bürokratikleşme düzeyine ilişkin öğretmen algıları arasında yaşa, öğretmenlikte toplam çalışma süresine, branşa ve bulundukları okulda toplam çalışma sürelerine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Cinsiyete, değişkenine göre ise anlamlı düzeyde fark olduğu saptanmıştır. 2. Bürokrasinin otorite hiyerarşisi boyutundaki bürokratikleşme düzeyine ilişkin öğretmen algıları arasında cinsiyete, yaşa, öğretmenlikte toplam çalışma süresine, branşa ve bulunduğu okulda toplam çalışma sürelerine göre anlamlı düzeyde bir fark bulunmamıştır. 3.Bürokrasinin kurallar- düzenlemeler boyutundaki bürokratikleşme düzeyine ilişkin öğretmen algıları arasında yaşa, öğretmenlikte toplam çalışma süresine ve bulunduğu okulda toplam çalışma süresine göre anlamlı düzeyde bir fark olmadığı cinsiyete ve branşa göre ise anlamlı bir fark olduğu hesaplanmıştır. 4.Bürokrasinin nesnellik boyutundaki bürokratikleşme düzeyine ilişkin öğretmen algıları arasında yaşa, öğretmenlikte toplam çalışma süresine ve branşa göre anlamlı bir fark bulunmadığı, cinsiyete ve bulunduğu okulda toplam çalışma süresine göre anlamlı düzeyde fark olduğu saptanmıştır. 5.Bürokrasinin prosedürel özellikler boyutundaki bürokratikleşme düzeyine ilişkin öğretmen algıları arasında yaşa, öğretmenlikte toplam çalışma süresi, branşa ve bulunduğu okulda toplam çalışma süresine göre anlamlı bir fark bulunmamış, cinsiyet değişkenine göre ise anlamlı düzeyde fark olduğu saptanmıştır. 6. Bürokrasinin otorite hiyerarşisi, kurallar ? düzenlemeler, nesnellik ve prosedürel özellikler boyutları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. 7.İlköğretim öğretmenlerinin iş doyum düzeylerine ilişkin, öğretmenlerin yaşlarına, öğretmenlikte toplam çalışma sürelerine göre anlamlı bir farklılık bulunmuş iken, öğretmenlerin cinsiyetlerine, branşlarına, bulunduğu okulda toplam çalışma sürelerine göre anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 8.İş doyumu ile okullardaki bürokratikleşme ve bürokrasinin alt boyutları olan Otorite Hiyerarşisi, Kurallar-Düzenlemeler, Nesnellik ve Prosedürel Özellikler Boyutundaki Bürokratikleşme Düzeyi arasındaki ilişki karşılaştırıldığında, a)İş doyumu ve bürokratikleşme arasında ortalamalar düzeyinde ( ,608) doğru orantılı ve güçlü bir ilişki vardır. b) İş doyumu ile otorite hiyerarşisi arasında ( , 342) doğru orantılı bir ilişki vardır. c) İş doyumu ile kurallar ? düzenlemeler boyutu arasında ( , 496) doğru orantılı ve orta düzeyde bir ilişki vardır. d) İş doyumu ile nesnellik boyutu arasında ( , 586) doğru orantılı ve güçlü bir ilişki vardır. e) İş doyumu ile prosedürel özellikler boyutu arasında ( , 477) doğru orantılı ve orta düzeyde bir ilişki vardır.
Aday öğretmenlerin mesleki tutumları ve iş doyumu düzeyleri
Bu çalışmanın amacı aday öğretmenlerin mesleki tutum düzeylerinin ne olduğunu ve iş doyumunun cinsiyete, yaşa, branşa, mezun olunan fakülteye, çalışmakta oldukları kuruma ve mesleği seçme nedenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Bununla birlikte mesleki tutum ile iş doyumu arasında bir ilişki olup olmadığı elde edilen bulgular ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma 2012-2013 eğitim-öğretim yılında İzmir il sınırları içinde 26 ilçede görev yapmakta olan 203 aday öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Mesleki Tutum Ölçeği ve İş Doyumu Ölçeği isimli iki ölçek ile toplanmıştır. İlişkisel tarama modelinde olan araştırmanın nicel veri çözümlenmesi için SPSS 15.00 paket programı kullanılmıştır. Verilerinin analizinde; frekans ve yüzde, ortalama, standart sapma, t- testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Post Hoc LSD testi ve Spearman Brown Sıra Farkları Korelâsyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, aday öğretmenlerin mesleki tutumları olumlu düzeydedir. Aday öğretmenlerin mesleki tutumları cinsiyet, yaş, branş, mezun oldukları fakülte, çalışmakta oldukları kurum değişkenlerine göre önemli farklılık göstermemekte, mesleği seçme nedenine göre önemli farklılık göstermektedir. Öğretmenlerinden etkilendiği için bu mesleği seçen aday öğretmenlerin mesleğe yönelik tutumları, iş garantisi ya da tavsiye sonucu mesleği tercih edenlerden daha olumludur. Bununla birlikte en olumlu tutum sergileyenler öğretmenlerinden etkilendiği için bu mesleği seçenlerken, iş garantisi olduğu için seçenler ise en olumsuz mesleki tutuma sahip olan aday öğretmenlerdir. Aday öğretmenlerin iş doyumu kısmen düzeyinde ve mesleği seçme nedeni değişkenine göre farklılık göstermekte; cinsiyet, yaş, branş mezun oldukları fakülte ve çalışmakta oldukları kurum değişkenlerine göre farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerinden etkilendikleri için bu mesleği seçen aday öğretmeler; iş garantisi olduğu için bu mesleği seçenlerden daha yüksek iş doyum düzeyine sahiptir. Aday öğretmenlerin mesleki tutum düzeyleri ile iş doyumu düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ve yüksek bir ilişki olduğu saptanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Aday Öğretmen, Mesleki Tutum, İş doyumu
Meslek liselerinde öğretmenlerin örgütsel güven algıları: İzmir ili örneği
