Ephesos antik kenti nekropollerindeki Roma Dönemi mezar tipleri

Ephesos antik kenti Arkaik Dönem'den Geç Antik Döneme kadar olan süreçte denize kıyısı olan bir liman şehri konumu ile ticari, kültürel ve sosyal yönden öncelikli bir yere sahip olmuştur. Ephesos kentinin mimari, sosyal ve sanatsal anlamda gösterdiği gelişmeler bugün kazılar ışığında değerlendirilmektedir. Ephesos antik kentinin sosyal ve kültürel yaşamın izlerine kentin nekropol alanlarında yapılan arkeolojik kazılar ve yüzey araştırmaları sonucunda elde edilen bilgiler ışık tutmaktadır. Böylece bölgenin sosyal yapısının yanı sıra dinsel inanç sisteminde çözümlenmesinde oldukça yardımcı alanlar haline gelmektedir. Ephesos antik kenti nekropol alanlarındaki ölü gömme adetleri ve mezar tipolojisinin yapılması gerekliliğinden yola çıkarak tezimizde Roma Dönemi'nde Ephesos nekropol alanlarının belirlenip ve bu alanlarda görülen mezar tipleri ele alınmıştır. Dönem sınırlamasının nedeni de elde edilen verilerin çoğunun Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait olması ve benzer birçok kentteki bu döneme ait mezar tiplerinin ayırt edilebilmesidir. Çalışmada Ephesos Nekropolleri'ndeki Roma İmparatorluk Dönemi mezar tipolojisinin yapılabilmesi için önce nekropol alanlarının yerlerinin belirlenmeye çalışılmış ve bu alanlarda yapılmış çalışmaların sonuçları incelenmiştir. Tespit edilen mezar tiplerinden yola çıkarak mezar tipolojileri belirlenerek başlıklar altında toplanmış ve daha sonra Ephesos Nekropol alanlarındaki Roma İmparatorluk Dönemi içerisinde nasıl bir tipolojik dağılım ve gelişim gösterdiği saptanmıştır. Bu çalışmalar sırasında kentin nekropol alanlarındaki yapılan araştırmalar ışığında belirlenen malzemeler ile ayrıntılı ya da genel içerikli tüm yayınlar taranarak kapsamlı bir literatür çalışması yapılmıştır. ANAHTAR SÖZCÜKLER Arkeoloji, Anadolu, Ephesos, Nekropolis, Roma İmparatorluk Dönemi