Elektif laparoskopik vakalarda trendelenburg ve ters trendelenburg pozisyonunun hemodinami, oksidatif stres faktörleri ve postoperatif omuz ve sırt ağrısı üzerine olan etkisi

Laparoskopi; karnı açmadan karın içini görüntüleyip gerekli girişimleri yapmak olarak tanımlanabilir. Teknolojideki gelişmeler, postoperatif ağrının azlığı, hastanede yatış süresinin kısalığı ve normal günlük aktiviteye dönüşün hızlı olması gibi nedenler laparoskopik girişimlerin cazibesini artırmıştır. Laparoskopik vakalarda operasyon alanının daha rahat görülebilmesi için organların uzaklaştırılması amacıyla hastalara çeşitli pozisyonlar verilmektedir. Çalışmamızda bu pozisyonların hastalar üzerine etkisini incelemeyi amaçladık. Çalışmamızda elektif laparoskopik alt ve üst batın vakalarında trendelenburg ve ters trendelenburg pozisyonunun hemodinami, TAS ve TOS değerleri, postoperatif omuz ve sırt ağrısı üzerine etkisine bakıldı.. Etik kurul onayı ve hastaların yazılı onamları alındıktan sonra çalışmamıza yaşları 18-65 arası, ASA I ve II olan 60 kadın olgu katıldı. Hastalar operasyon sırasındaki pozisyonlarına göre iki gruba ayrıldı. Hasta grupları arasında yaş, boy, kilo açısından istatistiksel olarak bir fark yoktu. Pozisyon süreleri açısından anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). Gruplarda, anestezi süresi ve cerrahi sürelere bakıldığında bu değerlerin, Grup II'de anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Hastaların ASA skorlarına bakıldığında Grup I'de ASA I, Grup II'de ASA II hastaların çoğunlukta olduğu görüldü. Hastalardan pozisyon verilmeden ve verilen pozisyon değiştirilmeden alınan kan örneklerinden, TAS, TOS ve kan gazı parametrelerine bakıldı. Gruplar arasında ve grup içi değerlendirmelerde TAS1, TOS1, TAS2 değerleri arasında anlamlı derecede farklılık olmadığını gördük (p>0,05). Ancak grup içi karşılaştırmalarda TOS2 değerinin hem Grup I'de hemde Grup II'de anlamlı derecede yükselmiş olduğunu gördük (p<0,05). Bu da her iki grupta oksidatif stresin artmış olduğunu göstermektedir. Bu değerlerin gruplar arası karşılaştırmasında ise TOS2 değerinin anlamlı derecede Grup II'de yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Bu da Grup II'de oksidatif stresin daha fazla arttığını göstermektedir. Hastaların TAS ve TOS değerleri kullanılarak belirlenen oksidatif stres indeksi(OSİ) grup içi ve gruplar arası karşılaştırıldı. TOS1 ve TAS1 değerleri kullanılarak belirlenen OSİ1 değeri grup içi ve gruplar arası anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05). Ancak TAS2 ve TOS2 değerleri kullanılarak belirlenen OSİ2 değeri hem grup içinde, hemde gruplar arasında Grup II'de anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Bu da her iki grupta oksidatif stresin arttığını, Grup II'de ise Grup I'e göre daha fazla arttığını göstermektedir. Kan gazı parametrelerine bakıldığında, her iki grup içinde ve gruplar arasında değişiklikler olmakla birlikte, istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05). Çalışmamızda hasta pozisyonunun postoperatif omuz ve sırt ağrısı üzerine etkilerine de bakıldı. Grup I olan trendelenburg pozisyonunda postoperatif 24.saatte, ters trendelenburg pozisyonunda opere olan Grup II 'ye göre omuz ve sırt ağrısının anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p<0,05). VAS skorları kıyaslandığında ise, Grup I 'de Grup II'ye göre istataistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p<0,05). Bu da trendelenburg pozisyonunda postoperatif omuz ve sırt ağrısının daha fazla olduğunu göstermektedir.