Bu araştırma, meslek liselerinde çalışan öğretmenlerin güven algılarının hangi demografik değişkenlere bağlı olarak, farklılık gösterdiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmanın hedef evreni İzmir ili genelindeki meslek liselerinde çalışan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise İzmir ilçelerinin gelişmişlik sıralamasına göre oluşturulmuş olan tabakalardan seçkisiz atama yöntemi ile belirlenmiş ilçelerdeki tüm meslek liselerinde çalışan öğretmenlerdir. Araştırma sürecinde belirlenen okullardan toplam 698 öğretmen, alan şefi ve müdür yardımcısına ulaşılabilmiştir ve bu kişilerin görüşleri değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada öğretmenlerin güven algılarını belirleyebilmek için ?Örgütsel Güven Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen verilerin çözümlenmesi SPSS istatistik programı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır: Yöneticilere güven boyutunda anlamlı farklılık gösteren bağımsız değişkenin sadece öğretmenlerin çalıştıkları okul türü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Meslektaşa güven alt boyutunda anlamlı farklılık gösteren değişkenler çalışanların bulunduğu okuldaki toplam öğretmen sayısı ve çalışılan okul türü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Paydaşlara güven alt boyutunda öğretmenlerde ve yöneticilerde cinsiyet, öğretmenlerde; yaş, medeni durum ve meslek dersi öğretmeni olup olmama değişkenlerinin her birinin anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların hizmet alanlarının(öğretmen, alan şefi, müdür yardımcısı) örgütsel güveninin tüm alt boyutlarında, çalışılan okul türünün ise paydaşlara güven boyutu hariç tüm güven boyutlarında anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Güven, Meslek Liseleri, Güven Türleri
Ortaokul öğretmenlerinin örgütsel sapma ve startejik liderlik arasındaki ilişki üzerine algıları: İzmir ili örneği
Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel sapma davranışlarına ilişkin algılarını belirlemek, bu kavram ile yöneticilerin stratejik liderlik becerileri arasındaki ilişkiyi tespit ederek bu doğrultuda uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler geliştirmektir. Araştırma, 2012-2013 öğretim yılında İzmir İli sınırları içinde yer alan 26 Ortaokulda görev yapmakta olan 481 öğretmene uygulanmıştır. Araştırma verilerinin toplanması için Okullarda Örgütsel Sapma ve Öğretmenlerin, Okul Müdürlerinin Stratejik Liderlik Uygulamalarına İlişkin Görüşleri isimli iki anket kullanılmıştır. Veri analizlerinde frekans, yüzde (%), aritmetik ortalama (x), standart sapma (Ss), t-Testi, Anova ve okullardaki örgütsel sapma ile okul yöneticilerinin stratejik liderlik uygulamaları arasında ilişkinin bulunup bulunmadığının belirlenmesinde ise Pearson Korelasyon Katsayısı teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin, okullarında yaşanan sapma davranışlarına ilişkin algılarının ?Nadiren?, okul müdürlerinin stratejik liderliğine ilişkin algılarının ise ?Başarılı fakat geliştirilmesi gereken? şeklinde değerlendirildiği belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre; cinsiyet, eğitim düzeyi, mesleki kıdem ve branş değişkenlerine göre orta okullarda görev yapan öğretmenlerin okullarında yaşanan örgütsel sapma düzeylerinin değerlendirilmesinde anlamlı bir farklılık yoktur. Öğretmenlerin medeni durum değişkenine göre okullarda örgütsel sapma ölçeğinin bireysel sapma boyutunda ve anket genelinde anlamlı fark görülmüştür. Cinsiyet, eğitim düzeyi ve mesleki kıdem değişkenlerine göre orta okullarda görev yapan öğretmenlerin, müdürlerinin stratejik liderlik davranışlarını gösterme düzeylerinin değerlendirilmesinde anlamlı bir farklılık yoktur. Ancak branş değişkenine göre öğretmenlerin, okul müdürlerinin stratejik liderlik uygulamalarına ilişkin görüşleri anketinin teknik stratejik liderlik uygulamaları boyutunda, medeni durum değişkenine göre ise insan ile ilgili stratejik liderlik uygulamaları boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Ortaokul öğretmenlerinin örgütsel sapma ile stratejik liderliğe ilişkin algıları arasında yüksek, negatif, anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ortaokul müdürlerinin stratejik liderlik davranışları arttıkça okullardaki örgütsel sapma davranışları azalmaktadır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel sapma, stratejik liderlik
İlköğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin ve eğitim denetmenlerinin liderlik stilleri
Bu çalışma, ilköğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin ve eğitim denetmenlerinin liderlik stillerinin düzeyini; bu algılarının bazı değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini ve ilköğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürleri ve eğitim denetmenlerinin liderlik stilleri arasında önemli bir farklılık olup olmadığını belirlemektedir.Betimsel bir çalışma olan araştırmada veri toplamak için üç bölümden oluşan bir ölçme aracı kullanılmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde öğretmenlerin kişisel bilgilerine yönelik maddelere, ikinci bölümde okul müdürlerinin kullandığı liderlik stillerinin düzeyine, üçüncü bölümde eğitim denetmeninin kullandığı liderlik stillerinin düzeyine ilişkin öğretmen görüşlerini belirlemeye yönelik maddelere yer verilmiştir.Araştırma evrenini İzmir ili merkez ilçelerindeki 361 ilköğretim okulunda çalışmakta olan 14.461 öğretmen oluşturmaktadır. İzmir ili merkez ilçelerinden 5 ilçe, 26 ilköğretim okulu ve 380 öğretmen evreni temsil edecek biçimde örneklem kapsamına alınmıştır. Araştırma 2011-2012 öğretim yılında yapılmıştır. Veri analizlerinde frekans, yüzde (%), aritmetik ortalama ( ), standart sapma (SS), t- Testi, Anova ve LSD testleri kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri öğretmenlerin cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve branş değişkenlerine göre farklılık gösterirken; eğitim düzeyi değişkenine göre anlamlı bir farklılık yoktur. Eğitim denetmenlerinin liderlik stilleri öğretmenlerin yaş, eğitim düzeyi, mesleki kıdem ve branş değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken; cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık yoktur.Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürleri ve eğitim denetmenlerinin liderlik stilleri arasında okul müdürlerinin lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Liderlik Stilleri, Dönüşümcü Liderlik, Etkileşimci Liderlik.
