Elazığ ili su ürünleri tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi

Ülkemizde yeterince yaygın olmamasına karşın kırmızı ete oranla çok daha ucuz ve besleyici özelliklere sahip olan balık eti tüketiminin yaygınlaştırılması dengeli beslenme açısından önemli görülmektedir. Su ürünleri ve balık eti tüketiminin artması insan sağlığı ve sağlıklı nesiller yetişmesi bakımından gittikçe önem kazanmaktadır. Gelişmekte olan ülkemizde bireylerin gıda tüketimi kalitesinde yaşanan dengeli ve sağlıklı beslenme sorunu göz önünde bulundurulduğunda su ürünleri tüketiminin yeterli düzeyde olmadığı da yadsınamaz bir gerçektir. Su ürünleri tüketiminde olumsuz etki yapan faktörler başta olmak üzere konu bir bütün olarak ele alınmalı ve tüketimi etkileyen olumsuz faktörler tespit edilerek bu sorunlara çözüm sunulması gerekmektedir. Bu çalışmanın temel amacı Elazığ ili evreninde ikamet eden bireylerin yaş, cinsiyet, gelir düzeyi ve eğitim seviyesi gibi demografik özellikler ile su ürünleri tüketim tercihleri arasındaki bağlantıyı ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma alanı gelir düzeyi yüksek, orta ve düşük olmak üzere 3 grupta ele alınarak her grubu temsilen bir mahalle örnekleme esasına göre seçilmiştir. Anketler tesadüfi olarak her mahalleden 102 kişi olmak üzere 306 kişiye uygulanmış; elde edilen veriler SPSS ® 16 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Anket sonuçlarına göre Elazığ'da yaşayan bireylerin et tüketimindeki tercihleri sırasıyla; % 26,5 beyaz et, % 24,8 kırmızı et, % 7,2 balık eti olarak belirlenmiştir. Katılımcıların balık etini sevmeme nedenleri sırasıyla; % 24,67 kokusu, % 21,15 kılçıklı oluşu, %19,39 hepsi, % 10,12 aroması % 8,81 temizlenmesi olarak tespit edilmiştir. Ankete katılanların en çok tükettikleri balık türleri ise % 31,4 hamsi, % 31,4 alabalık, % 10,8 istavrit, % 7,8 levrek, % 6,9 sazan, % 5,2 çipura, % 4,6 palamut ve %2,0 diğerleridir. Ankete katılanların su ürünlerini en çok tükettikleri mevsim; % 56,5 kış, %26,8 hepsi, % 8,2 sonbahar, % 4,2 yaz, % 2,3 ilkbahar, % 2,0 hiç olarak belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre tüketicilerin balık tüketme sıklığı; % 28,4 ayda bir, % 25,2 on beş günde bir, % 25,2 yılda bir/birkaç kez, % 16,3 haftada bir, % 3,3 haftada iki-üç, % 1,6 hiç olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda balık satın alma şekli olarak % 96,7 oranıyla taze, % 3,3 oranıyla dondurulmuş olarak tercih edilmektedir.