İlköğretim öğrencilerinde internet bağımlılığının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin internet bağımlılığını incelemektir. Bu araştırma betimsel ve ilişkisel tarama modelli bir yordama çalışması niteliğindedir. Araştırmanın örneklemi 2012?2013 Eğitim-Öğretim yılı İzmir İli Buca İlçesindeki devlet ilköğretim okullarında 6. 7. ve 8. sınıfta okuyan 476 öğrenciden oluşturulmuştur. Veri toplama araçları olarak, İnternet Bağımlılık Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği, Çocuklar İçin Öz-yeterlik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler, SPSS 18.0 paket programından yararlanılarak frekans dağılımları, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Kruskal Walis H Testi ile çözümlenmiştir. Bulgular: Örneklemin % 91?i semptom göstermeyen, % 8?i sınırlı semptom gösterenler (olası bağımlı veya risk altında olanlar) ve %1?i ise internet bağımlısı olarak saptanmıştır. İnternet kullanım amaçlarına bakıldığında öğrencilerin 418?i ödev hazırlama, 285?i film seyretme ve eğlenme, 240?ı sohbet (chat) etme, 300?ü oyun oynama, 268?i bilgi edinme, 209?u boş zamanlarını değerlendirme amacıyla internette zaman geçirdiğini belirtmiştir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu birden fazla amaçla interneti kullandığını ifade etmiştir. İlköğretim öğrencilerinin internet bağımlılığını depresyon, cinsiyet ve ekonomik düzey istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Ancak öz-yeterlik, yalnızlık ve akademik başarının internet bağımlılığını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordamadığı belirlenmiştir. İnternet bağımlılığının en önemli yordayıcısının depresyon olduğu bunu cinsiyet ve ekonomik durumun izlediği görülmüştür. İlköğretim öğrencilerinin cinsiyetine, algıladıkları akademik başarılarına, sınıf düzeylerine, ailelerinin ekonomik düzeylerine ve evlerinde internet bağlantısı olup olmamasına göre internet bağımlılığı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: İnternet bağımlılığı, ilköğretim öğrencileri, depresyon, yalnızlık, öz-yeterlik
Öğretmen adaylarının affetme özelliklerinin öz-duyarlık ve benlik saygısı açısından incelenmesi
Bu araştırmada öğretmen adaylarının affetme özellikleri, öz-duyarlık ve benlik saygısı ilişkisi ve bu değişkenlerin bazı sosyodemografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi?nde okumakta olan öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 269?u kadın, 131?i erkek olmak üzere toplam 400 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak Heartland Affetme Ölçeği, Öz-Duyarlık Ölçeği, Arıcak Benlik Saygısı Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 20 istatistik programı kullanılarak, normallik dağılımı şartının sağlandığı durumlarda Bağımsız Örneklem t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), normallik dağılımının sağlanamadığı durumlarda Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H teknikleri ile çözümlenmiştir. Korelasyon analizi için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyonu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmen adaylarının affetme özellikleri ile öz-duyarlık ve benlik saygısı arasında olumlu yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Ayrıca affetme ölçeğinin alt boyutları (kendini affetme, başkasını affetme, durumu affetme) ile öz-duyarlık ölçeğinin pozitif alt boyutları (öz-sevecenlik, paylaşımların bilincinde olma, bilinçlilik) arasında olumlu yönde; negatif alt boyutları (öz-yargılama, izolasyon, aşırı özdeşleşme) arasında olumsuz yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Benzer şekilde benlik saygısı ile öz-duyarlık ölçeğinin pozitif alt boyutları (öz-sevecenlik, paylaşımların bilincinde olma, bilinçlilik) arasında olumlu yönde; negatif alt boyutları (öz-yargılama, izolasyon, aşırı özdeşleşme) arasında olumsuz yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Yaş, eğitim alanı, mutluluk durumu, duygusal ilişki durumu, algıladığı baba tutumu ve psikolojik sorun yaşama durumuna göre öğretmen adaylarının genel affetme (toplam affetme puanı) puan ortalamalarının farklılaştığı saptanmıştır. Cinsiyet, sınıf, yaşamın büyük bölümünün geçtiği yerleşim yeri, kardeş sayısı, anne baba eğitim düzeyi, anne baba meslek durumu, algıladığı anne tutumu, ailenin aylık geliri, algıladığı ekonomik durum ve sorunu olduğunda başkalarından yardım isteme durumuna göre öğretmen adaylarının genel affetme (toplam affetme puanı) puan ortalamalarının farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Yaş, sınıf, mutluluk durumu, algıladığı anne baba tutumu ve psikolojik sorun yaşama durumuna göre öğretmen adaylarının öz-duyarlıklarının farklılaştığı saptanmıştır. Ancak cinsiyet, eğitim alanı, yaşamın büyük bölümünün geçtiği yerleşim yeri, duygusal ilişki durumu, kardeş sayısı, anne baba eğitim durumu, anne baba meslek durumu, ailenin aylık geliri, algıladığı ekonomik durum, sorunu olduğunda başkalarından yardım isteme ve psikolojik yardım almaya göre öğretmen adaylarının öz-duyarlıkları farklılaşmamaktadır. Bulgular cinsiyet, eğitim alanı, sınıf, mutluluk durumu, anne eğitim durumu, algıladığı anne baba tutumu ve psikolojik sorun yaşama durumuna göre öğretmen adaylarının benlik saygısının farklılaştığını ortaya koymaktadır. Ancak yaş, yaşamın büyük bölümünün geçtiği yerleşim yeri, kardeş sayısı, baba eğitim durumu, anne ve bebe meslek durumu, ailenin aylık geliri, algıladığı ekonomik durum, sorunu olduğunda başkalarından yardım isteme ve psikolojik yardım alma durumuna göre öğretmen adaylarının benlik saygısının farklılaşmadığı saptanmıştır. Ayrıca sosyodemografik özelliklere göre affetme ve öz-duyarlık ölçeğinin alt boyutlarından alınan puan ortalamalarının farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Affetme, öz-duyarlık, benlik saygısı, öğretmen adayı
Akran arabuluculuk eğitiminin lise öğrencilerinin arabuluculuk becerilerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, akran arabuluculuk eğitiminin lise öğrencilerinin arabuluculuk becerilerine etkisini incelemektir. İki aşamalı olarak yürütülen bu araştırmada, Çalışma 1 olarak adlandırılan birinci aşamada akran arabuluculuk eğitiminin lise öğrencilerinin çatışma çözme düzeyleri, empatik eğilim düzeyleri ve saldırganlık düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ön test son test kontrol gruplu deneysel desenin kullanıldığı Çalışma 1'in bağımsız değişkeni akran arabuluculuk eğitimidir. Akran arabuluculuk eğitimi 10 oturumdan oluşmaktadır. Dört temel beceriyi içeren akran arabuluculuk eğitiminin içeriğinde şu beceriler içermektedir: Çatışma kavramının anlaşılması, iletişim becerileri, öfke yönetimi becerileri, müzakere ve arabuluculuk becerileridir. Araştırmanın ikinci aşaması olan Çalışma 2'de akran arabuluculuk eğitimi alan öğrencilerin arabuluculuk becerilerinin gerçek öğrenci çatışmalarının yapıcı ve barışçıl çözümünde etkisi incelenmiştir. Çalışma 2'de akran arabuluculuk sürecinin değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma 2'de arabuluculuk formu, akran arabulucuların ve çatışan tarafların arabuluculuğa ilişkin görüş, deneyim ve algılarına başvurulmuştur. Araştırma 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Denizli ilinde bulunan iki Anadolu lisesinde yürütülmüştür. Çalışma 1 kapsamında, deney ve kontrol gruplarına ön test olarak Çatışma Çözme Ölçeği, Empatik Eğilim Ölçeği ve Saldırganlık Ölçeği uygulanmıştır. Daha sonra, sadece deney grubunda yer alan öğrencilere 10 oturumluk akran arabuluculuk eğitimi verilmiştir. Ardından, deney ve kontrol gruplarına son test olarak Çatışma Çözme Ölçeği, Empatik Eğilim Ölçeği ve Saldırganlık Ölçeği uygulanmıştır. Çalışma 2 kapsamında, sadece deney grubunda yer alan ve akran arabulucu olarak eğitilen öğrenciler, arkadaşlarının gerçek öğrenci çatışmalarında arabuluculuk yapmışlardır. Bu sürecin değerlendirilmesi için öğrencilerin arabuluculuk oturumlarında kullandıkları arabuluculuk formları kullanılmıştır. Ayrıca akran arabulucu ve çatışan taraf olarak öğrencilerin arabuluculuk sürecine ilişkin görüş ve algılarını tespit etmek amacıyla görüşmeler yapılmıştır. Çalışma 1?de akran arabuluculuk eğitiminin lise öğrencilerinin çatışma çözme ve empatik eğilim düzeylerine etkisini test etmek amacıyla 2X2 split-pilot karışık desen olarak tanımlanan tekrarlanmış ölçümler için iki faktörlü varyans analizi ANOVA kullanılmıştır. Akran arabuluculuk eğitiminin lise öğrencilerinin saldırganlık düzeylerine etkisini test etmek amacıyla parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerden Mann-Whitney U kullanılmıştır. Çalışma 2?de akran arabulucu olarak eğitilen öğrencilerim arkadaşlarının gerçek öğrenci çatışmalarının yapıcı ve barışçıl çözümünde etkisini incelemek amacıyla nitel very analizlerinden içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma 1?in bulguları incelendiğinde, deney grubunda yer alan öğrencilerin çatışma çözme düzeyleri kontrol grubunda yer alan öğrencilerin çatışma çözme düzeyleriyle karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir fark olduğu, deney grubunda yer alan öğrencilerin yapıcı çatışma çözme düzeylerinde anlamlı bir artış olduğu saptanmıştır. Deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin ön test ve son test empatik eğilim düzeyleri karşılaştırıldığında, gruplar arasında anlamlı düzeyde fark olmadığı görülmüştür. Buna karşın, akran arabuluculuk eğitimi alan deney grubunda yer alan öğrencilerin saldırganlık düzeylerinin bu eğitimi almayan öğrencilere kıyasla anlamlı derecede azaldığı saptanmıştır. Çalışma 2?nin bulguları incelendiğinde, 39 öğrenci çatışmasının akran arabuluculuk yoluyla çözüldüğü görülmüştür. Bu çatışmaların % 97.5 oranında yapıcı bir anlaşmayla sonuçlandığı tespit edilmiştir. Öğrenciler en çok, olumsuz davranışı yapmamaya söz vererek anlaşmaya varmışlardır. Akran arabulucu 23 öğrencinin arabuluculuk uygulamaları ve deneyimlerine ilişkin görüşleri incelenmiştir. Buna göre akran arabulucuların üstlendikleri arabulucu rolünden çok memnun ve mutlu oldukları, kendilerini arkadaşlarına ve yeni görevlerine karşı sorumlu hissettikleri, davranışlarında olumlu yönde değişimler olduğu saptanmıştır. Akran arabulucular, arabuluculuk basamaklarını uygularken zaman zaman güçlükler yaşasalar da uygun baş etme stratejilerini kullandıkları sonucuna varılmıştır. Akran arabuluculuk yardımı alan ve çatışan taraf olarak uygulamalara katılan 41 öğrencinin arabuluculuk uygulamalarına ilişkin görüşleri, algıları ve deneyimleri incelenmiştir. Buna gore öğrenciler, bu sürece katılmaktan memnun olduklarını, arabuluculuğa başvurarak bundan yararlar sağladıklarını, tekrar arabuluculuğa başvurabileceklerini ve arkadaşlarına da tavsiye edebileceklerini aktarmışlardır. Çalışma 1 ve Çalışma 2?nin sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde akran arabuluculuk eğitiminin lise öğrencilerinin yapıcı çatışma çözme becerilerinin gelişmesinde ve saldırganlık düzeylerinin azalmasında etkili olduğu ifade edilebilir. Buna ek olarak, akran arabuluculuğun lise öğrencilerinin gerçek öğrenci çatışmalarının yapıcı ve barışçıl çözümünde etkili bir yol olduğu söylenebilir.
İlköğretim okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları
Bu araştırmada, ilköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik rollerini hangi düzeyde gerçekleştirdikleri müdür ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2011-2012 öğretim yılında, İzmir?in 4 büyük merkez ilçesindeki (Buca, Bornova, Konak, Karşıyaka) 48 ilköğretim okulunda görev yapan 48 okul müdürü, 697 öğretmen olmak üzere toplam 745 kişi oluşturmaktadır.Veri toplama aracı olarak `Kişisel Bilgi Formu? ve Şişman (2011) tarafından geliştirilen ?Okul Müdürlerinin Öğretim Liderliği Davranışları Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırmada 23 alt problem yanıtlanmaya çalışılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, t- testi, Tek Yönlü Varyans Çözümlemesi, Mann-Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Scheffé Testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları aşağıdaki gibi özetlenebilir: Okul müdürlerinin kendi öğretimsel liderlik davranışlarına ilişkin algıları, öğretmenlerin okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışlarına ilişkin algılarından daha yüksek düzeydedir. Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışlarının hem geneline hem de alt boyutlarına ilişkin algıları; cinsiyet, yaş, branş, okuldaki görev süresi, öğretmenlik mesleğindeki görev süresi, yöneticilikteki görev süresi, öğrenim düzeyi, eğitim yönetimi eğitimi alıp almama durumu, görev yapılan okulun bulunduğu çevrenin sosyo-ekonomik düzeyi, okulun büyüklüğü ve okulun türü değişkenleri açısından anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin kendi okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışlarına ilişkin algıları müdürlerin cinsiyetine, yaşlarına, branşlarına, okuldaki görev sürelerine, öğretmenlik mesleğindeki görev sürelerine, yöneticilikteki görev sürelerine, eğitim yönetimi eğitimi alıp almamalarına ve görev yaptıkları okulun türü değişkenleri açısından anlamlı farklılık göstermemektedir. Ancak öğretmenlerin, müdürlerin öğretimsel liderlik davranışlarına ilişkin algıları müdürlerin öğrenim düzeyleri, görev yaptıkları okulun bulunduğu çevrenin sosyo-ekonomik düzeyi ve görev yaptıkları okulun büyüklüğü değişkenleri açısından farklılaşmaktadır. Buna göre öğretmenler, öğrenim düzeyi açısından 2-3 yıllık enstitü mezunu müdürlerini; sosyo-ekonomik çevre açısından üst sosyo-ekonomik çevrede çalışan müdürlerini ve okulun büyüklüğü açısından orta büyüklükteki okullarda görev yapan okul müdürlerini daha olumlu değerlendirmişlerdir Anahtar Kelimeler: Lider, Liderlik, Okul Yöneticisi, Öğretimsel Liderlik, Öğretimsel Liderlik Davranış Boyutları
Çeşitliliğin yönetiminde toplumsal katılım temelli okul uygulamaları ve okul yöneticilerinin rolü: Bir durum çalışması
Küreselleşme ile birlikte artan toplumsal, ekonomik, teknolojik ve kültürel değişimler, okullardaki çeşitliliğin artışını da beraberinde getirmiştir. İnsanlar arasında var olan çok sayıda bireysel farklılığı ve benzerliği temsil eden çeşitliliğin (Treven ve Treven, 2007) bir zenginlik olarak görülmesi, yaratıcılığı arttırmakta (Boehm ve Dwermann, 2015) ve aidiyet duygusunu geliştirmektedir (Martin ve Milliken, 1996). Eğitim kurumlarının, bu çeşitliliğe yönelik kapsayıcı bir tutum sergilemesi (Coronel, Gómez-Hurtado ve González-Falcón, 2018), okulların daha başarılı bir geleceğe taşınmasını sağlamaktadır (Bisschoff, Grobler, Loock, Mestry ve Moloi, 2006). Bu çalışmanın amacı, okullardaki çeşitliliğin yönetiminde toplumsal katılım temelli okul yönetimi uygulamaları ve okul yönetiminin bu kapsamdaki rollerini incelemektir. Okul yöneticilerinin çeşitliliği yönetme kapsamındaki rolleri, DeMatthews (2018)'in toplumsal katılım temelli sosyal adalet liderliği çerçevesine dayanarak çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, gerekli izinlerin alınarak, Ankara ili Polatlı ilçesinde görev yapmakta olan 3 okul yöneticisi, 10 öğretmen, 10 veli ve 10 toplum üyesi, araştırmaya gönüllü olarak katılmışlardır. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan "durum çalışması" kullanılmıştır. İlk aşamada yarı yapılandırılmış görüşme formu ile veriler toplanırken, ikinci aşamada ise okula ait metinler, belgeler, resimler, videolar, vb. içeren dokümanların analizi yapılmıştır. Görüşmeler ve doküman analizi sonucu toplanan verileri incelemek için içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulguların analizi sonucunda, sosyo-kültürel, aile özelliğinden kaynaklı ve bireysel olmak üzere üç tür çeşitlilik olduğu görülmüş ve en yaygın olan çeşitlilik türünün sosyo-kültürel çeşitlilik olduğu ortaya çıkmıştır. Çeşitlilik algısına yönelik yapılan çalışmada, çeşitliliğin avantajları ve dezavantajları analiz edilmiş, ancak katılımcılar arasında bulunan toplum üyeleri ve velilere göre, çeşitliliğin olumlu ya da olumsuz bir ifade taşımadığı belirtilmiştir. Çeşitlilik yönetme stratejileri hakkında sosyal adalet, aile katılımı ve toplum katılımı ile ilgili bulgular elde edilmiştir. Sosyal adalet sağlama konusunda okul yöneticileri ve öğretmenler, iletişim ile empati kavramlarına vurgu yapmışken; öğrenci velileri ve toplum üyeleri yardım kavramı üzerine odaklanmıştır. Aile katılımını sağlamak için aileler ile iletişim halinde olmanın ve etkinliklere velileri dâhil etmenin önemi vurgulanırken, toplum katılımı için etkinliklere okul çevresini dâhil etmenin gerekliliği belirtilmiştir. Yapılan çalışmada, toplum temelli okul yönetimi uygulamalarındaki avantajlar ve dezavantajlar ortaya konmuştur. Toplum katılımı, huzur ortamı sağlama ve okul idaresinin yükünü hafifletme konusunda bir avantaj olarak görülürken, çatışma ortamına neden olabilme ihtimali ve etkinlikler planlama konusunda uzun evrak sürecine sebebiyet vermesi nedeniyle dezavantaj olarak da algılanabilmektedir. Okul yöneticileri ve öğretmenler, velilerin okula karşı daha ilgili bir tutum sergilemeleri gerektiğini ifade ederken, toplum üyeleri ve ailelerin beklentileri ise daha adil ve duyarlı bir okul ortamıdır. Son olarak tüm katılımcılar çeşitliliği yönetmek için toplumsal katılım temelli okul yönetimi uygulamalarına yönelik etkinliklerin düzenlenmesi ve bu etkinliklere tüm paydaşların katılması konusunda hemfikir olduklarını ifade etmişlerdir.
İlköğretim kurumu müdürlerinin güdülenmelerini etkileyen etkenler
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim kurumları müdürlerinin, güdülenmelerini etkileyen etkenleri ortaya çıkarmak, araştırmanın bulgularına dayanarak önerilerde bulunmaktadır. Bu amaçla, 2012-2013 eğitim öğretim yılında Antalya İli merkez ilçelerindeki (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa) özel ve resmi ilköğretim kurumlarında görev yapan ve araştırmaya katılmak isteyen 154 okul müdürünün görüşü alınmıştır. Müdürlerin görüşleri, ?İlköğretim Kurumları Müdürlerini Güdülenmelerini Etkileyen Etkenler Anketi? ile toplanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçme aracı iki bölümden oluşmaktadır. Aracın birinci bölümünde kişisel bilgiler bulunmaktadır. Bu bilgiler sınıflandırmalı olarak yer almaktadır. Aracın ikinci bölümünde veriler, 5?li Likert türünde hazırlanmış maddelerle toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde; yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, tek yönlü varyans analizi, t testi, ve LSD Önemlilik Testi kullanılmıştır. Önemlilik testlerinin hepsinde p<0,05 düzeyinde kabul edilmiştir. Araştırmanın bulguları aşağıdaki gibi özetlenebilir. İlköğretim kurumu müdürlerinin güdülenmelerini etkileyen etkenlerin başında İşin Niteliği gelmektedir. Bu etkeni sırasıyla, İşin Saygınlığı, Fiziksel Şartlar, Kariyer ve Ödül İmkanları ve Maddi ve Sosyal İmkanlar izlemektedir. İlköğretim kurumları müdürlerinin güdülenmeleri etkileyen etkenlere ilişkin görüşleri, cinsiyet, yaş ve branş değişkenine göre farklılık göstermemektedir. Bu görüşler mezuniyet değişkenine göre farklılık göstermektedir. Yapılan araştırma sonucuna göre, Maddi ve Sosyal İmkanlar etkenine ilişkin görüşlerde, Eğitim Fakültesi mezunu müdürler ile Eğitim Yüksek Okulu ve Yüksek Lisans mezunu müdürlerin görüşleri arasında anlamlı fark olduğu ortaya çıkmıştır.İlköğretim kurumları müdürlerinin güdülenmelerini etkileyen etkenlere ilişkin görüşleri kıdemlerine göre incelenmiş, İşin Saygınlığı ve İşin Niteliği boyutlarında anlamlı fark bulunmuştur. İşin Saygınlığı boyutunda mesleki kıdemi 6-20 yıl arası olan grup en yüksek ortalama değerine sahip iken, İşin Niteliği boyutunda mesleki kıdemi 25 yıl ve üzeri olan grup en düşük değere sahiptir.Resmi ve özel okul müdürlerinin güdülenmeleri etkileyen etkenlere ilişkin görüşleri karşılaştırıldığında, özel okul müdürlerinin bu etkenlerden daha fazla etkilendikleri ortaya çıkmıştır.
İlköğretim kurumları müdürlerinin yetki kullanımı
Bu araştırma ile ilköğretim kurumları müdürlerinin, ?kullandıkları yetki türlerine ve düzeylerine?, ?yetki kullanmada karşılaştığı engellere?, ?yetki kullanmaktan kaçınma nedenlerine?, ve ?yetkiyi aşan durumlarda gösterdikleri davranışlara? ilişkin, ilköğretim kurumu (ilkokul ve ortaokul) müdürlerinin ve öğretmenlerinin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma tarama modelindedir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ?İlköğretim Okulu Müdürlerinin Kullandıkları Yetki Türünü ve Düzeyini Belirleme Anketi? adlı beş dereceli Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Araştırma evrenini, 2012-2013 eğitim öğretim yılında Antalya İli Merkez Muratpaşa İlçesi?nde MEB?e bağlı 54 resmi ilköğretim kurumunda görev yapan 54 okul müdürü ve 2468 öğretmen, araştırma örneklemini, evrendeki 51 okul müdürü ve rastgele belirlenen yirmi okulda görev yapan 354 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem kapsamındaki müdür ve öğretmenlerin görüşleri ölçek yoluyla alınmıştır. Verilerin çözümlenmesinde bulguların ortaya konmasında, Aritmetik ortalama, Standart Sapma, t-testi, Tek Yönlü Varyans Çözümlemesi, Tukey Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir: Müdürler ve öğretmenler ilköğretim kurumları müdürlerinin rasyonel, geleneksel ve karizmatik yetkilerini Çok düzeyde kullandıkları görüşündedir. Müdürler, ilköğretim kurumları müdürlerinin en çok karizmatik yetkilerini, sonra rasyonel yetilerini en az ise geleneksel yetkilerini kullandıkları görüşündedir. Öğretmenler, ilköğretim kurumları müdürlerinin en çok rasyonel yetkilerini, sonra geleneksel yetilerini en az ise karizmatik yetkilerini kullandıkları görüşündedir. İlköğretim kurumları müdürlerinin karizmatik yetkilerini kullanmalarına ilişkin müdür ve öğretmen görüşleri anlamlı farklılık göstermektedir. Müdürler öğretmenlere oranla ilköğretim kurumları müdürlerinin karizmatik yetkilerini daha çok kullandıkları görüşündedir. Öğretmenlerin ilköğretim kurumları müdürlerinin rasyonel, geleneksel ve karizmatik yetkilerini kullanmalarına ilişkin görüşleri, onların cinsiyetlerine, yaşlarına, kurumlarına ve kıdemlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin ilköğretim kurumları müdürlerinin rasyonel, geleneksel ve karizmatik yetkilerini kullanmalarına ilişkin görüşleri onların mezun olduğu okul türüne göre anlamlı farklılık göstermektedir. Lisans tamamlama mezunu öğretmenlerin görüşlerinin ortalaması; rasyonel yetki kullanımı boyutunda 2 veya 3 yıllık okul ve yüksek lisans mezunlarından, geleneksel yetki boyutunda 2 veya 3 yıllık okul, lisans ve yüksek lisans mezunlarından, karizmatik yetki kullanımı boyutunda 2 veya 3 yıllık okul mezunlarından daha düşüktür. Müdürlerin, ilköğretim kurumu müdürlerinin yetki kullanmada karşılaştığı engeller boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması Orta düzeydedir. Müdürlerin yetki kullanmaktan kaçınma nedenleri boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması Az düzeydedir. Müdürlerin yetkiyi aşan durumlara karşı gösterilen davranışlar boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması Orta düzeydedir.
İlköğretim okul müdürlerinin kültürel liderlik davranışları
Bu çalışma; ilköğretim okulu müdür ve öğretmenlerinin okul müdürlerinin bazı kişisel ve mesleki özellikleri ile görev yaptıkları okulun bazı özelliklerine göre kendi okul müdürlerinin kültürel liderlik davranışlarına ilişkin algılarını incelemek ve elde edilen bulgulara dayanarak öneri geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak Şişman?ın (1994) ?Kişisel Bilgi Formu? ve Yıldırım?ın (2001) ?Okul Yöneticilerinin Kültürel Liderlik Davranışları Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçme aracı; İzmir ili kent merkezindeki dört büyük ilçe olan Konak, Buca, Karşıyaka ve Bornova?da random örnekleme yöntemiyle seçilen ilköğretim okullarında görev yapan 910 öğretmen ve 51 okul müdürüne uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, t- testi, Tek Yönlü Varyans Çözümlemesi (F), Mann-Whitney U Testi, Kruskal Wallis ve Scheffe Testi kullanılmıştır. Araştırmada şu bulgulara ulaşılmıştır: İlköğretim okul müdürlerinin kendi kültürel liderlik davranışlarına ilişkin algıları öğretmenlerinkinden yüksek düzeydedir. İlköğretim okul müdürlerinin kendi kültürel davranışlarına ilişkin algıları cinsiyet, yaş, kıdem, mesleki seminer, eğitim yönetimi eğitimi, okulun sosyo-ekonomik çevresi, okulun büyüklüğü ve okulun türü değişkenleri açısından önemli farklılık göstermemektedir. İlköğretim okulu öğretmenlerinin okul müdürlerinin kültürel liderlik davranışlarına ilişkin algıları cinsiyet, yaş, kıdem, eğitim yönetimi eğitimi, okulun sosyo-ekonomik çevresi ve okulun türü değişkenleri açısından önemli farklılık göstermektedir. İlköğretim okulu öğretmenlerinin okul müdürlerinin kültürel liderlik davranışlarına ilişkin algıları mesleki seminer ve okulun büyüklüğü değişkenleri açısından ise önemli bir farklılık göstermemektedir.
Düşük sosyo-ekonomik düzeydeki ergenlerde yılmazlık, cesaret, öz-şefkat ve olumlu sosyal davranış eğiliminin incelenmesi
Bu araştırmada düşük sosyo-ekonomik düzeydeki ergenlerde yılmazlığın bireysel düzeydeki koruyucu faktörler (cesaret ve öz-şefkat), ve olumlu sonuçlar (olumlu sosyal davranış eğilimi) bağlamında ele alınmasıyla doğrudan ve dolaylı ilişkiler incelenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilere yönelik literatürdeki güncel kuram ve çalışmalara ilişkin bilgiler doğrultusunda bir model test edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara'nın düşük sosyo-ekonomik düzeye sahip olan Sincan ve Mamak ilçelerinde adrese dayalı olarak tercih edilen Anadolu Liselerinde öğrenimine devam eden 9., 10., 11. ve 12. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada "kümeleme örneklem" yöntemine başvurulmuştur. Bu araştırma kapsamında, 607'si kadın, 370'i erkek ve 53'ü belirtmek istemeyen katılımcı olmak üzere toplamda 1030 lise öğrencisi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu, Çocuk ve Gençlik Yılmazlık Ölçeği, Adleryan Cesaret Ölçeği-Ergen Formu, Öz-Şefkat Ölçeği-Kısa Formu ve Olumlu Sosyal Davranış Eğilimi Ölçeği–Ergen Formu kullanılmıştır. Araştırmanın modeli yapısal eşitlik modelinin bir türü olan yol analizi ile test edilerek, doğrudan ve dolaylı ilişkiler ortaya konmuştur. Model kapsamında, cesaret ve öz-şefkatin yılmazlığın anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda cesaretin, öz-şefkat ile doğrudan ve yüksek düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, öz-şefkatin yılmazlık ile doğrudan olumlu yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Bu araştırmanın bir hipotezi olarak, öz-şefkatin olumlu sosyal davranış eğilimi ile olumlu yönde ilişkili olduğu varsayılmıştır. Ancak, araştırmanın şaşırtıcı bir sonucu olarak, öz-şefkatin olumlu sosyal davranış eğiliminin tüm alt boyutları ile olumsuz yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Bununla beraber, yılmazlığın olumlu sosyal davranış eğiliminin tüm alt boyutları ile doğrudan olumlu yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Cesaretin, hem öz-şefkat hem de yılmazlık aracılığı ile olumlu sosyal davranış eğiliminin tüm alt boyutları ile olumlu yönde ilişkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Pozitif psikoloji yaklaşımı bağlamında mevcut alanyazın ışığında araştırmanın bulguları tartışılmış olup, uygulamaya yönelik doğurgular ile birlikte gelecek araştırmalar için önerilere yer verilmiştir.
İlköğretim okulu öğretmenlerinin paylaşılan liderlik davranışları
Bu çalışma, ilköğretim okulu öğretmenlerin paylaşılan liderlik davranışlarının ne düzeyde olduğunu ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışma, uygulanan ölçekten elde edilen nicel verilerden sonra, odak grup görüşmesi tekniği ile elde edilen nitel verilerle tamamlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2012-2013 öğretim yılında Buca ilçe merkezinde bulunan 50 ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 2.123 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmen evreninden örneklem alınırken, öğretmen sayısı 20 ve üzerinde olan okullardan oranlı küme örnekleme yapılmıştır. Yansızlık ilkesine uygun olarak, öğretmen sayısı 20-30 arası, 31-50 arası ve 51 ve üzeri sayıda öğretmen bulunan 7 resmi ilköğretim okulu ve bu okulların her birinde görev yapmakta olan sınıf ve branş öğretmenlerinin tamamı örnekleme alınmıştır. Verilerin analizi 346 veri toplama aracı ile gerçekleştirilmiştir. Nitel boyutta, cinsiyetlerine ve branşlarına göre belirlenen 30 öğretmenden oluşan altışarlı gruplarla gerçekleştirilen ve 5 odak grup oturumunu içeren yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nicel araştırma tekniklerine göre, öğretmenlerin paylaşılan liderlik davranışları düzeylerini belirlemek amacıyla Özer ve Beycioğlu (2013) tarafından geliştirilen ?Paylaşılan Liderlik Ölçeği? kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış odak grup görüşmelerinde, katılımcılara araştırma ölçme aracından dönüştürülerek oluşturulan 2 soru ve sonda sorular yöneltilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, t-testi, ve tek yönlü varyans analizi testleri yapılmıştır. Nitel boyutta ise görüşmelerde kaydedilen sesler ve yazılı metinler deşifre edilmiş ve metinler üzerinde kodlama çalışması yapılmıştır. Katılımcıların paylaşılan liderlik davranışları düzeylerine ilişkin aritmetik ortalama 36,88 (Çoğunlukla) olarak görülmüştür. Katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmelere dayalı olarak, ilköğretim okulu öğretmenlerinin paylaşılan liderlik davranışları düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Bu bulgular ışığında araştırmanın sonucunda nicel olarak elde edilen veriler, nitel olarak elde edilen veriler tarafından da destekleyici bulunmuştur.
Ergenlerin yaşam becerilerinin yaratıcı drama yoluyla geliştirilmesi: İletişim becerileri örneği
Bu araştırmanın amacı, ergenlerde yaşam becerilerinden iletişim kurma becerilerinin yaşamın erken dönemlerinde geliştirilmesinin önemli olduğu görüşünden yola çıkılarak ortaokul öğrencisi ergenlerin yaşam becerileri düzeylerinin belirlenmesidir. Bu görüşten hareketle, ergenlerin okul yaşamında karşılaşacağı olumsuz yaşantı durumları karşısında koruyucu, önleyici, tutum geliştirici çalışmalarla bilişsel ve sosyal becerilerini kullanmalarını sağlayarak yaşam becerilerinden "iletişim becerilerinin" yaratıcı drama yoluyla gelişimini desteklemek de araştırmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla yaratıcı dramanın kullanıldığı etkinliklerden oluşan bir program hazırlanmış ve bunun iletişim becerileri üzerindeki etkisine bakılmıştır. Araştırmada yöntem olarak yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ön- test puanları bakımından eşleştirilmiş grupların rastlantısal olarak deney ve kontrol gruplarına atanmasıyla, deney ve kontrol grubundan uygulama öncesi ve uygulama sonrası veriler "Yaşam Becerileri Eğitimi Ölçeği ve İletişim Becerileri Envanteri" ile toplanmıştır. Deney grubuna yönelik olan izleme testleri, son testin uygulanmasından iki ay sonra gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna "iletişim becerileri" grup rehberliği programı uygulanmıştır. Bulgular kontrol grubu ile deney grubunun iletişim becerilerinin zihinsel, duygusal, davranışsal, ilişkisel boyutlar açısından farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymuştur. Araştırmanın sonucunda; yaratıcı drama yoluyla ergenlerin iletişim becerileri üzerinde programın etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İzleme ölçümüyle uygulanan iletişim becerileri yaratıcı drama programının etkisinin kalıcı olduğu görülmüştür. Bu tür eğitim programlarının yaşam becerilerinin desteklenmesinde kullanılması önerilmektedir.
Lise öğrencilerinin akademik güdülenme düzeylerinin bazı değişkenler açısından yordanması
Bu araştırmada lise öğrencilerinde akademik güdülenmeyi yordayan bazı değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada akademik güdülenmeyi yordayan değişkenler olarak, kişilik, özyeterlik ve mükemmeliyetçilik değişkenleri seçilmiştir. Bu araştırma betimsel yöntemli ilişkisel tarama modelli bir yordama çalışması niteliğindedir. Araştırmaya 2011-2012 eğitim öğretim yılında İzmir İli Konak İlçesinde bulunan Anadolu Liselerinde 9, 10, 11, 12. sınıflarda öğrenim gören 293?ü kız, 209?u erkek toplam 502 lise öğrencisi katılmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak "Akademik Güdülenme Ölçeği", "Özyeterlik Ölçeği", "Sıfatlara Dayalı Kişilik Ölçeği", "Çocuk ve Ergen Mükemmeliyetçilik Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel çözümlemesi SPSS 17 (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı) paket programı kullanılarak yapılmıştır. Akademik güdülenme değişkeni bağımlı değişken olarak ele alınmış ve bu değişkenin kişilik, özyeterlik ve mükemmeliyetçilik değişkenleri tarafından yordanıp yordanmadığı adımsal çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda kişilik, kendine yönelik mükemmeliyetçilik ve özyeterlik değişkenlerinin akademik güdülenmeyi yordadığı belirlenmiştir. Sorumluluk sahibi, kendine yönelik mükemmeliyetçi ve özyeterlik algısı yüksek öğrencilerin akademik güdülenme seviyelerinin de yüksek olması beklenebilir. Anahtar Sözcükler: Akademik Güdülenme, Beş Faktörlü Kişilik Özellikleri, Mükemmeliyetçilik, Özyeterlik.
Üniversite öğrencilerinin kariyer uyumluluğu ve kariyer iyimserliği ile kariyer kararı öz-yetkinliği ve algılanan anababa tutumu arasındaki ilişkiler
Bu araştırmanın amacı; üniversite öğrencilerinde kariyer uyumluluğu, kariyer iyimserliği ile kariyer kararı öz-yetkinliği ve anababa tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırma, 2021-2022 eğitim öğretim yılında, Ankara'da özel bir üniversitenin farklı fakültelerinde öğrenim gören 244 kadın ve 161 erkek olmak üzere toplam 405 öğrenciyle yürütülmüştür. Veriler; Kariyer Geleceği Ölçeği, Kariyer Kararı Öz Yeterliği Ölçeği-Kısa Formu ve Anababa Tutumu Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda; erkek öğrencilerin kariyer uyumluluğu puanlarının kadın öğrencilere göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur. Kariyer uyumluluğunun sınıf düzeyine ve fakülteye göre, kariyer iyimserliğinin ise cinsiyete ve sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Kariyer iyimserliğinin öğrenim görülen fakülteye göre istatistiksel olarak farklılaştığı, Hukuk Fakültesi öğrencilerinin puanlarının, Mühendislik Fakültesi öğrencilerine göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre; demokratik anababa tutumu ve kariyer kararı öz-yetkinliğin kariyer uyumluluğunu pozitif yönde yordadığı saptanmıştır. Kariyer kararı öz-yetkinliğin kariyer iyimserliğini pozitif yönde, koruyucu-istekçi anababa tutumunun ise kariyer iyimserliğini negatif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Bulgular alanyazın ışığında tartışılmış ve ileride yapılacak çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.